Türkiye'nin enerji yönetiminde yeni bir dönem bugün itibarıyla resmen başladı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, doğalgaz faturalarında uzun süredir planlanan kademeli tarife sistemini 2026 Nisan ayında devreye aldı.
Elektrik faturalarındaki uygulamaya benzer şekilde, doğalgazda da artık her aboneye standart oranda devlet desteği verilmeyecek.
Belirlenen tüketim sınırlarını aşan haneler, fatura bedelinin tamamını herhangi bir sübvansiyon olmaksızın piyasa fiyatları üzerinden ödemek durumunda kalacak.
Fatura indirimi yerine hesaba nakit para
İKLİM ŞARTLARINA GÖRE HER ŞEHRE ÖZEL LİMİT UYGULANACAK
Yeni modelin en ayırt edici özelliği, ülke genelinde sabit bir limit yerine il bazlı sınırlandırmanın getirilmiş olması.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) koordinasyonunda yapılan çalışmada, her kentin iklim koşulları ve geçmiş yıllardaki ısınma verileri dikkate alınarak farklı baremler oluşturuldu.
Bu yöntemle, kış aylarının çok daha çetin geçtiği Erzurum veya Hakkari gibi illerdeki vatandaşların, mevsimsel zorunluluklar nedeniyle mağdur olmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
YÜKSEK TÜKETİM YAPAN ABONELER DESTEK KAPSAMINDA ÇIKARILIYOR
Bakanlığın güncel verilerine göre, toplam doğalgaz abonelerinin yüzde 25'lik kesiminin devlet desteği kapsamı dışında bırakılması amaçlanıyor.
Yeni düzenlemeye göre, bir abonenin bulunduğu şehirdeki genel tüketim ortalamasının yüzde 75'inden daha fazla yakıt harcaması durumunda, söz konusu abone 'yüksek tüketimli' kategorisine girecek.
Hazine'nin şu an fatura bedellerinin yüzde 45'ini karşıladığı sistem, bu sınırı aşan vatandaşlar için geçerliliğini yitirecek.
BÖLGESEL TÜKETİM VERİLERİ SINIRLARI BELİRLEYECEK
Geçmiş yılların verileri, iller arasındaki tüketim makasını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Ocak ayı istatistiklerine göre Marmara Bölgesi'ndeki haneler aylık 155 metreküp tüketirken, Doğu Anadolu'da bu rakam 235 metrekübe kadar yükseliyor.
Yıllık bazda ise Doğu Anadolu 1.211 metreküp ile listenin başında yer alırken; onu 1.022 metreküp ile Güneydoğu Anadolu, 960 metreküp ile İç Anadolu takip ediyor.
Karadeniz 956 metreküp, Marmara 865 metreküp ve Ege 863 metreküp seviyesinde kalırken; Akdeniz Bölgesi 756 metreküp ile en düşük tüketimi gerçekleştiriyor.
EN YÜKSEK TÜKETİM ORTALAMASI 1.662 METREKÜP İLE HAKKARİ'DE
İl bazlı veriler incelendiğinde, Türkiye'nin en yüksek doğalgaz sarfiyatına sahip şehri yıllık ortalama 1.662 metreküp ile Hakkari oldu.
Hakkari'yi sırasıyla Erzurum, Ardahan, Bitlis ve Van gibi kış mevsiminin uzun sürdüğü iller izliyor.
Ege ve Akdeniz kıyısındaki iller ise Türkiye ortalamasının oldukça altında kalarak daha dar limitlerle karşı karşıya kalacak.
Bu veriler ışığında, örneğin Ankara'da aylık 200 metreküplük ortalamanın yüzde 75 fazlası olan 350 metreküpü geçenler, faturayı tam bedel üzerinden ödeyecek.
VATANDAŞLAR TÜKETİMİNİ FATURADAKİ HACİM KISMINDAN İZLEYECEK
Vatandaşların kademeli tarifeye girip girmediklerini anlamaları için faturalarındaki belirli bir alanı dikkatle incelemeleri gerekiyor.
Doğalgaz faturaları üzerinde yer alan 'Sayaçtan ölçülen hacim (m3)' hanesi, abonenin o dönemdeki net kullanımını gösteriyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkilileri konuyla ilgili yaptıkları açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Vatandaşlarımız kendi tasarruf planlarını faturadaki hacim verisine göre yapabilirler.
Amacımız, kısıtlı kaynaklarımızı gerçekten ihtiyacı olan kesime, yani dar gelirli vatandaşlarımıza yönlendirmektir."
ENERJİ ARZINDAKİ SAVAŞ ETKİSİ VE HAZİNE YÜKÜ
Kademeli sisteme geçişin arkasındaki en büyük neden, küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve Hazine üzerindeki finansal baskı.
İran, ABD ve İsrail arasındaki gerilimler nedeniyle enerji maliyetlerinin tırmanışa geçmesi, Türkiye'nin 2026 yılı için öngördüğü 305 milyar TL tutarındaki enerji desteği bütçesini zorlamaya başladı.
Mevcut durumda 1.000 TL tutarındaki bir faturanın yaklaşık 450 TL tutarındaki kısmı Hazine tarafından karşılanıyordu.
Yeni sistemle birlikte bu destek sadece limitlerin altında kalan aboneler için devam edecek.
