Le Monde, Türkiye’de son yıllarda ortaya çıkan yeni kuşak suç çetelerinin özellikle sentetik uyuşturucu ticareti üzerinden güç kazandığını yazdı. Gazete, bu grupların üyelerinin yaş ortalamasının giderek düştüğünü, buna paralel olarak şiddetin daha görünür ve kontrolsüz hale geldiğini vurguladı.
“DALTONLAR DAVASI” VE SİLİVRİ’DE YAŞANANLAR
Haberde, kamuoyunda “Daltonlar davası” olarak bilinen ve aylar süren yargılamaya geniş yer ayrıldı. 23 Aralık’ta Silivri’de görülen karar duruşmasında, hükmün açıklanmasının ardından sanıklar ile güvenlik güçleri arasında arbede yaşandığı aktarıldı.
Gazetenin aktardığına göre duruşma salonunda sandalyeler fırlatıldı, jandarma biber gazıyla müdahalede bulundu ve yaşanan olaylar nedeniyle mahkeme heyeti salonu yan kapıdan terk etmek zorunda kaldı.
362 sanık, düşük yaş ortalaması
Davada toplam 362 sanık yargılandı. Sanıkların yaş ortalamasının 20 olduğu, yaklaşık üçte birinin reşit olmadığı kaydedildi. Örgütün önde gelen isimleri Bahadır Akdağ ve Zafer Boyun’a 12’şer kez müebbet hapis cezası verildi.
Diğer sanıklar 1 yıldan 700 yıla kadar değişen hapis cezalarına çarptırılırken, yaklaşık 60 kişi beraat etti. 34 sanık ise firari olmaları nedeniyle dosyadan ayrıldı.
“TİMOCAN” VE İADE SÜRECİ
Le Monde, örgütün dikkat çeken isimlerinden biri olan ve “Timocan” lakabıyla bilinen 21 yaşındaki Ahmet Mustafa Timo’ya da yer verdi. Timo’nun Irak’tan Türkiye’ye iadesi sürecinde, İstanbul’daki Irak Başkonsolosluğu’na yönelik silahlı saldırının gündeme geldiği belirtildi.
Bu saldırının, iktidara yakın medya organlarında da haberleştirildiği ifade edildi.
SENTETİK UYUŞTURUCU MERKEZLİ YAPI
Haberde, yeni kuşak suç çetelerinin temel gelir kaynağının sentetik uyuşturucu olduğu vurgulandı. Araştırmacı-yazar Sadık Güleç’in Yeni Nesil Çeteler adlı çalışmasına atıfla; Daltonlar, Kırmızı Kitliler, Casperlar, Şirinler ve Çirkinler gibi adlarla anılan grupların toplamda yaklaşık 5 bin üyeye sahip olduğu belirtildi.
Türkiye genelinde ise 49 aktif çetenin faaliyet gösterdiği kaydedildi.
ÇOCUKLAR “EN RİSKLİ GÖREVLERDE”
Gazete, reşit olmayan bireylerin çete yapılanmaları içinde özel bir rol üstlendiğine dikkat çekti. Bu gençlerin sosyal medya, taraftar grupları ve ıslah evleri üzerinden örgütlendiği; daha hafif cezalarla karşılaşmaları nedeniyle en riskli görevlerde kullanıldıkları aktarıldı.
Haberde, bazı çete üyelerinin bu durumu “kamikaze dronlar” benzetmesiyle tanımladığı ifade edildi.
RESMÎ VERİLER: SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK SAYISI ARTIYOR
Le Monde’un aktardığı resmî verilere göre, son 10 yılda suça karışan çocuk sayısı 100 binden 202 bine yükseldi. Kasım ayı itibarıyla cezaevlerinde bulunan çocuk sayısının 4 bin 682 olduğu, bu rakamın Fransa’daki oranın yaklaşık altı katı olduğu belirtildi.
Ayrıca 2023–2024 eğitim öğretim yılında 218 binden fazla öğrencinin okuldan ayrıldığı, uyuşturucuya başlama yaşının ise 14’e kadar düştüğü bilgisi paylaşıldı.
SOSYOLOG KUYUCU’NUN DEĞERLENDİRMESİ
Boğaziçi Üniversitesi’nden sosyolog Tuna Kuyucu, gazeteye yaptığı değerlendirmede, gençler arasındaki şiddet eğiliminin bu şekilde devam etmesi halinde Türkiye’nin Latin Amerika ülkelerine benzer daha yüksek şiddet düzeyleriyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Le Monde, bu karşılaştırmanın cinayet oranları açısından tartışmalı olduğunu ancak mevcut göstergelerin endişe verici seviyede seyrettiğini yazdı.
SOSYAL MEDYA, SİYASET VE ULUSLARARASI BOYUT
Haberde ayrıca çete üyelerinin sosyal medyada aktif olduğu, propaganda faaliyetleri yürüttüğü ve farklı gruplarla bağlantılar kurduğu aktarıldı. Bazı üyelerin yerel siyasi protestolarda ve Ekrem İmamoğlu’na destek gösterilerinde görüldüğüne dair iddialara da yer verildi.
Aralık ayında Berlin’de Daltonlar’la ilişkilendirilen bir villaya yönelik silahlı saldırının ise uluslararası suç çevrelerinde yankı uyandırdığı ifade edildi.
