Ekonomi ve çalışma hayatındaki dalgalanmalar, vatandaşların iş gücü piyasasına katılım tercihlerinde köklü değişikliklere yol açıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı iş gücü istatistikleri, toplumun farklı kesimlerinin yaşadığı geçim sıkıntısını sayılarla gözler önüne serdi.
Veriler incelendiğinde, 2021 ile 2025 yılları arasında 15 yaş ve üzeri nüfusta iş gücüne dahil olmayanların oranında yüzde 0,4 oranında düşüş yaşandığı görülüyor.
Buna göre, çalışma hayatının dışında kalan nüfus sayısal olarak azaldı.
Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, konuya ilişkin değerlendirmesinde mevcut tablonun ciddiyetine dikkat çekti.
Özellikle emekli aylıklarının yetersiz kalmasının bu sonuçta büyük pay sahibi olduğunu vurguladı.
ÜMİDİNİ KAYBEDENLERİN SAYISINDA BÜYÜK ARTIŞ
Raporda yer alan detaylar, iş bulma umudunu tamamen yitiren vatandaşların sayısındaki dramatik yükselişi gösteriyor.
2021 yılında 1 milyon 629 bin olan iş bulma ümidi olmayan kişi sayısı, 2025 yılına gelindiğinde 2 milyon 608 bin seviyesine ulaştı.
Yüzde 60 oranındaki artış, iş gücü piyasasındaki tıkanıklığı yansıtıyor.
Söz konusu rakam, açık işsiz olarak tanımlanan 3 milyon kişiye oldukça yakın seviyede bulunuyor.
İnsanlar iş aramaktan vazgeçse de ekonomik zorluklar nedeniyle çalışma isteklerini içlerinde taşımaya devam ediyor.
EMEKLİLER YENİDEN İŞ PİYASASINA DÖNÜYOR
Çalışma hayatını tamamlayarak köşesine çekilen vatandaşlar, artan yaşam maliyetleri karşısında yeniden iş arayışına giriyor.
2021 yılında 4 milyon 995 bin vatandaş sadece emeklilik nedeniyle iş gücüne katılmazken, 2025 yılında bu sayı 3 milyon 739 bin seviyesine geriledi.
Yüzde 25 oranındaki düşüş, milyonlarca emeklinin dinlenmek yerine çalışmak zorunda kaldığını ispatlıyor.
Prof. Dr. Aziz Çelik, emekli sayısındaki genel artışa rağmen iş gücü piyasasına katılmama oranındaki düşüşün vahim bir duruma işaret ettiğini belirtti.
5 milyon genç ne okuyor, ne de çalışıyor
EV KADINLARI VE ÖĞRENCİLER DE ÇALIŞMAK ZORUNDA KALDI
Ekonomik şartlar, sadece emeklileri değil ev kadınlarını ve öğrencileri de derinden etkiliyor.
2021 yılında ev işleriyle meşgul olduğu için çalışmayanların sayısı 9 milyon 917 bin iken, bu rakam 2025 yılında 5 milyon 844 bin seviyesine kadar indi.
Yüzde 41 oranındaki sert düşüş, ev kadınlarının aile bütçesine katkı sağlamak için evden çıkıp iş gücüne katıldığını gösteriyor.
Benzer bir tablo öğrenciler için de geçerliliğini koruyor.
Eğitim ve öğretim nedeniyle iş gücüne dahil olmayanların sayısı 4 milyon 879 bin seviyesinden, 3 milyon 795 bin seviyesine geriledi.
Gençler ve ev kadınları, geçim dertleri yüzünden kariyer veya eğitim planlarını erteleyerek doğrudan para kazanabilecekleri alanlara yöneliyor.
HASTALIK VE YAŞLILIK NEDENİYLE ÇALIŞAMAYANLARIN SAYISI PATLADI
Tabloda dikkat çeken bir diğer unsur ise yaşlı, hasta veya engelli olduğu için çalışamaz halde bulunan vatandaşların sayısındaki artış oldu.
2021 yılında 4 milyon 998 bin olan bu grup, 2025 yılında yüzde 54 oranında artarak 7 milyon 690 bin seviyesine tırmandı.
Öte yandan, işbaşı yapabilecek olup iş aramayanların sayısında da yüzde 52 oranında bir artış yaşanarak rakam 1 milyon 546 bin seviyesinden 2 milyon 348 bin seviyesine yükseldi.
İş arayıp işbaşı yapamayacak olanların sayısı 100 bin seviyesinden yüzde 73 artışla 173 bin seviyesine çıkarken, diğer nedenlerle iş gücüne dahil olmayanlar 2 milyon 925 bin seviyesinden yüzde 59 artarak 4 milyon 665 bin oldu.
Tüm bu rakamlar, Türkiye'nin iş gücü piyasasında yaşanan derin sarsıntıları ve ekonomik zorunlulukların sosyal hayata yansımalarını belgeliyor.
