2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu ile birlikte liselere geçiş maratonunda en çok merak edilen soruların başında, adrese dayalı "Yerel Yerleştirme" sisteminin nasıl işleyeceği geliyor. Sınav puanı bulunmayan ya da sınavda istediği başarıyı yakalayamayan öğrencilerin açıkta kalma riskini sıfırlayan bu sistem, aslında çok hassas bir algoritmayla yönetiliyor. Ancak e-Okul ekranında gözden kaçan tek bir detay, adrese yakın bir okula yerleşmek yerine tüm planları altüst ederek zorunlu bir açık lise kaydına dönüşebiliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın yayımladığı 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu, sadece sınavla öğrenci alan nitelikli liselerin değil, adrese dayalı sistemle öğrenci kabul eden liselerin de rotasını çizdi. Çeşitli sebeplerle LGS'ye katılmayan veya sınavda istediği başarıyı yakalayamayan binlerce öğrenci ve veliyi endişelendiren Açıkta mı kalacağız? sorusunun yanıtı MEB'in Yerel Yerleştirme sisteminde saklı.
Sınava girmemiş olmak, iyi bir liseye gitmenin önünde engel değil. İkamet adresiniz, okul başarı puanınız ve devamsızlık siciliniz, sınavsız alan Anadolu, İmam Hatip ve Meslek Liselerinin kapısını açan anahtarlara dönüşüyor.
YEREL YERLEŞTİRME (SINAVSIZ LİSE) NASIL YAPILACAK?
Sınav puanı bulunmayan öğrencilerin e-Okul sistemi üzerinden yapacağı yerel yerleştirme başvurularında, bilgisayar algoritması üç temel kritere bakarak öğrencileri okullara yerleştirir:
İkamet Adresi (Kayıt Alanı): Öğrencinin evine en yakın bölgedeki okullar ilk önceliktir.
Okul Başarı Puanı (OBP): Ortaokul 6, 7 ve 8. sınıflardaki yıl sonu başarı puanlarının ortalaması.
Özürsüz Devamsızlık: Öğrencinin 8. sınıftaki özürsüz devamsızlık gün sayısı.
(Aynı adreste oturan ve OBP'si tamamen eşit olan iki öğrencinin aynı liseyi tercih etmesi durumunda, sistemi önce 8., sonra 7., en son da 6. sınıf yıl sonu başarı puanı yüksek olana öncelik verir.)
TERCİH EKRANINDAKİ RENK KODLARI NE ANLAMA GELİR?
Öğrenciler 13 Temmuz'da e-Okul tercih ekranını açtıklarında, karşılarına çıkan okulların yanlarında yeşil, mavi ve kırmızı renk kodları görecekler. Bu renkler yerleşme ihtimalinizi gösteren en önemli detaydır:
Yeşil Renk (Kayıt Alanı): Sizin ikametgahınıza en uygun, yerleşme ihtimalinizin (OBP ve devamsızlık şartlarını da sağlıyorsanız) en yüksek olduğu "kendi bölgenizdeki" okullardır. Sistem yerleştirmede her zaman ilk hakkı "Yeşil" alandaki öğrencilere verir.
Mavi Renk (Komşu Kayıt Alanı): Sizin mahallenize/ilçenize komşu olan bölgelerdeki okullardır. Yerleşme ihtimaliniz vardır ancak sistem önce o mahallenin (Yeşil renkli) çocuklarını alır, boş kontenjan kalırsa sizi yerleştirir.
Kırmızı Renk (Diğer Kayıt Alanı): Kendi bölgenizin ve komşu bölgenizin tamamen dışındaki, hatta il dışındaki okullardır. Yerleşme ihtimali en düşük olan gruptur, sadece kontenjan boşluğu olduğunda değerlendirilir.
YEREL TERCİH YAPMAK ZORUNLU MU?
Velilerin tercih ekranında karşılaştığı en büyük şoklardan biri sistemin kilitlenmesidir. Bir öğrenci LGS'den Türkiye birincisi olup 500 tam puan almış olsa bile, MEB sistemi o öğrenciyi önce Yerel Yerleştirme (sınavsız) tercihi yapmaya zorlar. e-Okul üzerinde "Yerel Yerleştirme" sekmesine girip en az 1 (kendi kayıt alanından), en fazla 5 okul seçmeden, sistem "Merkezi Sınavla (Puanlı) Öğrenci Alan Okullar" ekranını açmaz. Bu kuralın amacı, öğrencinin sınavlı liselere yerleşememesi durumunda sistem dışı kalıp açık liseye düşmesini engellemek ve onu mutlaka adresine yakın bir okula yedeklemektir.
LGS TERCİHİ YAPMAYAN ÖĞRENCİ NE OLUR?
Sınava girmeyen ve "Nasıl olsa evimin yanındaki liseye otomatik kaydım yapılır" düşüncesiyle 13-27 Temmuz tarihleri arasında e-Okul'dan hiçbir tercih yapmayan öğrencileri büyük bir tehlike bekliyor. MEB, tercih ekranını boş bırakan öğrencileri hiçbir Anadolu veya Meslek lisesine otomatik olarak yerleştirmez. Sistemde tercihi bulunmayan öğrenciler doğrudan "Açık Öğretim Lisesi"ne kaydedilir. Bu nedenle, sınava girmemiş dahi olsanız, mutlaka sisteme girerek adresinize uygun yeşil renkli okullardan bir liste oluşturmak zorundasınız.
OBP PUANI DÜŞÜKSE MAHALLEDEKİ OKULA GİRİLEMEZ Mİ?
Yerel yerleştirmede adres (Yeşil Kayıt Alanı) ilk şarttır ancak tek şart değildir. Mahallenizdeki Anadolu Lisesi'nin kontenjanı 150 kişi ise ve o mahalleyi tercih eden 200 "Yeşil alan" öğrencisi varsa, eleme OBP (Okul Başarı Puanı) üzerinden yapılır. OBP'si düşük olan 50 öğrenci, evleri okulun hemen karşısında bile olsa o liseye giremeyebilir ve sistem onları alt tercihlerine (örneğin listedeki meslek lisesine veya komşu alandaki okula) kaydırır. Bu sebeple yerel tercih listenizi oluştururken 5 hakkınızın tamamını sadece popüler Anadolu liseleriyle değil, puanınıza uygun alternatif okul türleriyle (İmam Hatip veya Meslek) harmanlamak "açıkta kalma" riskinizi sıfırlayacaktır.
