ABD ile Kanada arasındaki ticaret gerilimi yeni bir aşamaya geçti. Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Kanada ürünlerine yönelik yeni gümrük vergilerinin ardından Washington’a aynı ölçekte karşılık verileceğini duyurdu. Carney, 8 Eylül’den itibaren yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki ABD ürününe karşı gümrük vergileri uygulanacağını açıkladı.
Kanada’nın kararıyla dünyanın en büyük ticari ilişkilerinden birini oluşturan ABD-Kanada hattındaki gerilim daha da tırmanmış oldu.
CARNEY: “BU ADIMI İSTEKSİZCE ATIYORUZ”
Ottawa’da gazetecilere konuşan Carney, misilleme kararının Kanada açısından da ekonomik maliyet yaratacağını kabul etti.
Yeni vergilerin Kanadalı tüketiciler için fiyatları artırabileceğini ve ürün seçeneklerini azaltabileceğini söyleyen Carney, ABD’deki bazı şirketlerin de karardan olumsuz etkileneceğini belirtti. Kanada Başbakanı, “Bu adımı isteksizce atıyoruz.” dedi.
Carney, Washington’la cuma gecesi sona eren ticaret görüşmelerinin anlaşmayla sonuçlanmamasının ardından başka seçeneklerinin kalmadığını savundu.
ABD’DEN KANADA ÜRÜNLERİNE YÜZDE 50 VERGİ
Trump yönetimi, Kanada’dan ithal edilen bazı ürünlere yüzde 50 gümrük vergisi getirdi. Yeni vergilerin kontrplak, alkollü içkiler, elektrikli ekipmanlar ve buz hokeyi malzemeleri gibi çeşitli ürünleri kapsadığı belirtildi.
ABD’nin söz konusu vergileri, 1930 tarihli yasada şimdiye kadar kullanılmamış bir yetki olan Section 338 kapsamında uygulamaya koyduğu bildirildi.
Yeni tarifelerin yıllık yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada ihracatını kapsadığı kaydedildi.
CARNEY: “SALDIRIYA UĞRADIĞINIZDA SAVAŞ HALİNDESİNİZ”
Carney, yaşananları doğrudan bir “ticaret savaşı” olarak nitelendiren dikkat çekici ifadeler kullandı.
Kanada Başbakanı, “Saldırıya uğradığınızda savaş halindesiniz. Biz saldırıya uğradık.” dedi.
Kanada’nın misilleme kararıyla birlikte Trump’ın yeni gümrük tarifelerine aynı yöntemle karşılık veren ülkelerden biri haline geldiği belirtildi.
Bloomberg’e göre Trump yönetimine karşı bu ölçekte misillemeye başvuran diğer büyük ekonomi Çin.
ABD ÇELİĞİNDEN SÜT ÜRÜNLERİNE KADAR GENİŞ LİSTE
Kanada’nın uygulayacağı yeni gümrük vergilerinin ABD’den ithal edilen çok sayıda ürünü kapsaması bekleniyor.
Carney’nin açıkladığı ilk listeye göre vergiler; çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım makineleri, elektronik ürünler, kâğıt ve selüloz ürünlerini kapsayacak. Ayrıntılı listenin önümüzdeki günlerde açıklanacağı bildirildi.
Ottawa’nın hedefi, Trump yönetiminin Kanada ürünlerine getirdiği vergilere dolar bazında eşit bir karşılık vermek.
TİCARET SAVAŞININ BÜYÜMESİ RİSKİ
Kanada’nın misilleme kararının ardından gözler Washington’ın atacağı adıma çevrildi.
ABD’li yetkililer, Kanada’nın karşılık vermesi halinde yeni önlemler alınabileceğinin sinyalini vermişti.
Bu durum, geçen yıl yaklaşık 900 milyar dolarlık mal ve hizmet ticareti yapan iki ülke arasında karşılıklı tarifelerin hızla büyüyebileceği endişesini artırdı.
OTOMOBİL TARİFELERİNDE ANLAŞAMADILAR
Carney, ticaret görüşmelerinin çökmesinde otomotiv sektörüne ilişkin anlaşmazlıkların da etkili olduğunu açıkladı.
ABD, Kanada’da üretilen araçlardaki ABD dışı içerik için yüzde 25 oranında gümrük vergisi uyguluyor.
Tarafların bu oranı yüzde 15’e indirmeyi görüştüğü ancak Washington’ın aynı indirimi orta ve ağır ticari araçlara uygulamak istemediği belirtildi.
Bu başlığın, Ford’un Toronto yakınlarındaki fabrikasında üretmeye hazırlandığı ağır ticari araçları da doğrudan etkilediği aktarıldı.
ABD’DEN KANADA’NIN DİĞER TİCARET ANLAŞMALARINA MÜDAHALE TALEBİ
Carney’nin açıklamasına göre Washington ile Ottawa arasındaki anlaşmazlık otomobillerle sınırlı kalmadı.
ABD yönetiminin Kanada’nın başka ülkelerle yapacağı ticaret anlaşmalarına bazı sınırlamalar getirilmesini istediği belirtildi.
Carney ayrıca kültür politikaları ve Fransızca diline ilişkin konularda da Washington’ın kabul edilemez taleplerde bulunduğunu söyledi.
USMCA İÇİN DE TEHLİKE ÇANLARI
Gerilimin, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması’nın (USMCA) geleceğini de tehdit ettiği belirtiliyor.
Trump, temmuz ayında anlaşmayı yenilememiş ve USMCA için devam eden gözden geçirme süreci başlamıştı.
Carney, yeni tarife savaşının üç ülke arasındaki ticaret anlaşmasına ilişkin görüşmeler açısından da olumsuz sonuçlar doğuracağını söyledi.
CARNEY: “AMERİKA EKONOMİK ENTEGRASYONU SİLAH OLARAK KULLANIYOR”
Kanada Başbakanı, Washington’a yönelik eleştirilerinin dozunu artırarak ABD’nin ticari ilişkilerini dış politika aracı olarak kullandığını savundu.
Carney, “Hükümetimiz, Amerika’nın bütün ticari ilişkilerini değiştireceğini, en yakın müttefiklerine tarifeler uygulayacağını ve ekonomik entegrasyonu bir silah olarak kullanacağını birçok kişiden önce anlamıştı.” dedi.
ABD’nin son 18 ayda USMCA’nın hükümlerini gümrük vergileriyle ihlal ettiğini ileri süren Carney, Washington’ın ticari yaptırımlar için sürekli farklı gerekçeler ortaya koyduğunu savundu.
“AMERİKA’NIN İMZASI BAZEN KURŞUN KALEMLE ATILIYOR”
Carney, ABD ile yapılan anlaşmaların güvenilirliğini sorgulayan dikkat çekici bir ifade de kullandı. Carne, “Bazen imzalarının kurşun kalemle atıldığını fark ettik.” dedi.
Kanada lideri daha önce Davos Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada da orta ölçekli ülkelerin büyük güçlerin ekonomik baskısına karşı birlikte hareket etmesi gerektiğini savunmuştu.
KANADA ABD’NİN ENERJİ TEDARİKİNDE KRİTİK KONUMDA
Carney, Kanada’nın ABD ekonomisi için stratejik önemini hatırlattı. Başbakanın verdiği rakamlara göre Kanada, ABD’nin ithal ettiği doğal gazın yüzde 99’unu, elektriğin yüzde 85’ini ve ham petrolün yüzde 60’ını sağlıyor.
Carney, “Kanada Amerika’nın büyümesini besliyor. Bunları göndermeyi bırakmamızı isteyeceklerini sanmıyorum.” ifadelerini kullandı.
ABD’nin Kanada karşısındaki dış ticaret açığının önemli bölümünün Alberta başta olmak üzere Kanada’dan gerçekleştirilen yüksek miktardaki ham petrol ithalatından kaynaklandığı belirtiliyor.
ONTARIO BAŞBAKANI’NDAN DAHA SERT MİSİLLEME ÇAĞRISI
Kanada’nın en kalabalık eyaleti Ontario’nun Başbakanı Doug Ford da Carney’nin kararına destek verdi.
Ford, Trump açısından siyasi öneme sahip Florida, Texas, Iowa ve Wisconsin gibi eyaletlerden gelen ürünlerin özellikle hedef alınmasını önerdi.
Ford, “Bu eyaletlerden gelen ürünler Kanada’nın cevabının bütün ağırlığıyla karşılaşmalı.” dedi.
Kanada’nın enerji kaynaklarının ve kritik minerallerinin de Washington’a karşı pazarlık kozu olarak kullanılabileceğini savundu.
KANADALILARIN YÜZDE 56’SI “DAHA FAZLA TAVİZ VERMEYİN” DİYOR
Kamuoyu araştırmaları Carney’nin sertleşen tutumunun Kanada toplumunda önemli ölçüde destek gördüğüne işaret ediyor.
Leger Marketing tarafından yayımlanan son ankete göre Kanadalıların yüzde 56’sı, hükümetin ABD karşısında sert bir çizgi izlemesini ve daha fazla taviz vermemesini istiyor.
Araştırmada ABD’ye ihraç edilen enerjiye özel vergiler getirilmesi ve Netflix gibi Amerikan hizmetlerine ek vergi uygulanması gibi seçeneklere de destek bulunduğu belirtildi.
TRUMP’IN “51. EYALET” SÖZLERİNİN ARDINDAN GERİLİM
Carney’nin sert tutumu, Kanada’da iktidara geliş sürecinde kullandığı siyasi söylemi de yeniden gündeme getirdi.
Trump, ikinci başkanlık döneminin başında Kanada’yı “ekonomik güç” kullanarak ABD’nin 51’inci eyaleti haline getirmek istediğini söylemişti.
Carney ise seçim kampanyasında Trump’a karşı direnme sözü vermiş, ancak iktidara geldikten sonra Washington’la uzlaşmacı bir yol izlemeye çalışmıştı.
Kanada Başbakanı bu süreçte önceki hükümetin bazı misilleme tarifelerini kaldırmış, Trump’ın tepki gösterdiği dijital hizmet vergisinden vazgeçmiş ve Detroit ile Windsor’u bağlayan köprü projesinde ABD lehine yeni bir anlaşmaya gitmişti.
Bu adımların ticaret anlaşması sağlamaya yetmemesinin ardından Carney yeniden sert karşılık politikasına yöneldi.
