BÜŞRA CEBECİ
Kocaeli Dilovası’nda Ravive Kozmetik’e ait depoda meydana gelen patlamada 3’ü çocuk 7 işçinin hayatını kaybetmesi sonrası şirketin sahipleri Altay Ali ve İsmail Oransal’ın üzerlerinden çıkan yeşil pasaportları ilk kez KARAR ortaya çıkarmıştı. İddianamede pasaportların seri numaralarının ve teslim bilgilerinin yer almasıyla belgelerin sahte olmadığı netleşti.
KARAR GÜNDEME GETİRDİ, MECLİS’E TAŞINDI
Haber sonrası CHP Genel Başkan Yardımcısı Ulaş Karasu konuyu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na, CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi ile CHP Kocaeli Milletvekili Harun Özgür Yıldız ise Ticaret Bakanlığı’na ayrı ayrı soru önergeleri vermişti. Karasu’nun önergesi yanıtsız bırakılırken, Ticaret Bakanlığı İlgezdi ve Yıldız’a yanıt verdi. Milletvekilleri önergelerinde pasaportların hangi ihracat faaliyetlerine dayanarak verildiğini, son üç yılın ihracat tutarlarının ne olduğunu ve bu verilerin hangi resmî kayıtlarla doğrulandığını sordu. Oransal kardeşlerin başvuru sırasında şirketlerde ortak mı, yönetici mi yoksa SGK’lı çalışan mı oldukları, bu sıfatların ticaret sicili ve SGK kayıtlarıyla denetlenip denetlenmediği de sorular arasındaydı. Önergelerde ayrıca başvuru sürecinde yanıltıcı beyan bulunup bulunmadığı, son yıllarda 2017/9962 sayılı karar kapsamında usulsüz yeşil pasaport verilip verilmediği ve kamuoyunda infial yaratan olaylarda bu tür ayrıcalıklı belgelerin özel bir denetime tabi tutulup tutulmadığı da Bakanlığa yöneltildi.
İKİ ÖNERGEYE TEK CEVAP
Ticaret Bakanlığı ise her iki önergedeki çok sayıda soruya rağmen yalnızca birer soruya yanıt verdi ve iki vekile de aynı metni gönderdi. Bakanlık, ihracatçı firmaların yetkililerine verilen hususi damgalı pasaport işlemlerinin 5682 sayılı Pasaport Kanunu ve 2017/9962 sayılı karar kapsamında, resmî ihracat kayıtları esas alınarak yürütüldüğünü bildirdi. Diğer soruların ise görev alanına girmediği savunuldu. Uygulamaya göre bir şirketten iki kişinin yeşil pasaport alabilmesi için firmanın son üç yıl boyunca belirlenen ihracat eşiğinin altına düşmemesi gerekiyor. Bu eşik pasaport sayısına göre değişmekle birlikte en az 10 milyon dolar seviyesinden başlıyor.
MİLYON DOLARLIK İHRACATIN MİMARI 10 BİN LİRA MAAŞ ALAN ÇOCUK İŞÇİLER Mİ?
Haziran 2020’de kurulan Ravive Kozmetik’in bilinen tek üretim noktası ise patlamanın yaşandığı Dilovası’ndaki depo. İddianameye göre burada uzman personel yerine çoğu sigortasız işçiler çalıştırılıyor, çocuk işçiler üretim ve dolum süreçlerinde yer alıyor. Maaşların ise 10 ila 18 bin TL bandında olduğu belirtiliyor. Şirketin Türkiye’de beyan ettiği vergi matrahı da dikkat çekiyor. Kayıtlara göre matrah 2022’de yaklaşık 28 bin TL, 2023’te 1,4 milyon TL, 2024’te ise 1,8 milyon TL seviyesinde. Türkiye’deki kâr doğrudan ihracat performansını yansıtmasa da tek tesis ve üretim kapasitesi dikkate alındığında her yıl milyonlarca dolarlık ihracat eşiğinin aşılmış olması soru işaretleri doğurdu. Ticaret Bakanlığı’nın pasaportların resmî ihracat kayıtlarına dayanarak verildiğini doğrulaması, tartışmayı bitirmek yerine büyüttü.
