Depreme hazır olup olmadığı tartışılan İstanbul'da bir yağış hayatı durdurdu. Çarşamba sabahı başlayan ve gece boyu devam eden sağanak, Eyüpsultan, Sarıyer ve Beykoz başta olmak üzere şehir genelinde sellere dönüştü. Valiliğin 'Son 84 yılın en büyük yağışı' dediği yağmurda evleri, hastaneleri, okulları, iş yerlerini, fabrikaları su bastı, araçlar kağıt gibi sürüklendi. Okullar iki gün tatil edildi. Kabusa dönen gecede bodrum katlarında kalanlar evlerini terk ederken, üç kişi can verdi, 2 bin 727 vatandaş ise ancak iş makineleri ile kurtarılabildi.
ORMANA YAPILAN SİTELER SU ALTINDA
İstanbul'u felç eden sağanağın lüks yapılaşmaların arttığı kentin kuzeyinde etkili olması dikkat çekerken uzmanlar göz göre göre gelen afetin nedenlerini sıraladı. Şehir Plancıları Odası, 'Rant odaklı kentleşme politikası ve yoğun yapılaşma afet riskini artırdı. Dere yataklarının yapılaşmaya açılması, suyu emen Kuzey Ormanları'nın betonlaştırılması baskınları beraberinde getirdi' tespiti yaptı. Sosyal medyada ise Vadi İstanbul'un su altındaki görüntüsü paylaşılarak 'Cendere Deresi'nin yatağına beton dökmenin sonucu' yorumları yapıldı.
31 CANI YİTİRDİĞİMİZ SELDEN DERS ALMADIK
İstanbul’da yaşanan sel felaketi, gözleri betonlaştırılan dere yataklarına ve su havzalarına çevirdi. 2009’da 31 kişinin vefat ettiği felakete rağmen 2013'te derelerin iki yanındaki 100 metrelik koruma bandının 10 metreye düşürüldüğü ortaya çıktı. Cendere Havzası’na yapılan lüks AVM’nin sulara gömülmesi ve Kanal İstanbul güzergahındaki Sazlıdere Barajı su havzasında derin çukurların içine dikilen konutların görüntüleri, yaşanan felaketlerden hiç ders çıkarılmadığını gözler önüne serdi.
RANT ODAKLI YAPILAŞMA SULAR ALTINDA KALDI
İstanbul’da son 84 yılın en yüksek yağışlarından biri can aldı, mega kent afeti yaşadı. 4 kişinin hayatını kaybettiği, 5 vatandaşın da kayıp olduğu felakette, 2 bin 722 kişi iş makineleri ile kurtarılabildi. Şehir Plancıları Odası ise felaketin yalnızca yağışla açıklanamayacağını belirterek dere yatakları, su havzaları ve doğal alanları yapılaşmaya açan rant odaklı politikaları eleştirdi.
İstanbul’da önceki gün başlayarak gece boyunca etkili olan sağanak, kenti felç etti. Özellikle Avrupa Yakası’nda etkili olan afette, araçlar sürüklendi, yollar çöktü, metro, hastane, alt geçit ve evler su altında kaldı. Can kaybının 4’e yükseldiği felakette, Valilik 5 kişinin kayıp olduğunu bildirdi. 7 kişinin hastanelerdeki tedavisi tamamlandı. Kabusa dönen gecede bodrum katlarında kalanlar evlerini terk ederken, 2 bin 727 vatandaş ise ancak iş makineleri ile kurtarılabildi.
‘SON 84 YILIN EN YÜKSEK YAĞIŞI’
İstanbul Valisi Davut Gül, Meteoroloji Genel Müdürlüğü ölçümlerine göre 1942’den bu yana kentte görülen en yüksek yağış miktarlarından birinin kaydedildiğini belirterek metrekareye 261 kilogram yağış düştüğünü açıkladı. Gül, 8 bin 597 kurtarma personeli ve 38 bin destek personeli olmak üzere toplam 46 bin 597 kişinin görev yaptığını, 2 bin 722 kişinin kurtarıldığını bildirdi. Yağışların üç gün daha sürebileceğini belirten Gül, hasar gören bölgelerden uzak durulması uyarısında bulundu. Okullar pazartesiye kadar tatil edilirken İstanbul Havalimanı’nda 51 uçak alternatif havalimanlarına yönlendirildi, 19 sefer iptal edildi. Kentte pazar günü yüzde 37,90’a kadar düşen barajlardaki doluluk oranı, 14 Ekim’de yüzde 45,22’ye yükseldi. İSKİ teyakkuza geçildiğini duyurdu. İBB Başkan Vekili Nuri Aslan da bazı bölgelerde metrekareye 130 ila 273,1 kilogram arasında yağış düştüğünü, en yüksek miktarların Beykoz, Sarıyer ve Eyüpsultan’da ölçüldüğünü açıkladı. İBB ekiplerinin 8 bin 515 ihbar aldığını belirtti. Adalet Bakanı Akın Gürlek ise etkili olan şiddetli yağış ve su baskınlarına ilişkin adli soruşturma başlatıldığını belirtti.
‘RANT ODAKLI POLİTİKLARIN SONUCU’
Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi, yaşanan felaketin yalnızca yağışın şiddetiyle açıklanamayacağını belirterek rant odaklı kentleşme politikalarının ve yoğun yapılaşmanın afet riskini artırdığına dikkat çekti. Sarıyer, Eyüpsultan, Bakırköy ve Esenyurt başta olmak üzere çok sayıda ilçede cadde ve sokaklar sular altında kalırken metro istasyonları, hastaneler, alt geçitler, konutlar ve iş yerleri de zarar gördü. Sarıyer’de istinat duvarları, Sultangazi’de bir okulun duvarı çöktü; Beykoz Deresi’nde taşkın yaşandı. Oda, ormanların, tarım alanlarının ve su havzalarının tahrip edilmesi, dere yataklarının daraltılması ve kapatılması ile taşkın alanlarının yapılaşmaya açılmasının su baskınlarını ağırlaştırdığını vurguladı. Beton ve asfaltla kaplanan yüzeylerin yağmur suyunun toprağa sızmasını engellediği, parsel bazlı emsal artışlarıyla yükselen yapı yoğunluğunun altyapı üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi.
SAZLIDERE VE KUZEY HAVZALARI TEHLİKEDE
Açıklamada, 2009 tarihli İstanbul Çevre Düzeni Planı’nın kuzey ormanlarını ve içme suyu havzalarını kentin gelişimini sınırlayan doğal eşikler olarak belirlediği hatırlatıldı. Kuzey Marmara Otoyolu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve İstanbul Havalimanı projelerinin koruma kararlarını aşındırdığı savunulurken Kanal İstanbul’un Sazlıdere Barajı havzasını, INRAIL projesinin ise Ömerli, Büyükçekmece, Alibeyköy ve Sazlıdere havzalarını tehdit ettiği belirtildi. Oda, dere yataklarının yapılaşmaya kapatılması ve kapatılan derelerin yeniden açılması çağrısı yaptı. Öte yandan sosyal medyada Vadi İstanbul’un su altında kalan görüntüleri paylaşılırken, “Cendere Deresi’nin yatağına beton dökmenin sonucu” yorumları yapıldı.
2009’DAKİ SELDEN DERS ALINMADI
İstanbul’da şiddetli yağışın ardından yaşanan sel, dere yatakları ve su havzalarındaki yapılaşmayı yeniden gündeme getirdi. Eylül 2009’da 4 saatte metrekareye 181 kilogram yağış düşmesi sonucu 31 kişinin hayatını kaybettiği felaketin ardından verilen yapılaşma yasağı sözlerine rağmen, İSKİ yönetmeliğinde 2013’te yapılan değişiklikle derelerin iki yanındaki 100 metrelik koruma bandı 10 metreye indirildi. İstanbul genelindeki 168 derenin yalnızca 15’inin açıkta ve doğal yatağında aktığı belirtilirken diğer derelerin önemli bölümünün kurutulduğu veya beton kanallara alındığı ifade ediliyor. Dere yataklarının üzerine yapılan konutlar ve alışveriş merkezleri, yoğun yağışlarda taşkın riskini artırıyor. Selin etkili olduğu Sarıyer’de, Cendere Havzası’ndaki bir alışveriş merkezinin otopark katları suyla doldu. Görüntüler, doğal su yollarının yapılaşma baskısı altında kalmasını yeniden tartışmaya açtı.
SAKARYA’DA 700 ÖĞRENCİ MAĞDUR OLDU
Sakarya, Zonguldak ve Antalya’da etkili olan sağanak; su baskınları, ulaşım ve altyapı sorunlarına yol açtı. Sakarya’da 420 ihbar alınırken, Karasu’daki KYK yurdunda mahsur kalan yaklaşık 700 öğrencinin tahliyesi başlatıldı. Sakarya’da son 24 saatte metrekareye 254,8 kilogram yağış düştü. Valilik, Karasu ve Sapanca’da mahsur kalan 89 kişinin kurtarıldığını, iki köprünün hasar gördüğünü ve Karasu’da 20 baz istasyonunun devre dışı kaldığını açıkladı. Kentte can kaybı ve yaralanma yaşanmadığı bildirildi. Kuvvetli yağış nedeniyle okullarda eğitime 16 Ekim Cuma günü de ara verildi. Zonguldak’ta ise 112 Acil Çağrı Merkezi’ne 94 ihbar ulaştı. Bin 53 personel ve 348 araçla müdahale çalışmaları sürerken en yüksek yağış 122 milimetreyle Karadeniz Ereğli’de ölçüldü. Valilik, sel ve heyelan riskine karşı vatandaşları uyardı. Antalya’da Büyükşehir Belediyesi, 478 personel ve 357 araçla sahada görev yaptı. Manavgat’ta dolu nedeniyle 381 dekar tarım alanı, hortum nedeniyle de 10 bin 540 metrekare sera alanı zarar gördü. MGM ise Bursa, Kocaeli, Sakarya, Zonguldak, Yalova ve Düzce için turuncu alarm verdi.
