Fon skandalına yönelik açıklama yapan Adalet Bakanı Akın Gürlek, TERA, Pusula ve Hedef Portföy bünyesindeki fonlardan 100 milyon TL’nin üzerinde olağan dışı getiri elde eden 214 şüpheli kişi ve kurumun belirlendiğini kaydetti. 13,14,15,16 Eylül’de içeriden sızdırılan bilgilerle fonlardan çıkış yapılarak 187 milyar 653 milyon TL’yi bulan haksız kazanç sağlandığını belirtti. Liste TMSF’ye iletilirken, haksız kazancın fon mağdurlarına iletilmek üzere iadesi çağrısında bulunuldu.
DENETİM EKSİKLİĞİ VE SİYASİ HİMAYE OLMASA…
Uzmanlar fon vurgununun ekonomiye doğrudan maliyetinin 20 milyar dolar, dolaylı 90 milyar dolar olduğuna dikkat çekerek, yaklaşık 18 milyar dolara özelleştirilmesi planlanan15 Temmuz ve FSM köprüleri ile 10 otoyolu karşılaştırdı. Türkiye’den çalınan para getirilse dışarıdan para aramaya gerek kalınmayacağına vurgu yapılarak “Kurumlar denetleme görevini yapmış olsa, siyasi himaye olmasa Türkiye’nin ekonomik zenginliği dışarıdan para aramayı gerektirmeyecek kadar güçlü” değerlendirmesinde bulunuldu. Sadece dört gündeki 188 milyarlık vurgunla 40 tane F35 alınabileceği, 174 adet köprü inşa edilebileceği belirtildi.
BORSADA SÜRPRİZ HAREKETLER
Fon vurgunu tartışmaları ve yürütülen soruşturmalar gölgesinde yöneticileri tutuklanan ve fonları tasfiye sürecine giren bazı hisselerde son birkaç günde dikkat çeken yukarı yönlü hareketler yaşandı. Hedef Holding yüzde 9,94, Hedef Girişim yüzde 9,02, İnfo Yatırım ise yüzde 7,97 yükseldi. 9 günlük sürede söz konusu hisselerdeki artış yüzde 70 ila 107 arasında değişkenlik gösterdi. Uzmanlar bu tür hareketlerde bireysel yatırımcıya temkinli olması uyarısında bulundu.
214 KİŞİDEN DÖRT GÜNDE 187 MİLYAR LİRA VURGUN
Fon vurgunu soruşturmasında, TERA, Pusula ve Hedef fonlarından fahiş kazanç sağlayan 214 kişi ve şirket tek tek tespit edildi. Toplam 187 milyar 653 milyon TL’lik kazananlar listesi TMSF’ye iletilirken, Adalet Bakanı Gürlek, incelemelerde 13-16 Eylül tarihlerinde içeriden bilgiyle çıkış yapanların belirlendiğini ve haksız kazançların mağdurlara aktarılmak üzere geri çağrıldığını söyledi.
Sermaye piyasalarını ve fon sektörünü sarsan büyük manipülasyon ve usulsüzlük iddialarına yönelik İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen adli soruşturmada yeni bir aşamaya gelindi. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Adalet Bakanı Akın Gürlek; soruşturma kapsamında sahipleri ve yöneticileri tutuklanan TERA, Pusula ve Hedef portföy bünyesindeki fonlardan 100 milyon TL’nin üzerinde olağan dışı getiri elde eden 214 şüpheli kişi ve kurumun belirlendiğini duyurdu. Başsavcılık tarafından hazırlanan liste Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) gönderilerek, toplamı 187 milyar 653 milyon TL’yi bulan tutarın gönüllü iadesi ve mağdurlara ödenmesi için resmî mekanizma işletilmeye başlandı.
141 KİŞİ VE 73 ŞİRKET KÂR SAĞLADI
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve savcılık uzmanlarının ortak çalışması sonucunda çıkarılan bilançoya göre; 141 gerçek kişi: 100 milyar 676 milyon TL, 73 tüzel kişi (şirket): 86 milyar 977 milyon TL olmak üzere, toplamda 187 milyar 653 milyon TL tutarında fahiş kazanç sağlandığı saptandı. Soruşturma dosyasında yer alan üç kritik fon grubundaki şahıs, şirket ve kazanç dağılımı şu şekilde kayıtlara geçti: Fonlara göre dağılımda, Tera fonlarından 102 gerçek kişi yaklaşık 28 milyar, 38 tüzel kişi 62 milyar 77 milyon lira; Pusula fonlarından 19 gerçek kişi 69 milyar 700 milyon, 20 tüzel kişi yaklaşık 10 milyar lira kazandı. Hedef Portföy fonlarında ise 20 gerçek kişinin yaklaşık 2 milyar 976 milyon, 15 tüzel kişinin 14 milyar 900 milyon lira kazanç elde ettiği kaydedildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmanın teknolojik altyapısına ve şüpheli işlemlerin zamanlamasına dikkat çekti. İncelemelerde yapay zekâ analiz yazılımlarından faydalanıldığını belirten Gürlek, özellikle çöküş öncesindeki kritik günlere işaret etti: “Soruşturma birimlerimiz, özellikle 13, 14, 15 ve 16 Eylül tarihlerinde söz konusu fonlardan yoğun satış yapan kişi ve kurumları hassasiyetle mercek altına aldı. Yapılan derinlemesine incelemelerde; bazı isimlerin piyasadaki dalgalanmadan önceden haberdar edilerek, kendilerine sızdırılan içeriden bilgiler doğrultusunda organize şekilde fonlardan çıkış yaptıkları tespit edildi. Soruşturma bu bulgular doğrultusunda derinleştirilerek sürdürülmektedir.”
TMSF RESMÎ BİLDİRİMLERE BAŞLADI
Savcılık tarafından hazırlanan 214 kişilik listenin TMSF’ye tebliğ edilmesinin ardından, fon bünyesinde özel bir birim kuruldu. Edinilen bilgilere göre TMSF, listede adı geçen gerçek kişi ve şirketlere resmî tebligat göndererek sağlanan bu kazançların iadesini istemeye başladı. Gönüllü iade süreci kapsamında geri ödenecek paraların, TMSF denetiminde açılan özel havuz hesaplarında toplanacağı ve fon skandalında tasarruflarını kaybeden küçük yatırımcılar ile mağdurlara aktarılacağı kaydedildi. İade çağrısına uymayan veya şüpheli çıkışlarda doğrudan manipülasyon suçu tespit edilen isimler hakkında ise adli sürecin ve mal varlığına tedbir kararlarının devreye sokulacağı öğrenildi.
LİSTENİN TAMAMI AÇIKLANMADI
Öte yandan Soruşturma kapsamında incelemeye alınan isimlerin tamamı kamuoyuyla paylaşılmadı. Kamuoyuna yansıyan isimler arasında eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ve ailesi ile Tera ve Pusula Portföy yöneticileri yer aldı. Muhalefet partilerinin açıklamalarında adı geçen bazı kişilerin soruşturma kapsamındaki listede bulunup bulunmadığı ise açıklanmadı. Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek de TEFAS’a açık 17 fonun tasfiye edildiğini ve 43 bin yatırımcının parasının ilgili bankalara yatırıldığını duyurdu. Şimşek, 131 fonda sorun yaşandığını belirterek benzer durumların tekrarlanmaması için kapsamlı düzenlemeler yapıldığını ve ek önlemlerin alınacağını söyledi.
MECLİS’TE ‘FONU ARAŞTIRALIM’ ÖNERGESİNE CUMHUR’DAN RET
TBMM Genel Kurulu’nda, ‘fon vurgunu’na ilişkin muhalefet partilerinin araştırma önergeleri görüşüldü. Yeni Yol Grubu ‘finansal soygunun arka planındaki organize suç ve dolandırıcılık ağlarının’, sığ paylardaki manipülatif işlemlerin ve kriz öncesi fonları boşalttığı öne sürülen odakların araştırılması için Meclis komisyonu kurulmasını talep etti. Önerge üzerine konuşan Yeni Yol Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, Meclis’in süreci şeffaf biçimde izlemesi gerektiğini belirterek, ‘sonu nereye kadar giderse gitsin’ araştırma yapılması çağrısında bulundu. Benzer açıklamalar DEM Parti ve İYİ Parti tarafından da yapıldı. Muhalefet gruplarının, iddiaların ve yatırımcı mağduriyetlerinin tüm yönleriyle incelenmesi talebi AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.
