Fuat Oktay başkanlığındaki TBMM Dışişleri Komisyonu heyeti, Türkiye ile Baltık ülkeleri parlamentolarının dışişleri komisyonları arasında düzenlenen dördüncü toplantıya katılmak üzere Tallinn’e gitti.
Heyette AK Parti İstanbul Milletvekili Seda Gören, CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı ve MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir de yer aldı.
Program kapsamında heyet ilk olarak Türkiye’nin Tallinn Büyükelçiliği’nde düzenlenen davete katıldı. Büyükelçi Başak Türkoğlu ve büyükelçilik personeli tarafından gerçekleştirilen brifingde bölgesel gelişmeler ve ikili ilişkiler değerlendirildi.
Davetin ardından açıklamalarda bulunan Oktay, “Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu Heyeti olarak Estonya'dayız. Hem Estonya'yla ikili görüşmeler çerçevesinde hem de Baltık ülkeleriyle dörtlü zirvemiz var. Dördüncü toplantımızı yapacağız, o çerçevede Tallin'deyiz” dedi.
Fuat Oktay: Japonya ile ekonomik ilişkiler arzu edilen seviyede değil
ESTONYA İLE TİCARET VE SAVUNMA SANAYİİ İŞ BİRLİĞİ
Oktay, Türkiye ile Estonya arasındaki ilişkilerin birçok alanda gelişerek devam ettiğini belirterek şunları söyledi:
“Bu ilişkiler gelişerek de devam ediyor. Gerek ekonomik anlamda gerekse diğer tüm alanlarda; savunma sanayii başta olmak üzere. 600 milyon doları aşan bir ticaret hacmimiz var. Ve aynı şekilde yine özellikle son iki yılda savunma sanayii alanında da yoğun ikili ilişkiler var. Özellikle kara araçlarıyla alakalı anlaşmalar imzalanmış durumda.”
Oktay, bir Türk savunma sanayii şirketinin Estonya’da yaklaşık 300 milyon dolarlık yatırım planladığını da belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Ama onun da ötesinde şimdi bir Türk firmasının, savunma sanayiindeki bir Türk firmasının 300 milyon dolara yakın bir yatırımı söz konusu. Orada da nihai karar alındı, açıklandı da zaten ARCA diye bir Türk firmasının. Dolayısıyla onun da bir an önce başlaması ve 2028'de tamamlanmasıyla ilgili çalışmalar var.”
BALTIK ÜLKELERİNİN GÜVENLİK ENDİŞELERİ GÜNDEMDE
Baltık ülkelerinin güvenlik politikalarında Rusya-Ukrayna savaşının önemli bir yer tuttuğunu belirten Oktay, bölgede Türkiye’ye yönelik beklentilerin arttığını ifade etti.
“Estonya önemli bir ülke aslında, Baltık ülkeleri de aynı şekilde. Özellikle transatlantikteki sorundan sonra, Rusya-Ukrayna Savaşıyla birlikte Rusya'nın kendilerine tehdit oluşturduğu izlenimi ve endişesi, öncesinde NATO şemsiyesi altında özellikle ABD'den beklentiler. Buradaki transatlantikte yaşanan sorunlar sonrası ABD'den beklentiler ama orada da yine ABD'nin kendi içerisinde de zaten bununla ilgili endişelerinin yoğun olduğunu biliyoruz. Farklı bir panik havasının olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla böyle olunca Türkiye'den beklentiler çok daha yoğunlaşmış durumda.”
????T.C. Tallin Büyükelçiliği, Estonya ????????????????
— Fuat Oktay (@fuatoktay) June 7, 2026
TBMM Dışişleri Komisyonu Heyeti olarak, “Türkiye (TBMM) - Baltık Ülkeleri (Estonya, Letonya, Litvanya) Parlamentoları Dışişleri Komisyonları Toplantısı için Estonya'nın başkenti Tallin'deyiz.
Ziyaretimizde ilk olarak, Tallin… pic.twitter.com/eY0Ql6KunK
TÜRKİYE-BALTIK DÖRTLÜ ZİRVESİ’NİN DÖRDÜNCÜ TOPLANTISI YAPILACAK
Türkiye, Estonya, Letonya ve Litvanya arasında yürütülen parlamenter diplomasi sürecine değinen Oktay, toplantıların düzenli şekilde sürdürüldüğünü belirtti.
“Birincisini Türkiye'de yapmıştık, ikincisini yine Polonya'da gerçekleştirmiştik, üçüncüsünü Riga'da ve dördüncüsünü de burada gerçekleştireceğiz. Pazartesi ikili görüşmelerimiz olacak Estonya'yla. Salı günü de aynı şekilde dörtlü zirveyi Litvanya, Letonya, Estonya ve Türkiye arasında gerçekleştireceğiz.”
“TÜRKİYE HER İKİ TARAFLA DA KONUŞABİLEN BİR ÜLKE”
Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Oktay, Türkiye’nin farklı taraflarla iletişim kurabilen konumuna dikkat çekti.
“Türkiye olarak bizim yaklaşımımız da aslında her iki tarafla da konuşan bir ülkeyiz biz. Her iki tarafta da güven tesis etmiş bir ülkeyiz. Yani Rusya'yla da konuşan, Rusya-Ukrayna krizine baktığımızda Ukrayna'yla da konuşan ama Baltık ülkeleri, Avrupa Birliği ile Amerika'yla da rahat konuşabilen bir ülke olarak burada özellikle diplomasinin ön plana çıktığı, güvenlik endişelerinin özellikle Rusya-Ukrayna arasındaki sorunların çözümüyle daha da sağlıklı bir geleceğe taşınması noktasında Türkiye olarak üzerimize düşeni hem yapıyoruz hem de ilgili taraflarla da zaten bunu özellikle görüşüyor, değerlendiriyoruz; 'nasıl işbirlikleri olabilir?' diye.”
TEMMUZ AYINDAKİ NATO ZİRVESİ MASADA
Oktay, Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek NATO Zirvesi’nin de görüşmelerin önemli gündem maddelerinden biri olacağını söyledi.
“Bir NATO Zirvesi var, Türkiye'de 7-8 Temmuz'da. Dolayısıyla burada yine salı günkü görüşmelerimizin bir bölümü NATO Zirvesi ile ilgili beklentiler boyutu olacak.”
Zirvede savunma harcamaları, NATO’nun askeri kapasitesi ve müttefik ülkeler arasındaki koordinasyonun ele alınacağını belirten Oktay, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Türkiye'deki zirve bu anlamda kritik bir dönüm noktasını teşkil edecek, öyle gözüküyor. Dolayısıyla biz de burada onun yine ön görüşmelerini, ön değerlendirmelerini yapıyor olacağız.”
Yeni Dünya Düzeni Tartışmaları ve Güvenlik Gündemi
Uluslararası sistemde yaşanan değişimlere de değinen Oktay, mevcut düzenin ciddi şekilde sorgulandığını söyledi.
“Böyle bir dönemde aslında bir anlamda da herkesin dile getirdiği uluslararası düzenin neredeyse artık yok olduğu bir boyuttayız.”
Türkiye’nin yeni dönemde küresel sistemdeki rolüne ilişkin de konuşan Oktay şu ifadeleri kullandı:
“Yeni bir sistem kurulurken bu yeni sistemin kutup başlarından birisi olma hedefi var, diyoruz Türkiye'nin. Ama aslında Türkiye halihazırda kutup başıdır.”
SİBER GÜVENLİK VE İSTİHBARAT BRİFİNGLERİ ALINACAK
Program kapsamında Estonya’daki bir siber güvenlik kuruluşunun ziyaret edileceğini belirten Oktay, güvenlik başlığının temaslarda öne çıktığını ifade etti.
“Siber güvenlikle ilgili, Estonya'nın ‘CyberExer’ diye bir siber güvenlik şirketi var, orayı ziyaret edeceğiz. Sonrasında da yine salı günü dış istihbarat biriminin bir brifingi var güvenlik boyutunda. Onun brifingini alacağız.”
“NATO'NUN HAVA POLİSLİĞİNDE YİNE BİR LİDERLİĞİ ALMIŞ DURUMDAYIZ”
Türkiye’nin NATO bünyesindeki görevlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Oktay, ittifak içindeki askeri sorumlulukların arttığını söyledi.
“NATO'nun hava polisliğinde aslında şu anda yine bir liderliği almış durumdayız. Gönüllüler koalisyonu var, orada da yine özellikle deniz boyutunda komutayı alma durumundayız. Aynı zamanda KFOR'da ikinci defa komutayı almış durumdayız.”
Türkiye’nin önümüzdeki dönemde de NATO görevlerinde aktif şekilde yer alacağını belirten Oktay, şu bilgileri paylaştı:
“F-16'lar dahil 2026'da Estonya'da, AWACS'lar dahil yine bölgede görevlendirmiş durumdayız. 2027'de yine bu görevlendirme Romanya boyutunda da devam edecek. Dolayısıyla ilişkiler çok boyutlu.”
ESTONYA’DAKİ PROGRAM DEVAM EDİYOR
TBMM Dışişleri Komisyonu heyetinin programı kapsamında Estonya Dışişleri Komisyonu ile görüşmeler yapılacak, siber güvenlik alanında faaliyet gösteren kurumlar ziyaret edilecek ve Türkiye ile Baltık ülkeleri parlamentolarının dışişleri komisyonları temsilcileri çalışma yemeğinde bir araya gelecek.
Programın ikinci gününde ise Estonya dış istihbarat biriminin güvenlik sunumuna katılım sağlanacak ve Türkiye-Baltık Ülkeleri Parlamentoları Dışişleri Komisyonları 4. Toplantısı gerçekleştirilecek.
