ABD Başkanı Donald Trump’ın İran açıklamaları, küresel piyasalarda jeopolitik risk fiyatlamasını yeniden öne çıkardı. Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nde konuşan Trump, İran’la ateşkesin sona erdiğini belirterek Tahran’la yürütülen diplomatik sürece ilişkin sert mesajlar verdi. Wall Street Journal’ın aktardığına göre Trump, “Bence bitti. Benim açımdan onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı” ifadelerini kullandı.
Bloomberg HT’nin aktardığına göre Trump, basın toplantısında “Bence İran’la ateşkes bitti. Onlar yalancı” dedi.
Trump Beştepe’de açıkladı: İran'la ateşkes bitti
PETROL YÜZDE 6’YA YAKIN YÜKSELDİ
Trump’ın açıklamaları sonrası petrol fiyatlarında sert yükseliş yaşandı.
AP’ye göre Brent petrol yüzde 5,6 yükselerek 78 doların üzerine çıkarken, ABD tipi ham petrol yüzde 5,8 artışla 74,55 dolara yükseldi.
Barron’s ise Brent petrolün yüzde 6 artışla 78,59 dolara, WTI’ın ise yüzde 6,1 yükselişle 74,73 dolara çıktığını aktardı.
Piyasalardaki ana endişe, Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden artan askeri gerilimin küresel petrol arzını tehdit etmesi. ABD’nin İran’a tanınan petrol satış muafiyetlerini kaldırması ve ardından askeri saldırıların gelmesi, piyasada “risk primi”ni yeniden yükseltti.
Trump'ın Türkiye'ye F-35 mesajı sonrası Miçotakis'ten açıklama: Ülkem savaş tehdidi altında
BORSALARDA SATIŞ BASKISI
Trump’ın “ateşkes bitti” çıkışı yalnızca petrolü değil, hisse senedi piyasalarını da sarstı.
Reuters, ABD vadeli endekslerinde satış baskısının arttığını ve petrol fiyatlarının yükseldiğini bildirdi. Haberde, Trump’ın İran anlaşmasının “bittiğini” söylemesinin ardından risk iştahının zayıfladığı belirtildi.
Avrupa ve Asya borsalarında da düşüşler görüldü. Euronews, Trump’ın İran ateşkesinin sona erdiğini açıklamasının ardından Avrupa ve Asya hisselerinde kayıplar yaşandığını, petrolün ise yaklaşık yüzde 6 yükseldiğini aktardı.
BORSA İSTANBUL’DA KAYIP YÜZDE 1,5’E YAKLAŞTI
Küresel satış dalgası Borsa İstanbul’a da yansıdı.
Dünya gazetesinin piyasa haberine göre, Ankara’daki NATO Zirvesi’nden gelen İran açıklamaları sonrası BIST 100 endeksindeki düşüş derinleşti. Endeks yüzde 1,47 kayıpla 14.283,92 puana gerilerken, gün içinde 14.280,81 puana kadar indi.
Investing verilerinde de BIST 100’ün gün içinde yüzde 1,69 kayıpla 14.252 puan seviyesine kadar gerilediği görüldü.
Netanyahu’dan Erdoğan-Trump görüşmesi sonrası F-35 çıkışı: Ben olsam Türkiye’ye satmazdım
Borsa İstanbul’daki satışlarda jeopolitik riskin yanı sıra, yükselen petrolün Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler açısından enflasyon ve cari açık baskısını artırabileceği beklentisi etkili oldu.
ALTIN VE GÜMÜŞTE SATIŞ
Normal şartlarda jeopolitik gerilimlerde güvenli liman talebiyle desteklenen altında bu kez farklı bir fiyatlama öne çıktı.
Reuters’a göre altın fiyatları yüzde 1’in üzerinde geriledi. Spot altın 4.063,67 dolar seviyesine inerken, ABD altın vadeli kontratları 4.074,80 dolara düştü. Haberde, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon ve faiz artışı beklentilerini güçlendirdiği, bunun da getirisi olmayan altın üzerinde baskı yarattığı belirtildi.
Gümüşte de satış daha belirgin oldu. Trading Economics verilerine göre gümüş yüzde 2,30 düşüşle 58,57 dolar/ons seviyesine geriledi.
“TRUMP OYNAKLIĞI” YENİDEN FİYATLANIYOR
Piyasa aktörleri açısından son gelişme, Trump dönemine özgü ani politika değişimi ve sert açıklama riskinin yeniden devreye girdiğini gösterdi.
Kısa süre önce İran’la mutabakat ve petrol akışının normale döneceği beklentisi fiyatlanırken, Trump’ın Ankara’daki açıklamaları bu iyimserliği tersine çevirdi. Reuters, ABD’nin İran petrol satışlarına izin veren muafiyeti iptal ettiğini ve bu kararın Hürmüz çevresindeki tanker saldırılarının ardından geldiğini aktarmıştı.
Bu nedenle piyasalarda aynı anda üç yönlü fiyatlama oluştu: petrol arzı riskiyle enerji yükseldi, enflasyon-faiz endişesiyle altın geriledi, hisse senedi piyasalarında ise riskten kaçış öne çıktı.
PİYASALARIN GÖZÜ HÜRMÜZ’DE
Küresel yatırımcılar şimdi Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğe ve Washington-Tahran hattından gelecek yeni açıklamalara odaklandı.
Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olduğu için bölgede yaşanacak her yeni saldırı ya da yaptırım adımı petrol fiyatlarını doğrudan etkileyebilir.
Trump’ın “ateşkes bitti” çıkışı sonrası piyasalardaki ilk tepki sert oldu. Ancak bundan sonraki yönü, ABD’nin saldırılarının kapsamı, İran’ın misilleme kapasitesi ve tarafların diplomasiye dönüp dönmeyeceği belirleyecek.
