Sermaye piyasalarında yaşanan fon krizinin ve sert satış dalgasının ardından, pay senedi piyasalarındaki erimenin boyutları resmi portföy kırılımlarıyla gözler önüne serildi. Phoenix Danışmanlık kurucusu ve finans uzmanı İris Cibre, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kaynaklı pay senedi (tekil ve fonlar hariç) verilerini analiz ederek Eylül ayında yaşanan sarsıcı değişimi kamuoyuyla paylaştı.
Cibre, tablonun sıradan bir piyasa düzeltmesinin çok ötesinde olduğunu vurgulayarak yaşanan süreci "Varlık kaçışı ve çöküşü arası bir görünüm" sözleriyle nitelendirdi.
"İLK DEFA BÖYLE ŞOK EDİCİ BİR MANZARA İLE KARŞILAŞTIM"
Sosyal medya hesabı üzerinden portföy büyüklüklerine göre hazırladığı değişim tablosunu paylaşan İris Cibre, piyasadaki tahribatın derinliğine dikkat çekti:
"Pay senedi verilerini takip etmeye başladığımdan beri ilk defa böyle şok edici bir manzara ile karşılaştım.
Eylülde, bir önceki aya göre hesabı sıfırlananlar toplam 364,7 bin kişiye ulaştı. (Bu veride, tamamen para çekip hesabını kapatanlar yok; zarar edenler ve parasını çekip hesapta 0,1 TL ile 1.000 TL arasında sembolik bakiye bırakanlar var).
Yatırımcı sayısındaki düşüş her portföy diliminde çok güçlü. Ama asıl çarpıcı olan, 10 milyon TL üzerindeki para çıkışı ve zarar tutarının 1,94 trilyon TL’ye ulaşması ve bunun sadece 7.640 yatırımcıya ait olmasıdır.
10 milyon TL altındaki toplam çıkış yapan veya zarar eden yatırımcı sayısı 97,4 bin ve toplam zarar/para çıkışı 230 milyar TL. Varlık kaçışı ve çöküşü arası bir görünüm..."
364 BİN YATIRIMCI PORTFÖYÜNÜ KAYBETTİ: EN ALT BASAMAĞA YIĞILMA YAŞANDI
Cibre’nin paylaştığı verilere göre, Eylül ayında hisse senedi piyasasındaki yatırımcıların alt dilimlere kayışında tarihi bir hareketlilik yaşandı.
Hesap bakiyesi 1.000 TL'nin üzerinde olan tüm portföy kademelerinde yatırımcı sayısı istisnasız azalırken, bu kişilerin büyük bir bölümü aldıkları ağır zararlar veya paralarını piyasadan çekmeleri nedeniyle 0 TL ile 1.000 TL aralığındaki en alt kademelere geriledi:
0 - 1 TL aralığı: Yatırımcı sayısı 50.234 kişi arttı.
2 - 100 TL aralığı: Yatırımcı sayısı 65.553 kişi arttı.
101 - 1.000 TL aralığı: Yatırımcı sayısı 248.915 kişi arttı.
Böylece yalnızca bir ay içinde yaklaşık 364.702 yatırımcının portföyü sembolik tutarlara gerileyerek fiilen sıfırlanmış oldu.
BÜYÜK PORTFÖYLERDE BÜYÜK ÇÖKÜŞ
Tablonun en dikkat çeken boyutu ise büyük sermayeli yatırımcı gruplarında görülen devasa kayıp ve çıkışlar oldu.
Verilere göre, portföy büyüklüğü 10 milyon TL ve üzerinde olan grupta yatırımcı sayısı bir ayda 7.640 kişi azaldı. Bu gruptaki toplam portföy değeri erimesi ise 1 trilyon 942 milyar 808 milyon TL (1,94 trilyon TL) olarak kayıtlara geçti.
Buna karşılık, 10 milyon TL'nin altında bulunan orta ve küçük ölçekli tüm kademelerdeki toplam yatırımcı kaybı 97,4 bin kişi olurken, bu geniş grubun toplam portföy kaybı/çıkışı yaklaşık 230 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Bu oran, piyasadaki değer kaybının ve sermaye çıkışının ezici çoğunluğunun büyük montanlı hesaplarda yoğunlaştığını ortaya koydu.
PORTFÖY DİLİMLERİNE GÖRE EYLÜL AYI DEĞİŞİM TABLOSU
Phoenix Danışmanlık tarafından hazırlanan ve Eylül ayında bir önceki aya göre pay senetlerindeki (tekil ve fonlar hariç) değişimi gösteren bilanço şu şekilde sıralandı:
| Portföy Büyüklüğü (TL) | Yatırımcı Sayısı Değişimi | Portföy Değeri Değişimi (Milyon TL) |
|---|---|---|
| 0 - 1 TL | +50.234 | 0 |
| 2 - 100 TL | +65.553 | 0 |
| 101 - 1.000 TL | +248.915 | +186 |
| 1.001 - 5.000 TL | -67.544 | -308 |
| 5.001 - 10.000 TL | -91.384 | -669 |
| 10.001 - 20.000 TL | -54.050 | -775 |
| 20.001 - 50.000 TL | -57.305 | -1.799 |
| 50.001 - 100.000 TL | -28.596 | -2.048 |
| 100.001 - 250.000 TL | -35.239 | -5.658 |
| 250.001 - 500.000 TL | -28.375 | -10.376 |
| 500.001 - 1.000.000 TL | -34.855 | -25.050 |
| 1.000.001 - 5.000.000 TL | -55.769 | -121.492 |
| 5.000.001 - 10.000.000 TL | -8.963 | -62.005 |
| 10.000.001 TL ve Üzeri | -7.640 | -1.942.808 |
| TOPLAM DEĞİŞİM | -105.018 | -2.172.799,38 |
