Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Serkan Varsak, son dönemde artış gösteren IBAN dolandırıcılığı yöntemlerine karşı vatandaşları uyardı. "Yanlışlıkla para gönderdik" denilerek iadesi istenen tutarların, aslında kara para aklama zincirinin bir parçası olabileceğine dikkat çeken uzmanlar, bu süreçte izlenmesi gereken güvenli adımları sıraladı.
Finansal okuryazarlık alanında emniyet mensuplarına ve üniversite öğrencilerine seminerler veren Dr. Öğretim Üyesi Serkan Varsak, dolandırıcıların kullandığı karmaşık yöntemler hakkında kapsamlı bir analiz sundu. Özellikle teknoloji ve dijital bankacılık kanallarını kullanan suç şebekelerinin, masum vatandaşları farkında olmadan bir suçun ortağı haline getirebildiği vurgulandı.
"YANLIŞLIKLA GÖNDERİLEN PARA" KARA PARA OLABİLİR
Dolandırıcılık yöntemleri arasında en dikkat çekici olanlardan biri, vatandaşların hesaplarına düşük miktarlarda para gönderilip ardından telefonla ulaşılması süreci olarak tanımlanıyor. Dr. Varsak, bu yöntemin işleyişini şu sözlerle açıkladı:
"Dolandırıcılar, hedef seçtikleri kişilerin IBAN numaralarına para gönderdikten sonra arayarak, 'Hesabınıza yanlışlıkla para attık, lütfen geri gönderir misiniz' diyerek güven telkin ediyor. Ancak parayı gönderen kişi ile paranın iadesini isteyen kişi genellikle farklı hesaplar üzerinden işlem yapıyor. Siz parayı size söylenen yeni IBAN'a geri gönderdiğinizde, aslında bir kara para aklama trafiğinin aracısı konumuna düşüyorsunuz."
Bankacılık sisteminde gelen paranın IBAN bilgisinin tam olarak görülmemesinden faydalanan dolandırıcıların, bu yolla suç gelirlerini sisteme soktuğu ve izini kaybettirmeye çalıştığı belirtildi.
IBAN KİRALAMA VE ŞİRKET HATTI TUZAĞI
Uzmanlar, dolandırıcılığın bir diğer boyutunun ise "IBAN kiralama" olduğunu ifade etti. Özellikle üniversite öğrencilerinin, aylık belirli bir ücret karşılığında hesaplarını başkalarına kullandırması yoluyla büyük risk altına girdikleri kaydedildi. Dr. Varsak, Bilecik Valiliği, Rektörlük ve İl Emniyet Müdürlüğü ile koordineli olarak öğrencilere bu suçun hukuki yaptırımları hakkında eğitimler verdiklerini aktardı.
Ayrıca, şirketlerin müşteri iletişim hatlarını ele geçiren dolandırıcıların, "şirket IBAN numaramız değişti" diyerek sahte mesajlar gönderdiği ve ödemeleri kendi hesaplarına yönlendirdikleri başka bir yöntem olarak dosyada yer aldı. Gayrimenkul ve araç satış sitelerinde piyasa değerinin çok altında verilen "kapora" amaçlı sahte ilanların da, düşük miktarlarla binlerce kişiyi mağdur ettiği bildirildi.
ŞÜPHELİ PARADA GÜVENLİ YOL: BANKA İLE İLETİŞİM
Tanınmayan bir kişiden hesaba para gelmesi durumunda vatandaşların doğrudan iade işlemi yapmaması gerektiğinin altı çizildi. Dr. Varsak, güvenli protokolü şu şekilde özetledi:
BANKA İLE İLETİŞİME GEÇİN: Hesaba gelen şüpheli tutar için derhal bankayı bilgilendirin.
BLOKE VE İADE TALEBİ: Hesabın geçici olarak bloke edilmesini ve paranın banka kanalıyla, paranın geldiği kaynak hesaba iadesini sağlayın.
BİREYSEL İŞLEMDEN KAÇININ: Dolandırıcının verdiği üçüncü bir IBAN'a para göndermeyin. Bu, sizin "aradan çıkmanızı" ve olası bir suç soruşturmasında muhatap olmamanızı sağlar.
BİLECİK’TE SEFERBERLİK: 22 BİN KİŞİYE BİLGİLENDİRME
IBAN dolandırıcılığına karşı yürütülen saha çalışmaları da hız kesmeden devam ediyor. Bilecik İl Emniyet Müdürlüğü Toplum Destekli Polislik Şubesi ekipleri, son bir yıl içerisinde geniş kapsamlı bir bilinçlendirme operasyonuna imza attı.
Şubat 2025'ten bu yana devam eden çalışmalar kapsamında; Atatürk Parkı, pazar yerleri, bankamatik önleri, okullar ve iş yerleri ziyaret edilerek tam 22 bin 403 kişiye ulaşıldı. Vatandaşlara sahtekarlık yöntemlerini anlatan 17 bin 65 broşür dağıtılarak, dijital dolandırıcılıklara karşı toplumsal farkındalığın artırılması hedeflendi.
