36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için Ankara’da çekilen aile fotoğrafında Çekya detayı dikkat çekti. Zirvede Çekya’yı hem Başbakan Andrej Babis hem de Cumhurbaşkanı Petr Pavel temsil etti. İki ismin resmi fotoğrafta birbirinden uzak noktalarda yer alması, Prag’da hükümet ile cumhurbaşkanlığı arasında yaşanan NATO heyeti krizinin Beştepe’deki kareye de yansıdığı yorumlarına neden oldu.
Basına yansıyan bilgilere göre Babis ve Pavel, Ankara’daki liderler yemeğine de aynı otelden çıkmalarına rağmen ayrı konvoylarla gitti. Gün boyunca başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı heyetlerinin büyük ölçüde ayrı hareket ettiği aktarıldı.
KRİZ NATO HEYETİNİN BELİRLENMESİYLE BAŞLADI
Çekya’daki tartışmanın merkezinde, Ankara’daki NATO Zirvesi’nde ülkeyi kimin temsil edeceği sorusu vardı.
Başbakan Andrej Babis liderliğindeki hükümet, Cumhurbaşkanı Petr Pavel’i zirve heyetine dahil etmeme kararı aldı. Reuters’a göre hükümet, dış politikanın yürütülmesinden kendisinin sorumlu olduğunu ve özellikle savunma harcamaları gibi tartışmalı başlıklarda müttefiklere kendi pozisyonunu doğrudan anlatmak istediğini savundu.
Pavel ise bu karara karşı Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Cumhurbaşkanlığı makamı, Pavel’in dışarıda ülkeyi temsil etme yetkisinin engellendiğini savundu. Reuters’ın aktardığına göre Pavel, Çek cumhurbaşkanlarının önceki 20 NATO zirvesinin 19’unda heyete liderlik ettiğini hatırlatarak kararın “emsalsiz ve son derece talihsiz” olduğunu söyledi.
MAHKEME PAVEL’İN ANKARA’YA GİTMESİNİN ÖNÜNÜ AÇTI
Çekya Anayasa Mahkemesi, Pavel’in başvurusu üzerine hükümete cumhurbaşkanının Ankara’daki NATO Zirvesi’ne katılımını sağlama talimatı verdi.
Mahkeme, hükümet ve dışişleri bakanlığının NATO’ya ve zirve organizatörlerine Pavel’in Çekya heyetinde yer alacağını gecikmeden bildirmesi gerektiğine hükmetti. Kararın geçici tedbir niteliğinde olduğu, cumhurbaşkanının yetki sınırlarına ilişkin nihai kararın daha sonra verileceği belirtildi.
Babis ise mahkeme kararına saygı duyduğunu açıkladı. Böylece Çekya, Ankara’daki NATO Zirvesi’ne iç siyasi krizini de taşıyarak iki ayrı siyasi ağırlık merkeziyle katılmış oldu.
BABİS İLE PAVEL ARASINDAKİ ÇİZGİ FARKI
Çekya’daki gerilim yalnızca protokol meselesi değil. İki isim, özellikle NATO, Avrupa Birliği, Ukrayna’ya destek ve savunma harcamaları konularında farklı çizgilerde konumlanıyor.
Petr Pavel, eski bir general. Çek ordusunun başında görev yapan Pavel, 2015-2018 yılları arasında NATO Askeri Komitesi Başkanlığı da yürüttü. Reuters, Pavel’i güçlü biçimde NATO ve AB yanlısı bir isim olarak tanımlıyor.
Babis ise popülist ANO hareketinin lideri. Reuters’a göre Babis hükümeti, Ukrayna’ya verilen desteği azaltırken, Çekya’nın NATO’nun yüzde 2 savunma harcaması hedefini karşılayamaması da ittifak içinde tartışma konusu oldu.
Bu nedenle Ankara’daki çift temsiliyet, yalnızca diplomatik protokolde yaşanan bir pürüz değil; Çekya’nın dış politika yönelimi ve NATO içindeki pozisyonuna ilişkin daha büyük bir iç kavganın görüntüsü olarak yorumlandı.
AİLE FOTOĞRAFINDA İKİ AYRI UÇ
NATO zirvelerinde aile fotoğrafı genellikle ittifak içi birlik görüntüsü vermeyi amaçlayan sembolik karelerden biri olarak görülüyor.
Ancak Ankara’daki karede Çekya’nın iki ayrı liderle temsil edilmesi ve Babis ile Pavel’in birbirinden uzak noktalarda durması, sosyal medyada da dikkat çekti.
Kullanıcılar, iki ismin aynı ülkeyi temsil etmesine rağmen ayrı konumlanmasını esprili ifadelerle yorumladı. Paylaşımlarda, Çekya’daki siyasi kavganın “aile fotoğrafına bile yansıdığı” değerlendirmeleri yapıldı.
ANKARA ZİRVESİ’NE İÇ KRİZLE GELDİLER
Çekya’nın NATO fotoğrafındaki bu görüntüsü, Ankara Zirvesi’nin dikkat çeken diplomatik ayrıntılarından biri oldu.
Bir yanda NATO geçmişi güçlü, Ukrayna’ya destek ve Batı ittifakı çizgisiyle öne çıkan Cumhurbaşkanı Pavel; diğer yanda hükümet yetkisini vurgulayan ve zirvede ülkesinin politikalarını bizzat savunmak isteyen Başbakan Babis vardı.
Prag’daki anayasal yetki kavgası, mahkeme kararıyla Pavel’in Ankara’ya katılımının sağlanmasıyla geçici olarak çözülse de, Beştepe’deki aile fotoğrafı Çekya’daki siyasi çatlağın henüz kapanmadığını gösterdi.
