NATO'nun yeni yol haritasının çizileceği 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Ankara'da başladı. Zirveye katılmak için 17 yıl sonra Türkiye'ye gelen ilk ABD Başkanı olan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından görkemli bir törenle karşılandı. "NATO beni hayal kırıklığına uğrattı" diyen Trump, "Türkiye'de olmasaydı zirveye katılmazdım" dedi. Erdoğan ile görüşmesi öncesi her iki lider gazetecilerin sorularını yanıtladı. Trump'a "KAAN motorları ve F-35 satışına ilişkin "Türkiye'yi memnun edecek bir şeyler yapacağı" açıklaması hatırlatılarak 'müjdenin ne olduğu' soruldu.
“F-35 KONUSUNDA SAYIN TRUMP’IN SÖZÜ VAR”
rump, CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını söyleyerek "Bunun zamanı geldi. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" dedi. F-35 satışına ilişkin Washington'un kararının sorulduğu Trump, "Neden olmasın ki!Kesinlikle bir şeyler düşüneceğiz. F-35 konusunda bir karar vereceğiz. Türkiye çok daha sadık bir ülke" ifadesini kullandı. "Aradım, Rahip Brunson'ı serbest bıraktı. Erdoğan ile kimyamız çok iyi" dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da "Beş F-35 uçağına ilişkin bize sözü var. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. Hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum" diye konuştu.
TRUMP’A SAMİMİ KARŞILAMA
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'ye resmi ziyaret gerçekleştiren ABD Başkanı Trump'ı Ankara Havalimanı'nda karşıladı. İki liderin havalimanındaki samimi diyaloğu dikkat çekti. Katar'ın hediye ettiği dört yüz milyon dolarlık uçaktan övgüyle söz eden Trump, "Yepyeni uçakla geldim. Uçağın ilk uçuşu" dedi.
ABD BAŞKANI NATO ZİRVESİ İÇİN ANKARA’YA GELDİ:
CAATSA YAPTIRIMLARINI KALDIRMANIN ZAMANI
Havalimanında Cumhurbaşkanı tarafında karşılanan Trump, Külliye’de Türkiye’nin uzun süredir duymak istediklerini söyledi. F-35’ler için yeşil ışık yaktı, CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını açıkladı. Erdoğan ise “5 uçağın sözünü aldık. KAAN ve motorları ile ilgili konuyu tekrar görüşeceğiz” dedi.
Başkent’te düzenlenen “36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi” öncesi Türkiye’ye resmi ziyaret gerçekleştiren ABD Başkanı Donald Trump’ı taşıyan uçak, saat 13.50’de Ankara Havalimanı’na iniş yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump’ı havalimanında karşıladı. İki lider, bir süre sohbet etti, Şeref Salonu’nda hatıra fotoğrafı çektirdi. Trump, Muhafız Alayı Tören Kıtası’nı Türkçe “Merhaba asker” diyerek selamladı. Ardından Erdoğan, konuğunu Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde ağırladı. Süvariler, Trump’ın makam aracına Külliye önündeki caddede eşlik etmeye başladı. Cumhurbaşkanı, Trump’ı ana giriş kapısında karşıladı. Erdoğan ve Trump’ın tören alanındaki yerlerini almasıyla bando, iki ülke milli marşlarını çaldı. Merdivenlerde poz verilmesinden sonra basın mensuplarının soruları cevaplandırıldı.
GAZZE UMUDU
“Dostumla Ankara’da bir arada olmak bizlere ayrı bir güç katmıştır. Kendilerine hoş geldiniz diyorum” ifadesini kullanan Erdoğan, İran’la ilgili soruya “Bizler, İran-Amerika ilişkilerini nasıl bir düzleme kavuştururuz onun gayreti içerisindeyiz. Elimizden geleni yapmak suretiyle dünya barışına bir adım atalım diye gerek şahsım gerek arkadaşlarım hep birlikte çalışıyoruz, çalışacağız” dedi. Gazze’de devam eden katliam hakkında da “Değerli dostumla bunları da konuşacağız. Özellikle bölgedeki barışı sağlamak için Liderler Zirvesi’ni çok çok önemsiyoruz. Zirveden aynı şekilde bir kararın çıkmasını hayra yorumluyoruz. Bunun olabileceğine ihtimal veriyorum” şeklinde konuştu.
TRUMP SÖZÜNÜN ARKASINDA
Cumhurbaşkanı, F-35, KAAN savaş uçaklarının motorlarının teslimatıyla ilgili bir soruya, şu yanıtı verdi: “F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump’ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi’nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden bu daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. İnanıyorum ki bize verdiği müjdeyi, Liderler Zirvesi’nde tekrar edecektir. “
HAYAL KIRIKLIĞI VURGUSU
Başkan Trump ise, Türkiye ile ilişkilerin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu vurguladı: “Çok iyi dostuz, kendisi harika bir lider. Türkiye’nin ne kadar güçlü olduğunu bilmiyorlar. Hafife alınmaması gereken bir ülke. Cumhurbaşkanı’na büyük saygım var. Erdoğan ile en başından beri çok uyumlu bir kimyamız var. NATO’dan büyük bir hayal kırıklığı içerisindeydim. Tabii bu zirve Türkiye’de olmasaydı katılmama durumumum olabilirdi.” Trump, F-35’le ilgili soruyu şöyle yanıtladı: “Pek çok kişi, burada oturanlar da dahil olmak üzere ‘Neden bunu yapmayalım ki?’ diye düşünüyor. Türkiye, diğer ortaklardan pek çok açıdan çok daha vefakar davrandı. Bu yüzden, kesinlikle dikkate alınması gereken bir konu. Türkiye’nin CAATSA (ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası) yaptırımlarının dışına çıkarılması konusunda ilgili bakanlarla çalışmalar yürütüyoruz. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz.”
PUTİN DE SAYGI DUYUYOR
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile ayrı ayrı görüştüğünü hatırlatan Trump, şöyle devam etti: “İkisi de anlaşmaya varmak istiyor. Putin, Erdoğan’a çok saygı duyuyor. Savaşın bu kadar uzun sürmesi çok yazık ama sanırım bir şeyler ortaya çıkacak. Rusya-Ukrayna Savaşı, ABD’den çok Avrupa’nın sorunu. Sadece hayat kurtarmak istiyorum. Bu konuyu çözeceğiz, Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran konusunda yardım ettiği gibi bunu çözme konusunda da bize yardım ediyor.” İtalya Başbakanı Giorgia Meloni hakkında “Uzaklaştırma kararı gerekiyor” dediği sosyal medya paylaşımı sorulan Trump, ilişkilerinin halihazırda kötü olduğunu; İtalya’nın ABD’ye İran ve Hürmüz Boğazı konusunda yardım etmeyi reddetmesiyle daha kötüye gittiğini kaydetti. Trump, Grönland’ın Danimarka değil ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini tekrarladı.
ARALIK 2020’DEN BU YANA UYGULANIYOR
CAATSA, “Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası”nın İngilizce kısaltması. ABD, resmi olarak Aralık 2020’den bu yana Türkiye’ye CAATSA kapsamında yaptırım uyguluyor. ABD Kongresi, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 satın almasının CAATSA’nın 231’inci maddesini ihlal ettiğini savunuyor. Bu madde, Rusya’nın istihbarat veya savunma sektörleri ile alışveriş yapan kişi ya da kurumlara yönelik kısıtlamaları kapsıyor. Türkiye bu çerçevede parçası olduğu F-35 yeni nesil savaş jeti programından çıkarıldı. ABD Hazine Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’nı (SSB) da yaptırım listesine ekledi. Böylece SSB’nin ABD’den ekipman, teknoloji ihracat lisansı alması ve uluslararası finans kuruluşlarının kredilerinden faydalanması engellendi. SSB Başkanı İsmail Demir ile üst düzey yetkililerden Mustafa Alper Deniz, Serhat Gençoğlu ve Faruk Yiğit de yaptırım listesinde.
MİSAFİRLERE HAVALİMANINDA ÇİÇEKLİ KARŞILAMA
NATO Zirvesi kapsamında 32 devlet ve hükümet başkanı Ankara’ya geldi. Almanya Şansölyesi Merz “Savunma alanında daha fazla sorumluluk üstleneceğiz” dedi. Kanada Başbakanı Türkiye ile yeni bir serbest ticaret anlaşması için müzakerelere başlanacağını açıkladı.
Türkiye’nin ev sahipliğinde dün başlayan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne 32 devlet ve hükümet başkanı katılıyor. Birçok lider dün gün içinde Ankara’ya geldi. Havalimanında konukları yöresel kıyafet giymiş kadın görevliler, çiçeklerle karşıladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump dışında; Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Mark Carney, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ve diğer konuklar onuruna Külliye’de resmi akşam yemeği verdi. Öğleden sonra Ankara’ya uçağı inen Merz, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda “Almanya daha fazla sorumluluk üstleniyor. Savunmamıza yatırım yapıyor ve Avrupa savunma sanayiini ortaklarımızla birlikte güçlendiriyoruz. Daha Avrupalı bir NATO inşa ediyoruz ki transatlantik kalabilsin” ifadelerini kullandı. Öte yandan ABD Başkanı Trump’ın zirveye yaklaşık 1400 kişilik heyetle katıldığı öğrenildi. Trump’ın konaklayacağı otel, tamamen ABD heyetine tahsis edildi. Güvenlik protokolleri kapsamında özel tuvalet sistemi kullanılacak ve biyolojik atıklar ABD’ye geri götürülecek. Uygulamanın, biyolojik materyalin istihbarat amacıyla kullanılmasını önlemeyi amaçlayan standart bir güvenlik prosedürü olduğu belirtildi.
KANADA’DAN MESAJ
Bu arada Kanada Başbakanı Mark Carney, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edildi. Görüşmeye dair konuşan Carney “Kanada ve Türkiye, yeni bir serbest ticaret anlaşması için müzakerelere başlıyor. Bu, işçilerimiz ve şirketlerimiz için yeni ufuklar açmayı amaçlıyor. Ticaret, savunma, enerji, ileri teknolojiler ve havacılık-aero uzay alanlarında daha fazla işbirliği yapmanın yollarını vurgulamak için çaba gösterdik” şeklinde konuştu.
