S&P Global tarafından düzenlenen ve küresel enerji krizinin gölgesinde geçen CERAWeek konferansına, eski ABD Savunma Bakanı James Mattis'in İran savaşına dair yaptığı karamsar ve sert değerlendirmeler damga vurdu. Trump'ın ilk döneminde Pentagon'un bir numaralı ismi olan ve 2019'da Suriye politikası konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle istifa eden Emekli Deniz Piyade Orgenerali Mattis, Axios'un aktardığı habere göre Trump yönetiminin stratejik planlama eksikliğini eleştirdi.
İran’dan dünyayı ilgilendiren açıklama: Hürmüz'ü açık tutmak için tek şartımız var
"İYİ BİR SEÇENEK GÖREMİYORUM"
Tarihi enerji arzı kesintilerine ve piyasalardaki belirsizliğe dikkat çeken Mattis, katılımcılara hitaben yaptığı konuşmada, "Zor bir durumdayız bayanlar ve baylar ve açıkçası pek fazla iyi seçenek göremiyorum" ifadelerini kullandı.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik stratejik hedeflerinin "belirsiz" (murky) kaldığını belirten Mattis, savaşın yürütülüş biçimini şu sözlerle eleştirdi: "Amerikalılar belirgin şekilde sınırlı bir savaş yürütüyorlar. Şu an gördüğümüz durum şudur; uçaklarla sadece hedefleri vurmak (bombalamak), bir strateji eksikliğini hiçbir zaman telafi etmez."
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA "HARAÇ/VERGİ" TEHLİKESİ
Eğer Başkan Trump zafer ilan edip Amerikan ordusunu bölgeden çekerse yaşanabilecek senaryolara da değinen Mattis, böylesi bir durumda İran'ın "Artık Boğaz'ın sahibi biziz" diyeceğini savundu. Mattis, "Boğazdan geçen herhangi bir gemi için bir tür 'vergi' uygulaması görebilirsiniz; bu uluslararası pazar için tamamen sürdürülemez bir durum olur" dedi.
DONANMA KORUMASI NEDEN İMKANSIZ?
ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ndeki ticari gemileri koruma planlarının neden devasa zafiyetler barındırdığını askeri bir perspektifle açıklayan eski Savunma Bakanı, şu uyarılarda bulundu:
"Eğer Teksas Körfez Kıyısı'na bakarsanız yaklaşık 367 mil (590 km) uzunluğundadır. Bu, ABD Donanması'nın Körfez'de 600 mil ve Boğaz'da 100 mil boyunca gemileri korumaya çalışmasının ne kadar zor olduğu konusunda size bir fikir verebilir. Ayrıca İranlıların, sıradan bir kamyonetin arkasından ateşlenebilen 100 mil menzilli gemisavar seyir füzeleri var. İşte asıl sorun bu."
"REJİMİ DEVİRMEK ÇOK ZOR"
Konferansta Mattis ile aynı paneli paylaşan Brookings Enstitüsü Dış Politika Direktörü Suzanne Maloney de Washington'ın savaşın başındaki "İran rejimini devirme" hedefinin neden tıkandığını anlattı. Maloney, "İran'ı tanıyan herkesin bu ülke için umutları vardır ancak ne yazık ki bu rejim hayatta kalma (survival) konusunda oldukça başarılı" diyerek rejim değişikliğinin son derece zor bir hedef olduğunu itiraf etti.
ABD'deki dev petrol rafinerisinde şiddetli patlama: 'İran vurdu' iddiası
"MÜTTEFİKLER OLMADAN ÇÖZÜLEMEZ"
Petrol fiyatlarının (Brent ham petrolünün) savaş öncesi 73 dolar seviyelerinden 112 dolara kadar çıktığını, Trump'ın son "müzakere" açıklamasıyla 100 doların hemen altına gerilediğini hatırlatan uzmanlar, enerji krizinin çözümünün tek taraflı askeri güçle sağlanamayacağında hemfikir.
Mattis konuşmasını, "Mevcut enerji tedariki kaybıyla bağlantılı bu sorunun tek bir ülke tarafından çözülmesi imkansızdır. Durumu stratejik olarak değerlendirdiğinizde, İran'ı müzakere masasına oturmaya zorlayacak askeri veya ekonomik yaptırımlar için müttefiklerin rolünün ne kadar hayati olduğunu görebilirsiniz" diyerek tamamladı.
