AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplanan TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, çocukları suça iten toplumsal ve psikolojik dinamikleri mercek altına aldı. Komisyonun ana gündem maddesi; adli süreçlerden ziyade, suçu kaynağında durduracak "önleyici mekanizmalar" oldu.
"AİLEYE BAĞLILIK DÜŞTÜKÇE RİSK ARTIYOR"
Komisyonda kapsamlı bir sunum gerçekleştiren Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, İstanbul’da 2 bin 336 çocuk üzerinde yapılan araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Gönültaş’ın analizine göre, çocuk suçluluğunda bir "domino etkisi" yaşanıyor:
Aileye olan bağlılık azaldığında, çocuk önce okuldan uzaklaşıyor, ardından mahallesindeki sosyal düzensizliği bir norm olarak kabul etmeye başlıyor.
Aile ve okul ekseninden çıkan çocuk, suça eğilimli veya "sapkın" olarak nitelendirilen arkadaş gruplarına dahil oluyor.
Aile içi çatışma, ihmal ve kötü muamele, suça sürüklenmede en güçlü motivasyon kaynakları olarak öne çıkıyor.
"ÇOCUK ADALET SİSTEMİ YENİDEN YAPILANMALI"
Prof. Dr. Gönültaş, mevcut sistemin çocuğu "koruma" odaklı bir değişime gitmesi gerektiğini savundu. Adalet, Aile, Milli Eğitim ve İçişleri Bakanlıklarının eş güdümlü çalışacağı yeni bir teşkilatlanma öneren Gönültaş, "Çocuk, ceza adalet sistemi içine girdiğinde profesyonel suçlularla temas etmemeli. Bu temas yeni suç ağları (network) ve tekniklerinin öğrenilmesine yol açıyor," uyarısında bulundu.
ADANA ÖRNEĞİ: YAŞAM KOÇLARIYLA GELEN BAŞARI
Gönültaş, Adana’da yürütülen "Yaşam Koçlarıyla Umut Yıldızı" projesinin sonuçlarını da paylaştı. Suça karışmış 120 çocukla başlatılan çalışmada:
Toplum destekli polisler çocuklara "yaşam koçu" oldu.
Çocuklara mobilyacılık ve elektrik tesisatçılığı gibi piyasa değeri olan mesleki eğitimler verildi.
Sertifika alan çocukların %55’i iş hayatına kazandırılarak suç döngüsünden çıkarıldı.
BAĞIMLILIK VE ŞİDDET SARMALI
Yeşilay Akademi Direktörü Hakan Çetin ise uyuşturucu ve suç arasındaki doğrudan ilişkiyi rakamlarla ortaya koydu. Çetin’in sunduğu uluslararası ve ulusal veriler dehşete düşürdü:
Metamfetamin kullanıcılarının %35’i madde etkisi altındayken şiddet uyguladığını itiraf etti.
Aile içi istismar olaylarının %40’ında madde kullanımı tespit edildi.
Türkiye’de çocukların karıştığı 202 bin suça sürüklenme olayının %8,2’si doğrudan uyuşturucu madde ticareti veya kullanımıyla ilgili. Uyuşturucu, yaralanma ve hırsızlığın ardından çocuklarda 3. en yaygın suç kategorisi haline gelmiş durumda.
SUÇTAN KORUYAN VE SUÇA İTEN FAKTÖRLER
| ???? Risk Faktörleri (Tetikleyiciler) | ???? Koruyucu Faktörler (Önleyiciler) |
| Aile içi çatışma ve ihmal | Güçlü ebeveyn-çocuk iletişimi |
| Okuldan kopma ve düşük devamlılık | Yüksek akademik başarı ve motivasyon |
| Madde bağımlılığı | Sportif ve kültürel faaliyetler |
| Sosyal çevre (sapkın arkadaşlıklar) | Mesleki eğitim ve istihdam garantisi |
