Sosyal medya yasağı hangi uygulamalara geliyor? 15 yaş altı sosyal medya ve e-devlet yaş doğrulama sisteminin tüm detayları

Sosyal medya yasağı hangi uygulamalara geliyor? 15 yaş altı sosyal medya ve e-devlet yaş doğrulama sisteminin tüm detayları

Türkiye'de 15 yaş altı çocuklar için sosyal medya yasağı ve yaş doğrulama zorunluluğu, 1 Kasım 2026 tarihi itibarıyla resmen başlıyor. Instagram, TikTok ve YouTube gibi platformları kapsayan yeni yönetmelik gereği, e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapamayan 15 yaşından küçüklerin hesapları tamamen kapatılacak.

10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” ile Türkiye'de dijital platform kullanımında yeni bir dönem başlıyor. Yeni düzenleme, çocukların dijital ayak izlerini korumayı ve siber zorbalık ile zararlı içeriklere karşı kalkan oluşturmayı hedefliyor. Osmaniye'den İstanbul'a kadar tüm Türkiye'deki aileleri yakından ilgilendiren kararla birlikte, sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama, ebeveyn denetimi ve çocuk hesaplarında zorunlu gizlilik yükümlülükleri getiriliyor.

15 YAŞ ALTI SOSYAL MEDYA YASAĞI NE ZAMAN BAŞLIYOR?

10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” ile Türkiye'de dijital platform kullanımında yeni bir dönem başlıyor. Yeni düzenleme, çocukların dijital ayak izlerini korumayı ve siber zorbalık ile zararlı içeriklere karşı kalkan oluşturmayı hedefliyor. Osmaniye'den İstanbul'a kadar tüm Türkiye'deki aileleri yakından ilgilendiren kararla birlikte, sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama, ebeveyn denetimi ve çocuk hesaplarında zorunlu gizlilik yükümlülükleri getiriliyor.

6aca11193c638f322c03b3ef.webp

15 YAŞ ALTI SOSYAL MEDYA YASAĞI HANGİ UYGULAMALARI KAPSIYOR?

Uygulamanın kapsamı, yasal olarak "sosyal ağ sağlayıcı" statüsünde değerlendirilen ve günlük erişimi belirli bir sayının üzerinde olan tüm platformları içeriyor. Kesin yasaklı listesi şeklinde resmi bir tebliğ bulunmasa da, yasa tanımı gereği düzenlemeden doğrudan etkilenecek başlıca uygulamalar şunlardır:

  • Sosyal Medya Uygulamaları: Instagram, Facebook, X (Twitter), TikTok, Snapchat, LinkedIn.

  • Video ve Canlı Yayın Platformları: YouTube, Twitch, Kick.

  • Mesajlaşma ve İletişim Ağları: WhatsApp, Telegram, Discord (Bu platformların sosyal ağ özellikleri sunan "Kanallar" veya "Keşfet" bölümlerinin denetime tabi olması bekleniyor).

Düzenleme, bu uygulamaların Türkiye'deki erişimini tamamen kapatmıyor; yalnızca 15 yaş altı çocukların bu platformlara üye olmasını ve kullanımını engelliyor.

thumbs-b-c-452ce779c50492f82f49b9f2fa57ea40.webp

E-DEVLET SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILIR?

Kullanıcıların en çok merak ettiği konuların başında yaş doğrulama sisteminin güvenliği geliyor. Yeni sistemde kullanıcılar, kimlik fotoğraflarını veya kişisel verilerini doğrudan Instagram veya TikTok gibi yabancı menşeli platformlara yüklemeyecek. Bunun yerine, e-Devlet üzerinden üretilecek bir "Yaş Doğrulama Belirteci" (Token) kullanılacak. Sosyal medya platformu, e-Devlet entegrasyonu sayesinde kullanıcının sadece 15 yaşından büyük olup olmadığını (Evet/Hayır şeklinde) görebilecek; kullanıcının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası veya tam doğum tarihi gibi kişisel verilerine erişemeyecek.

15-17 YAŞ ÇOCUKLAR İÇİN HANGİ KURALLAR GEÇERLİ OLACAK?

Düzenleme, sosyal medya kullanımına devam edebilecek olan lise çağındaki 15-17 yaş grubu için de devrim niteliğinde koruyucu önlemler içeriyor. Bu yaş grubundaki gençlerin hesapları, açılış anından itibaren varsayılan olarak gizli statüde olacak. Takipçi ve takip edilen listeleri dışarıdan görüntülenemeyecek.

Ayrıca siber zorbalığı ve istismarı önlemek adına, bu yaş grubundaki kullanıcılar yalnızca takipleştikleri kişilerden direkt mesaj (DM) alabilecek ve platformlarda canlı yayın açmaları yasaklanacak. Ebeveyn denetim araçlarının kullanımı platformlar tarafından zorunlu olarak sunulacak ve aileler çocuklarının dijital ayak izini daha kolay denetleyebilecek.

SONSUZ KAYDIRMA NEDEN YASAKLANIYOR?

önetmelikteki en vizyoner maddelerden biri, çocuk hesaplarında içeriklerin sonsuz kaydırma yöntemiyle sunulmasının yasaklanmasıdır. Aza Raskin tarafından icat edilen ve günümüzde TikTok (For You), Instagram (Reels) ve YouTube (Shorts) tarafından kullanılan sonsuz kaydırma, beynin dopamin döngüsünü sürekli tetikleyerek "durma veya mola verme" dürtüsünü ortadan kaldıran psikolojik bir tasarımdır.

Bu yasağın teknik olarak uygulanmasıyla birlikte, 15-17 yaş arası kullanıcılar belirli bir içerik tüketiminden sonra "Daha fazla gör" butonuna tıklamak zorunda kalacak; platform otonom olarak video oynatmaya devam edemeyecektir. Bu da dijital bağımlılıkla mücadelede devasa bir adım anlamına gelmektedir.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN