Ukrayna, Rusya'nın Karadeniz'deki liman altyapısına ve ticari gemilere yönelik saldırıları nedeniyle büyük ölçüde aksayan tahıl ihracatını yeniden başlatmak için diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdı. Bloomberg'e konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Karadeniz'de sivil deniz taşımacılığının yeniden açılması konusunda Türkiye, Hindistan ve Mısır'la müzakerelerin sürdüğünü açıkladı.
Üç ülkenin Ukrayna ve Rusya limanları arasında tarım ürünlerinin güvenli biçimde taşınabilmesi için öneriler sunduğunu belirten Zelenskiy, tarafların ticari gemilere saldırmama taahhüdünde bulunmasının hedeflendiğini söyledi.
TÜRKİYE, HİNDİSTAN VE MISIR'DAN GÜVENLİ GEÇİŞ ÖNERİSİ
Zelenskiy, Türkiye, Hindistan ve Mısır'ın kendi bayraklarını taşıyan gemilerin hem Ukrayna hem de Rusya limanlarına güvenli şekilde ulaşabilmesini öngören bir düzenleme önerdiğini belirtti. Önerinin temelinde, karşılıklı olarak belirlenen ticari gemilerin askerî saldırıların dışında tutulması bulunuyor.
Zelenskiy, planı şu sözlerle anlattı:
“Bir gemi bizim limanımıza, diğeri Rusya'nın limanına gidiyor ve biz bu gemilerden hiçbirine saldırılmaması konusunda anlaşmaya varıyoruz.”
Ancak Ukrayna lideri, Türkiye, Hindistan ve Mısır'ın düzenli diplomatik temaslarına rağmen Rusya'nın öneriye karşı çıktığını söyledi.
UKRAYNA'NIN TAHIL İHRACATI YÜZDE 38'E GERİLEDİ
Karadeniz limanları, Ukrayna'nın tarım ürünleri ihracatında temel ulaşım güzergâhını oluşturuyor. Bloomberg'in haberine göre Ukrayna limanları, bir pazarlama sezonunda 40 milyon tona kadar tahıl sevkiyatı gerçekleştirebilecek kapasiteye sahip.
Ancak Rusya'nın ağustos ayından itibaren liman altyapısına ve gemilere yönelik hava saldırıları, deniz yoluyla yapılan ihracatı büyük ölçüde durdurdu.
Ukrayna Tarım Bakanlığının verilerine göre ülke, mevcut koşullarda normal ihracat hacminin yalnızca yüzde 38'ini gerçekleştirebiliyor.
Zelenskiy, deniz taşımacılığının yerini demir yolunun alamayacağını vurgulayarak, “Bu büyüklükteki sevkiyatı demir yoluyla gerçekleştiremeyiz” dedi.
AVRUPA BİRLİĞİ'NE 'DAYANIŞMA HATLARI' ÇAĞRISI
Karadeniz'deki girişimlerin yanı sıra Avrupa üzerinden alternatif taşımacılık yollarını da gündeme getiren Zelenskiy, Avrupa Birliği'nden 2022 yılında oluşturulan “Dayanışma Hatları” programını yeniden etkinleştirmesini istediklerini söyledi.
Rusya'nın geniş çaplı işgalinin ilk döneminde uygulanan program, Ukrayna tahılının Avrupa demir yolları ve limanları üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasını sağlamıştı.
Zelenskiy, “Tahıl ihracatını kolaylaştırmak için AB'den dayanışma hatlarını yeniden devreye almasını istiyoruz. Herkesin bu tahıla ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
KARADENİZ'DE KARŞILIKLI SALDIRILAR TİCARİ TAŞIMACILIĞI VURDU
Bloomberg'in haberinde, Ukrayna'nın geçen yaz Rusya'nın yaptırımlara tabi petrol ve akaryakıt ürünlerini taşıyan, “gölge filo” olarak adlandırılan gemilerine yönelik saldırılarının ardından Rusya'nın Ukrayna'nın sivil liman altyapısına düzenlediği saldırıların yoğunlaştığı belirtildi.
Karadeniz'de limanların ve ticari gemilerin hedef alınması, tahıl sevkiyatında ciddi kesintilere yol açtı.
Türkiye, 2022 yılında Birleşmiş Milletler ile birlikte Rusya ve Ukrayna arasında imzalanan Karadeniz Tahıl Girişimi'nin hayata geçirilmesinde arabuluculuk yapmıştı. Yaklaşık bir yıl uygulanan anlaşma, Rusya'nın Temmuz 2023'te girişimden çekilmesiyle sona ermişti.
