Dünyanın en geniş katılımlı çocuk hareketi olarak bilinen Design for Change (DFC) organizasyonunun Türkiye ayağında başarı gösteren öğrenciler, projelerini uluslararası platforma taşıdı. DFC Türkiye Temsilciliği tarafından düzenlenen National Challenge 2025’te dereceye giren Halide Edip Adıvar Ortaokulu öğrencileri, Kasım 2025’te Tokyo’da gerçekleştirilen "Be the Change 2025" zirvesinde Türkiye'yi temsil etti.
ZORBALIĞI CEZAYLA DEĞİL, NEZAKETLE ÇÖZME MODELİ
Sekizinci sınıf öğrencileri Zerya Zin Yıldız, Bengisu Özdemir ve Mehmet Karaçay tarafından geliştirilen proje, akran zorbalığının okul aidiyetini zayıflattığı tespiti üzerine kurgulandı. Öğrenciler projelerinde, DFC’nin "FIDS" (Hisset, Hayal Et, Yap, Paylaş) olarak adlandırdığı dört adımlı tasarım odaklı düşünme metodolojisini kullandı.
"CtrlaltKIND" adı verilen projede, zorbalık vakaları bir disiplin veya ceza sorunu olarak değil, okul iklimine yerleştirilecek bir "nezaket ritüeli" ile çözülmeye çalışıldı. Proje ekibi, sevgi ve nezaket ortamında öğrencilerin kendilerini daha rahat ifade ettiğini ve ceza korkusu olmadan iletişimin güçlendiğini savundu.
İSTATİSTİKLER TABLONUN AĞIRLIĞINI GÖSTERİYOR
Projenin sunulduğu dönemde yayımlanan uluslararası ve ulusal raporlar, akran zorbalığının boyutlarını ortaya koyuyor:
UNESCO (Kasım 2025): Dünya genelinde her 3 öğrenciden biri okulda zorbalığa maruz kalıyor.
TÜİK (2024 Sonu): Türkiye'de çocukların yüzde 13,8’i (yaklaşık her 7 çocuktan biri) ayda en az birkaç kez akran zorbalığına uğruyor. Bu oran kız çocuklarında yüzde 14,2, erkek çocuklarında ise yüzde 13,4 seviyesinde.
OECD PISA (2022/2024): Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 31’i kendini okuluna ait hissetmiyor. Uzmanlar, zorbalığı bu kopuşun temel nedenlerinden biri olarak gösteriyor.
"BİR ÜLKENİN ELÇİSİ GİBİ HİSSETTİM"
Tokyo'daki zirvede projenin sunumunu yapan öğrencilerden Zerya Zin Yıldız, DFC’nin kurucusu Kiran Bir Sethi ile bir araya gelerek projenin detaylarını paylaştı.
Tokyo deneyimini aktaran Yıldız, "Onlarca öğretmen ve öğrenci standımızı ziyaret etti. O ilgiyi görünce sıradan bir öğrenci gibi değil, bir ülkenin elçisi gibi hissettim. Bu küresel sorunu insanlara fark ettirebildiğimizi o an anladım" ifadelerini kullandı.
Yıldız ayrıca yetişkinlere de çağrıda bulunarak, "Yetişkinlerin stresli yaşamları olduğunu biliyoruz. Ama bu stres, zorbalığın ve kabalığın bahanesi olamaz. Önemli olan zor koşullarda da nezaketimizi koruyabilmektir" değerlendirmesinde bulundu.
YENİ HEDEF ANTALYA: NATIONAL CHALLENGE 2026
DFC Türkiye Temsilcisi Elif Özmenek Çarmıklı, Tokyo'daki temsilin bir son değil, yeni projeler için bir başlangıç olduğunu belirtti. Türkiye genelindeki 118 kulübün benzer projeler üzerinde çalıştığı ve 17-19 Nisan 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek "National Challenge 2026" için hazırlıkların sürdüğü bildirildi.
