SALİHA SULTAN
Türk tarihçiliği ve akademisi, ömrünü Türk dünyasının köklerine ve bilimsel mirasına adamış müstesna bir değerini kaybetti. İslam öncesi Türk tarihi, Uygur devletleri ve Çin kaynaklarına dayalı tarih araştırmalarının Türkiye'deki en önemli temsilcilerinden Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu vefat etti. Çandarlıoğlu’nun vefat haberini uzun yıllar bilimsel çalışmalarına omuz verdiği Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı (TDAV) duyurdu. ‘Hocaların hocası’ olarak anılan duayen akademisyenin son yolculuğuna uğurlanacağı cenaze programına dair detaylar ise henüz netleşmedi.
ZEKİ VELİDİ TOGAN’IN ASİSTANI, BİR KUŞAĞIN KÖPRÜ İSMİ
29 Mart 1942 tarihinde Eskişehir’de dünyaya gelen Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu, 1964 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünden mezun oldu. Aynı yıl Umumi Türk Tarihi Kürsüsünde asistan olarak akademik hayatına adım atan Çandarlıoğlu; Türk tarihçiliğinin abideleri kabul edilen Zeki Velidi Togan, İbrahim Kafesoğlu ve Bahaeddin Ögel’in doğrudan rahlesinde yetişti.
1967 yılında hazırladığı 'Sarı Uygurlar ve Kansu Bölgesi Kabileleri' başlıklı teziyle doktor unvanını alan Çandarlıoğlu, 1973’te 'Ötüken Bölgesindeki Büyük Uygur Kağanlığı' çalışmasıyla doçent, 1982’de ise Timurlular ile Çin’deki Ming yönetimi arasındaki münasebetleri ele alan derinlikli araştırmasıyla profesörlük kadrosuna yükseldi.
MİMAR SİNAN ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜNÜ KURDU
1986 yılında Mimar Sinan Üniversitesi kadrosuna katılarak Tarih Bölümünü sıfırdan kuran Çandarlıoğlu, 1989–1995 yılları arasında aynı üniversitenin Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanlığı görevini yürüttü. Sadece Türkiye'de değil, uluslararası alanda da Türk kültürünün izini süren usta tarihçi; Tayvan ve Japonya’da saha araştırmaları gerçekleştirdi, Hoca Ahmet Yesevi ve Manas üniversitelerinde üst düzey idari ve akademik sorumluluklar üstlendi.
Çin kaynaklarını birinci elden inceleyerek Uygurların siyasi ve kültürel geçmişini gün yüzüne çıkaran Çandarlıoğlu; 'Uygur Devletleri Tarihi ve Kültürü', 'İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü', 'Tarih Metodu' ve 'Bozkurt’un Ejderha ile Dansı' gibi Türk tarih yazımının temel başucu eserlerine imza attı.
PAHA BİÇİLMEZ ARŞİVİNİ GENÇ ARAŞTIRMACILARI BAĞIŞLADI
Sadece yetiştirdiği onlarca profesör ve akademisyenle değil, bilime sağladığı maddi-manevi destekle de örnek bir bakiye bırakan Çandarlıoğlu, şahsi kütüphanesini, nadide dergi koleksiyonunu ve yıllarca biriktirdiği görsel slayt arşivini Türk Dünyası Araştırmaları Vakfına bağışladı. Vakıf bünyesinde adını taşıyan kütüphane, bugün de lisansüstü araştırmacılara ışık tutmaya devam ediyor.
İLİM DÜNYASI VE TALEBELERİ YASTA
PROF. DR. ALTAY TAYFUN ÖZCAN:
"Bugün Gülçin hocamızın hayatını kaybettiğini büyük bir üzüntü ile öğrendim. Çok şeyler öğrendiğim, tarihçilik kültürümü olgunlaştıran farklı istikametleri belirleyen insanlardan biriydi. Zeki Velidi Togan’ın asistanı, Bahaeddin Ögel hocanın talebesi olarak bir kuşağın nefesini taşıyan bir insandı. İstanbul’da başta Ahmet Taşağıl ve Abdülvahap Kara hocamız olmak üzere çok sayıda değerli tarihçinin yetişmesini sağlamış, akademide iz bırakmıştı. Diğer taraftan kürsüsündeki diğer hocalar için de sadece bir bölüm başkanı olmamış, ikinci bir hoca olarak hayatlarında olmuştu.
Gülçin hocamız bölüm başkanlığının yanında Ahmet Yesevi Üniversitesinde Rektör Vekilliği görevini uzunca bir süre yürüterek idarecilik hayatını üst bir seviyeye taşımıştı. Hatırlayabildiğim kadarıyla en mutlu anları olarak hep hocaları Togan ve Ögel ile birlikte geçirdiği zamanları söylerdi. En büyük mutsuzluğunun ise Londra’da Toynbee ile olan randevusunu, kürsüsündeki bir hocanın çağrısı üzerine erken dönmek zorunda kalarak kaçırmak olduğunu söylerdi.
Hoca tanışıklıklara çok önem verir, samimi ilişkileri önemser ve akademik kültürü sadece bir bilgi meselesi değil, aynı zamanda bir davranış kalıbı olarak görerek idealize ederdi. Öğrencilerini korur, bir başka hocanın müdahalesine izin vermez, ancak akademik konularda diğer hocalarla istişare ederek kararlar verirdi. Çoğu açıdan örnek alınması gereken bir insandı. Allah rahmet eylesin, mekanı cennet olsun. Allah ilmi ile muamele etsin. Türk tarih camiasının başı sağolsun."
Bugün Gülçin hocamızın hayatını kaybettiğini büyük bir üzüntü ile öğrendim. Çok şeyler öğrendiğim, tarihçilik kültürümü olgunlaştıran farklı istikametleri belirleyen insanlardan biriydi. Zeki Velidi Togan’ın asistanı, Bahaeddin Ögel hocanın talebesi olarak bir kuşağın nefesini taşıyan bir insandı. İstanbul’da başta Ahmet Taşağıl ve Abdülvahap Kara hocamız olmak üzere çok sayıda değerli tarihçinin yetişmesini sağlamış, akademide iz bırakmıştı. Diğer taraftan kürsüsündeki diğer hocalar için de sadece bir bölüm başkanı olmamış, ikinci bir hoca olarak hayatlarında olmuştu. Gülçin hocamız bölüm başkanlığının yanında Ahmet Yesevi Üniversitesinde Rektör Vekilliği görevini uzunca bir süre yürüterek idarecilik hayatını üst bir seviyeye taşımıştı. Hatırlayabildiğim kadarıyla en mutlu anları olarak hep hocaları Togan ve Ögel ile birlikte geçirdiği zamanları söylerdi. En büyük mutsuzluğunun ise Londra’da Toynbee ile olan randevusunu, kürsüsündeki bir hocanın çağrısı üzerine erken dönmek zorunda kalarak kaçırmak olduğunu söylerdi. Hoca tanışıklıklara çok önem verir, samimi ilişkileri önemser ve akademik kültürü sadece bir bilgi meselesi değil, aynı zamanda bir davranış kalıbı olarak görerek idealize ederdi. Öğrencilerini korur, bir başka hocanın müdahalesine izin vermez, ancak akademik konularda diğer hocalarla istişare ederek kararlar verirdi. Çoğu açıdan örnek alınması gereken bir insandı. Allah rahmet eylesin, mekanı cennet olsun. Allah ilmi ile muamele etsin. Türk tarih camiasının başı sağolsun.
— Altay Tayfun ÖZCAN (@altayfunozcan) October 23, 2026
PROF. DR. İLYAS KEMALOĞLU
"Türk tarihçiliği önemli bir değerini kaybetti. Doktora hocam Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu’nun vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim. İlmî birikimi, tarih araştırmalarına katkıları ve yetiştirdiği öğrencilerle bıraktığı iz daima yaşayacaktır. Hocama Allah’tan rahmet, ilim dünyasına başsağlığı diliyorum. Mekânı cennet olsun."
Türk tarihçiliği önemli bir değerini kaybetti. Doktora hocam Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu’nun vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim. İlmî birikimi, tarih araştırmalarına katkıları ve yetiştirdiği öğrencilerle bıraktığı iz daima yaşayacaktır. Hocama Allah’tan rahmet, ilim dünyasına başsağlığı diliyorum. Mekânı cennet olsun.
— Prof. Dr. İlyas Kemaloğlu (@ilyaskemaloglu) October 23, 2026
PROF. DR. AHMET TAŞAĞIL
"Hocaların Hocası benim Hocam Prof.Dr. Gülçin Çandarlıoğlu hakkın rahmetine kavuşmuştur. Çok üzgünüm ????"
Hocaların Hocası benim Hocam Prof.Dr. Gülçin Çandarlıoğlu hakkın rahmetine kavuşmuştur. Çok üzgünüm ???? https://t.co/GAKm9A5sSk
— Prof. Ahmet Taşağıl (@ahmettasagil_) October 23, 2026
A. YAĞMUR TUNALI:
Genel Türk Tarihi'nin önemli ismiydi. Zeki Velidi Togan'ın öğrencisiydi. Başkurdistan Devlet Başkanı ve tarihçi Zeki Velidi'nin hayatı şâhâne örneklerden bir örnektir. Fuad Köprülü ile bu iki isim tarihçilerin kutbuydu. Halil İnalcık onlardan sonradır. Gülçin Çandarlıoğlu, Zeki Velidi yanında, İbrahim Kafesoğlu ve Bahaeddin Ögel'le de yakın çalıştı. Çalıştığı alan İslamiyet öncesi Türk tarihidir. Zor bir alandır. Bilgi ve belge bakımından zordur. Kaynaklar azdan azdır. Bu alanda yürüyenler az kaynakla çok yorum yapmak zorunda kalırlar.
Gülçin Hanım, Uygurlar üzerinde yoğunlaştı. En çok bilindiğini düşüneceğimiz ama pek az meselenin aydınlatıldığı uzun bir dönemi ifade eder. Doktora tezi Sarı Uygurlar üzerinedir. Uygurlar üzerine onlarca eseri vardır. İslam Öncesi Türk Tarih ve Kültürü önemli eserlerindendir. Tarih Metodu da hocası Zeki Velidi'nin Tarihte Usul eserinin devamı niteliğindedir. Pek çok öğrenci yetiştirdi. Ahmet Taşağıl gibi çok çalışkan bir tarihçinin doktora hocasıdır. Taşağıl dostumuz hocasının, onların hocalarının izinde pek güzel işlere imza atıyor. Çandarlıoğlu Hoca'nın ondan ve diğer öğrencilerinden iftiharla bahsettiğini hatırlıyorum. İlk aklıma gelenler, Abdülvahap Kara, Prof. Dr. Hayrunnisa Alan ve Prof. Dr. Osman Yorulmaz da onlardandır. Bir Hocaya bu zevk yeter havasında konuştuğunu hissederdim. İstanbul Edebiyat Fakültesi'nde tanıştığım eski hocaların gençlerindendi. İlk gördüğümde yüzünde beliren gülümseme neyse son gördüğümde de oydu. Bu halin her zaman kendisiyle barışık bir ruhu gösterdiğini düşündüm.
Onu hiç telaşlı ve gergin gördüğümü hatırlamam. Oysa duygu dünyası geniş ve derin görünüyordu. Duyguları üzerinde de hâkimiyet sağlamış, bilgelik hudutlarında gezinen bir insandı. Türk'ün büyük evlâdı Turan Yazgan'ın dostlarındandı. Turan Hoca'nın özelikleri arasında bir büyüklük daha vardı ki çok az kimsede bulunur. Bildiklerinden kimin neye ihtiyacı varsa sessiz sedasız gidermeye koşardı. Tasavvufa meyli olmasa da böyle bir mistik karakterdi. Zaten idealistler asıl manasında mistiklerin hal yoldaşlarıdır. Turan Hoca, onlarca büyük ismi yakından takip etti. Yalnızlaşanlara ayrı bir ilgi gösterdi. Her faaliyette, fırsatlar yaratarak araba gönderir, aldırırdı. Prof. Faruk Sümer, Prof. Oktay Aslanapa onlardandır. Her işleriyle ilgilenmeyi hiç ihmal etmedi. Gülçin Hanım da birçok daha genç isimle beraber özel ilgilendiği isimlerdendi.
Turan Hoca'nın oğlu ve hayrülhalefi Türk Dünyası Vakfı'nın Genel Başkanı sevgili Közhan Yazgan da Gülçin Hanım'a ilgiyi, sevgiyi, saygıyı devam ettirdi. Gıpta edilecek bir ilişki yürütüldü. Kitapları vakıf yayınları arasında basıldı. 75. yaşında hazırlanan Gülçin Çandarlıoğlu Armağanı bunlara eklendi. Gülçin Çandarlıoğlu'nun Türkistanı da. Gülçin Hoca da kitaplarını vakfa bağışladı. Adına bir kütüphane oluşturuldu ve araştırıcıların hizmetine sunuldu. Bu sabah gittiğini duyunca kalakaldım. Hafızam, hatıram o gülümsemesinden başka bir görüntüye izin vermedi. O gönlü güzel insanın "memnun ve mütebessim" gittiğini düşündüm. İçimi öyle bir ferahlık doldurdu. Türk tarihçiliğinin önemli ismi, Türklüğün sevdalı gönlü Gülçin Çandarlıoğlu'nun aziz rûhu şâd olsun!"
GÜLÇİN ÇANDARLIOĞLU DA GİTTİ Genel Türk Tarihi'nin önemli ismiydi. Zeki Velidi Togan'ın öğrencisiydi. Başkurdistan Devlet Başkanı ve tarihçi Zeki Velidi'nin hayatı şâhâne örneklerden bir örnektir. Fuad Köprülü ile bu iki isim tarihçilerin kutbuydu. Halil İnalcık onlardan sonradır. Gülçin Çandarlıoğlu, Zeki Velidi yanında, İbrahim Kafesoğlu ve Bahaeddin Ögel'le de yakın çalıştı. Çalıştığı alan İslamiyet öncesi Türk tarihidir. Zor bir alandır. Bilgi ve belge bakımından zordur. Kaynaklar azdan azdır. Bu alanda yürüyenler az kaynakla çok yorum yapmak zorunda kalırlar. Gülçin Hanım, Uygurlar üzerinde yoğunlaştı. En çok bilindiğini düşüneceğimiz ama pek az meselenin aydınlatıldığı uzun bir dönemi ifade eder. Doktora tezi Sarı Uygurlar üzerinedir. Uygurlar üzerine onlarca eseri vardır. İslam Öncesi Türk Tarih ve Kültürü önemli eserlerindendir. Tarih Metodu da hocası Zeki Velidi'nin Tarihte Usul eserinin devamı niteliğindedir. Pek çok öğrenci yetiştirdi. Ahmet Taşağıl gibi çok çalışkan bir tarihçinin doktora hocasıdır. Taşağıl dostumuz hocasının, onların hocalarının izinde pek güzel işlere imza atıyor. Çandarlıoğlu Hoca'nın ondan ve diğer öğrencilerinden iftiharla bahsettiğini hatırlıyorum. İlk aklıma gelenler, Abdülvahap Kara, Prof. Dr. Hayrunnisa Alan ve Prof. Dr. Osman Yorulmaz da onlardandır. Bir Hocaya bu zevk yeter havasında konuştuğunu hissederdim. İstanbul Edebiyat Fakültesi'nde tanıştığım eski hocaların gençlerindendi. İlk gördüğümde yüzünde beliren gülümseme neyse son gördüğümde de oydu. Bu halin her zaman kendisiyle barışık bir ruhu gösterdiğini düşündüm. Onu hiç telaşlı ve gergin gördüğümü hatırlamam. Oysa duygu dünyası geniş ve derin görünüyordu. Duyguları üzerinde de hâkimiyet sağlamış, bilgelik hudutlarında gezinen bir insandı. Türk'ün büyük evlâdı Turan Yazgan'ın dostlarındandı. Turan Hoca'nın özelikleri arasında bir büyüklük daha vardı ki çok az kimsede bulunur. Bildiklerinden kimin neye ihtiyacı varsa sessiz sedasız gidermeye koşardı. Tasavvufa meyli olmasa da böyle bir mistik karakterdi. Zaten idealistler asıl manasında mistiklerin hal yoldaşlarıdır. Turan Hoca, onlarca büyük ismi yakından takip etti. Yalnızlaşanlara ayrı bir ilgi gösterdi. Her faaliyette, fırsatlar yaratarak araba gönderir, aldırırdı. Prof. Faruk Sümer, Prof. Oktay Aslanapa onlardandır. Her işleriyle ilgilenmeyi hiç ihmal etmedi. Gülçin Hanım da birçok daha genç isimle beraber özel ilgilendiği isimlerdendi. Turan Hoca'nın oğlu ve hayrülhalefi Türk Dünyası Vakfı'nın Genel Başkanı sevgili Közhan Yazgan da Gülçin Hanım'a ilgiyi, sevgiyi, saygıyı devam ettirdi. Gıpta edilecek bir ilişki yürütüldü. Kitapları vakıf yayınları arasında basıldı. 75. yaşında hazırlanan Gülçin Çandarlıoğlu Armağanı bunlara eklendi. Gülçin Çandarlıoğlu'nun Türkistanı da. Gülçin Hoca da kitaplarını vakfa bağışladı. Adına bir kütüphane oluşturuldu ve araştırıcıların hizmetine sunuldu. Bu sabah gittiğini duyunca kalakaldım. Hafızam, hatıram o gülümsemesinden başka bir görüntüye izin vermedi. O gönlü güzel insanın "memnun ve mütebessim" gittiğini düşündüm. İçimi öyle bir ferahlık doldurdu. Türk tarihçiliğinin önemli ismi, Türklüğün sevdalı gönlü Gülçin Çandarlıoğlu'nun aziz rûhu şâd olsun!
— a. yağmur tunalı (@yamurtunal) October 23, 2026
DOÇ. DR. TUĞBA ERAY BİBER
"Hocamın hocası, hocam, bölümümüzün kurucusu, akademik hayatımda çok özel bir yere sahip olan kıymetli hocamız Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu’nu kaybettik.. Kendisinden öğrendiklerim ve hayatımda bıraktığı izler daima benimle olacak.. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun.."
Hocamın hocası, hocam, bölümümüzün kurucusu, akademik hayatımda çok özel bir yere sahip olan kıymetli hocamız Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu’nu kaybettik.. Kendisinden öğrendiklerim ve hayatımda bıraktığı izler daima benimle olacak.. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun.. https://t.co/NjODWegcro
— Tuğba Eray Biber (@BiberEray) October 22, 2026
PROF. DR. MUALLA UYDU YÜCEL
"Bir çınarımızı daha kaybettik… Kıymetli hocam Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu Hakka yürüdü. Ruhu şad mekanı cennet, camiamızın da başı sağolsun."
Bir çınarımızı daha kaybettik… Kıymetli hocam Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu Hakka yürüdü. Ruhu şad mekanı cennet, camiamızın da başı sağolsun. https://t.co/XdUPyRPj48
— Muallâ Uydu Yücel (@uydu_yucel) October 23, 2026
PROF. DR. EVREN MERCAN
"Harp Akademileri döneminde SAREN Harp Tarihi’nde öğrencisi olma bahtiyarlığını yaşadığımız, ilmî birikimi ve müstesna şahsiyetiyle daima saygıyla hatırlayacağımız kıymetli hocamız Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu Hakk’ın rahmetine kavuştu. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun."
Harp Akademileri döneminde SAREN Harp Tarihi’nde öğrencisi olma bahtiyarlığını yaşadığımız, ilmî birikimi ve müstesna şahsiyetiyle daima saygıyla hatırlayacağımız kıymetli hocamız Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu Hakk’ın rahmetine kavuştu. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun. https://t.co/m8M1qGNPS3
— Evren Mercan (@cosmossevren) October 23, 2026
PROF. DR. ELVİN YILDIRIM
"Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu hocamıza Allah’tan rahmet diliyorum. Mekanı cennet olsun. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, Süleymaniye Kürsüsü Güney Sibirya Türklüğü konferansımız sonrası…"
Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu hocamıza Allah’tan rahmet diliyorum. Mekanı cennet olsun. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, Süleymaniye Kürsüsü Güney Sibirya Türklüğü konferansımız sonrası… https://t.co/YvGIB1nAfN
— elvinyıldırım (@elvnyldrm) October 23, 2026
