1990'lı yılların sonuna dek gökyüzünde seyahat edenler için kabin içinde tütün ürünleri tüketmek sıradan bir durumdu.
Ancak 1998 Ocak ayında yaşanan trajik bir olay, havacılık tarihi açısından büyük bir değişimi tetikledi.
Günümüzde standart haline gelen uçaklarda sigara yasağı ve modern uçuş kuralları, aslında 52 yaşındaki ABD'li doktor Charles Hanson'ın gökyüzünde verdiği nefes alma mücadelesiyle şekillendi.
ASTIM HASTASI DOKTORUN ZORLU YOLCULUĞU
Charles Hanson, eşi Rubina Husain ile birlikte Mısır'ın başkenti Kahire'den evine dönmek üzere uçağa bindi.
Ciddi bir astım hastası olan Charles Hanson, dumana karşı yüksek hassasiyeti nedeniyle özellikle sigara içilmeyen bölümde oturmayı talep etti.
O dönemde bazı havayolu firmaları 6 saati aşan uçuşlarda tütün kullanımına izin veriyordu.
Ailenin koltukları, sigara içilen bölümün sadece birkaç sıra önündeydi ve iki alan arasında dumanı engelleyecek herhangi bir fiziksel bölme bulunmuyordu.
KABİN GÖREVLİSİNİN İHMALİ ÖLÜME GÖTÜRDÜ
Uçak havalandıktan kısa bir süre sonra arka tarafta sigaralar yakıldı ve kabin havasına karışan duman hızla ön sıralara doğru ilerledi.
Durumu fark eden eş Rubina Husain, kabin görevlisinden kocasının rahatsızlığını belirterek uzak bir koltuğa geçmeleri için yardım istedi.
Görevliden boş koltuk yok yanıtını alan Rubina Husain, bir süre sonra talebini yineledi ancak görevli çok meşgul olduğunu söyleyerek yardımcı olmadı.
İddialara göre, o esnada uçakta en az 10 boş koltuk vardı ve yer değiştirmek mümkündü.
GÖKYÜZÜNDE HAYATTA KALMA MÜCADELESİ
Uçuşun üzerinden yaklaşık 2 saat geçtikten sonra Charles Hanson'ın nefes alması giderek zorlaştı.
Ayağa kalkarak uçağın ön tarafına doğru yürüyen 52 yaşındaki doktor, mutfak bölümüne yakın bir koltuğa tutunarak eşine acil müdahale çantasını getirmesi için işaret etti.
Rubina Husain, hızla çantayı ulaştırdı ve eşine epinefrin iğnesi uyguladı.
Uçakta seyahat eden bir başka uzman isim de yardıma koşarak ikinci bir iğne yaptı ancak Charles Hanson'ın kalbi durdu.
Doktor yolcu, kalp masajı ve oksijen tedavisine başladı.
On binlerce metre yüksekte verilen tüm çabalara rağmen Charles Hanson kurtarılamadı.
HAVACILIK TARİHİNE GEÇEN BÜYÜK DAVA
Bu acı olay sadece bir ailenin kaybı olarak kalmadı ve yıllar süren bir hukuk mücadelesine dönüştü.
Charles Hanson'ın eşi Rubina Husain, ilgili şirkete dava açtı.
2004 yılında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Yüksek Mahkemesi, kabin görevlisinin koltuk değişikliği talebini reddetmesini olaylar zincirindeki kritik halka olarak değerlendirdi ve şirketi sorumlu tuttu.
Charles Hanson'ın ailesine 1.400.000 dolar tazminat ödenmesine karar verildi.
Bu karar, havacılık tarihinde sigara nedeniyle bir yolcunun ölümü üzerine kazanılmış ilk büyük dava olarak kayıtlara geçti.
YASAKLAR NASIL KADEMELİ OLARAK GELDİ
Aslında sektörde tütün ürünlerinin yasaklanması tartışmaları çok daha eskiye dayanıyordu.
İlk olarak 1976 yılında uçaklarda puro ve pipo içilmesi yasaklandı.
Ancak tütün endüstrisinin baskısı nedeniyle 1978 yılında bu yasak sınırlandırıldı.
1990 yılında 6 saatten kısa iç hat uçuşlarını kapsayacak şekilde genişletilen kararlar, 2000 yılında tüm iç hat ve uluslararası uçuşlarda tam anlamıyla yürürlüğe girdi.
Charles Hanson'ın ölümü, bu sürecin dünya genelinde hızlanmasını sağladı.
