NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından hazırlanan 2025 Yıllık Raporu yayımlandı. Raporda, İttifak’ın artan güvenlik tehditleri karşısında savunma kapasitesini güçlendirdiği ve harcamalarda dikkat çekici bir artış yaşandığı vurgulandı.
SAVUNMA HARCAMALARINDA TARİHİ ARTIŞ
Rapora göre, 2014 yılından bu yana Avrupa’daki NATO müttefikleri ve Kanada’nın savunma harcamaları her yıl artış gösterdi. 2025 yılında, 2024’e kıyasla reel olarak yüzde 20’lik bir artış kaydedildi.
Toplam savunma harcamalarının 2025 yılında 1,4 trilyon doların üzerine çıktığı belirtilirken, Avrupa’daki müttefikler ve Kanada’nın yalnızca 2025 yılı içinde 574 milyar dolarlık savunma yatırımı yaptığı ifade edildi. 2014-2025 döneminde ise bu ülkelerin savunma harcamalarında reel olarak yüzde 106’lık artış gerçekleşti.
Ayrıca tüm müttefiklerin, 2014’te belirlenen GSYİH’nin yüzde 2’si oranındaki savunma harcaması hedefini 2025 itibarıyla karşıladığı, bazı ülkelerin ise yüzde 3,5 seviyesine ulaştığı kaydedildi.
“RUSYA EN BÜYÜK TEHDİT OLMAYA DEVAM EDİYOR”
Rutte, raporun önsözünde Rusya’nın NATO güvenliği açısından en büyük ve doğrudan tehdit olmaya devam ettiğini vurguladı. Ukrayna’ya karşı yürütülen savaşın beşinci yılına girdiğini belirten Rutte, Çin, Kuzey Kore, İran ve Belarus’un Rusya’ya destek verdiğini ifade etti.
Artan stratejik rekabet, terörizm tehdidi ve NATO’nun güney kanadındaki istikrarsızlık da raporda öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
LAHEY ZİRVESİ VE YÜZDE 5 HEDEFİ
Haziran 2025’te düzenlenen Lahey Zirvesi’nin İttifak açısından dönüm noktası olduğu belirtilen raporda, müttefiklerin 2035 yılına kadar GSYİH’lerinin yüzde 5’ini savunmaya ayırma hedefi üzerinde uzlaştığı aktarıldı.
Rutte, Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’nde müttefiklerin bu hedef doğrultusunda somut ilerleme göstermesini beklediğini ifade etti.
RUSYA’NIN İHLALLERİNE KARŞI NATO’DAN KARŞILIK
Raporda, 2025 yılında Rusya’nın hava sahası ihlalleri, sabotaj girişimleri ve siber saldırılarla NATO’yu sınamaya devam ettiği belirtildi. NATO’nun ise bu provokasyonlara “hızlı, açık ve kararlı” şekilde karşılık verdiği vurgulandı.
Ayrıca Eylül 2025’te başlatılan “Doğu Nöbeti” (Eastern Sentry) faaliyetinin, Rusya’nın doğu kanadındaki ihlallerine karşı bir yanıt olduğu ifade edildi.
YENİ TEYAKKUZ FAALİYETLERİ VE BÜYÜK TATBİKAT
Raporda, 2025 yılında iki yeni teyakkuz faaliyetinin devreye alındığı belirtildi:
- Ocak 2025: Baltic Sentry (Baltık Nöbeti)
- Eylül 2025: Eastern Sentry (Doğu Nöbeti)
Yılın en büyük tatbikatı olan Steadfast Dart-25 kapsamında ise Müttefik Mukabele Gücü’nün (ARF) ilk geniş çaplı konuşlandırmasının gerçekleştirildiği aktarıldı. ARF’nin kara, deniz, hava, siber ve uzay unsurlarını kapsayan çok uluslu ve ölçeklenebilir bir yapı olduğu vurgulandı.
NÜKLEER CAYDIRICILIK VE F-35 VURGUSU
Raporda, NATO’nun nükleer caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmeye devam ettiği belirtildi. Fransa, Birleşik Krallık ve ABD’nin nükleer kuvvetlerini modernize ettiği ifade edilirken, müttefiklerin çift kabiliyetli uçak olarak F-35A’ya geçiş sürecini sürdürdüğü kaydedildi.
Birleşik Krallık’ın en az 12 adet F-35 tedarik ederek NATO’nun nükleer görevine yeniden katılacağı bilgisi de raporda yer aldı.
UKRAYNA’YA DESTEK ARTIRILDI, TERÖRLE MÜCADELE SÜRÜYOR
Raporda, NATO ve müttefiklerin Ukrayna’ya verdiği desteği artırdığı, Rusya’nın hibrit tehditlerine karşı çalışmalarını yoğunlaştırdığı belirtildi.
Terör örgütlerinin saldırı tehdidinin devam ettiği ifade edilirken, müttefiklerin ortak tatbikatlar ve iş birlikleriyle terörle mücadele faaliyetlerini sürdürdüğü kaydedildi.
DENİZ GÜVENLİĞİ VE TEDARİK ZİNCİRİ VURGUSU
NATO’nun deniz gücünün, kritik deniz yollarının korunması ve seyrüsefer serbestisinin sağlanması açısından hayati rol oynadığı vurgulandı.
Ayrıca savunma sanayi için kritik öneme sahip tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi amacıyla 12 müttefik ülkenin stratejik hammaddelerin stoklanması konusunda iş birliği kararı aldığı belirtildi. Bu ülkeler arasında Türkiye de yer aldı.
KFOR KOMUTASINI TÜRKİYE DEVRALDI
Raporda, NATO’nun Kosova’daki Barış Gücü (KFOR) kapsamında Türkiye’nin önemli bir rol üstlendiği ifade edildi. 3 Ekim 2025 itibarıyla Tümgeneral Özkan Ulutaş’ın KFOR komutasını devraldığı bilgisi paylaşıldı.
TÜRKİYE’NİN SAVUNMA HARCAMALARI DİKKAT ÇEKTİ
Raporda Türkiye’nin savunma harcamalarına ilişkin detaylara da yer verildi. Buna göre Türkiye, 2025 yılında savunma bütçesinin:
- Yüzde 40,7’sini personel giderlerine
- Yüzde 6,6’sını altyapıya
- Yüzde 25,7’sini işletme ve bakıma
- Yüzde 27’sini ise AR-GE dahil ekipman harcamalarına ayırdı
Türkiye’nin NATO içindeki payı ise GSYİH’de yüzde 2,7, toplam savunma harcamalarında ise yüzde 2,2 olarak kaydedildi.
Türkiye’nin savunma harcamalarının 2014’te 29,7 milyar liradan 2025’te 1 trilyon 446 milyar liraya yükselmesi, dikkat çeken artışlar arasında yer aldı.
“DAHA TEHLİKELİ BİR DÜNYADA DAHA GÜÇLÜ NATO”
Rutte, küresel güvenlik ortamının giderek daha karmaşık hale geldiğine dikkat çekerek, transatlantik bağın önemini vurguladı. NATO’nun birlik içinde hareket ederek bir milyardan fazla insanın güvenliğini sağlamaya devam edeceğini belirtti.
