Neandertallerin yalnızca Avrupa’nın soğuk bölgelerinde yaşadığına ilişkin eski görüş, yeni arkeolojik bulgularla bir kez daha sorgulanıyor. Suudi Arabistan’da kurumuş bir göl çevresinde bulunan taş aletler, bu insan türünün yaklaşık 55 bin yıl önce Arabistan’ın iç kesimlerine kadar ilerlemiş olabileceğine işaret ediyor.
ÇÖLÜN ORTASINDA NEANDERTAL İZİ
Arkefili'nde yer alan habere göre, araştırmanın merkezinde Suudi Arabistan’daki Jebel Katefeh (JKF-1) adlı arkeolojik alan bulunuyor. Burada ortaya çıkarılan yüzlerce taş parçasının biçimi ve üretim özellikleri incelendi.
Neandertallerin yamyamlığına yeni kanıt: En az 3 ayrı olayın izleri bulundu
Araştırmacılar, bu aletlerin Homo sapiens tarafından kullanılan örneklerden ziyade Neandertallerin alet teknolojisine daha fazla benzediğini belirledi.
Ancak bölgede Neandertal kemiği ya da DNA'sı bulunmadığı için sonuç doğrudan bir fosile dayanmıyor.
TAŞ ALETLER KİM TARAFINDAN YAPILDI?
Araştırmacılar, farklı bölgelerden elde edilen ve üreticileri bilinen taş aletleri karşılaştırmak için istatistiksel bir model oluşturdu.
Arabistan, Levant ve kuzeydoğu Afrika'daki yüzlerce örneğin biçimleri karşılaştırılarak geliştirilen model, JKF-1'deki aletlerin Homo sapiens yerine Neandertaller tarafından yapılmış olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösterdi.
Aynı analiz, yakındaki ALM-3 alanından çıkarılan bazı aletlerin de Neandertallerle ilişkilendirilebileceğine işaret etti.
ALETLERİN YAŞI NASIL BELİRLENDİ?
Araştırmacılar, taşların bulunduğu tabakanın yaşını belirlemek için optik uyarımlı lüminesans (OSL) yönteminden yararlandı.
Bu yöntem, kum tanelerinin en son ne zaman güneş ışığı gördüğünü belirlemeye yardımcı oluyor. Önceki araştırmalar taş aletlerin yaşını 90 bin ila 50 bin yıl arasında tahmin etmişti.
Yeni çalışmayla bu zaman aralığı daha da daraltıldı. Bulgular, aletlerin yaklaşık 55 bin yıl önce, bölgenin kurak bir çölden daha nemli bir ortama geçtiği dönemde kullanılmış olabileceğini ortaya koydu.
30 bin yıllık sır Hatay'da çözüldü: Neandertaller ve Homo sapiens arasında şaşırtan benzerlik
NEANDERTALLER NEDEN ÇÖLE GİTTİ?
Araştırmacılara göre bunun cevabı iklimde saklı olabilir.
Yaklaşık 55 bin yıl önce bölgede yağışların artmasıyla birlikte kurak alanlarda göller yeniden oluşmuş, bitki örtüsü gelişmiş ve otlayan hayvanlar bölgeye dönmüş olabilir.
Neandertallerin de yiyecek kaynaklarının peşinden bu bölgelere ilerlemiş olması ihtimaller arasında.
Bu senaryo, Neandertallerin yalnızca soğuk iklimlere adapte olmuş bir insan türü olmadığını, uygun koşullar oluştuğunda daha sıcak ve açık ortamlarda da hareket edebildiğini gösteriyor.
ESKİ NEANDERTAL İMAJI DEĞİŞİYOR
Neandertaller uzun süre ağırlıklı olarak Avrupa'nın soğuk bölgelerinde yaşayan bir insan türü olarak değerlendirildi. Ancak son yıllarda Sibirya'dan Orta Doğu'ya kadar uzanan bulgular, yaşam alanlarının sanılandan çok daha geniş olduğunu gösterdi.
Suudi Arabistan'daki yeni çalışma da bu tabloya önemli bir parça ekliyor: Neandertallerin Arabistan'ın derinliklerine kadar ulaşmış olması mümkün.
Ancak araştırmacılar, kesin kanıt için Neandertal fosili veya DNA'sı bulunması gerektiğini vurguluyor. Arabistan'ın sıcak iklimi kemik ve antik DNA'nın korunmasını zorlaştırdığı için taş aletler şimdilik bölgedeki Neandertal varlığını araştırmanın en önemli ipuçlarından biri.
Dolayısıyla bulgular güçlü bir ihtimale işaret etse de Neandertallerin 55 bin yıl önce Arabistan'da bulunduğu henüz kesin olarak kanıtlanmış değil.
