Bolşoy Tiyatrosu’nun Romeo ve Juliet ve Kuğu Gölü prodüksiyonlarını İstanbul seyircisiyle buluşturan Art Seasons, bu kez Moskova’nın köklü sanat topluluklarından Novaya Opera/Balet Moskva’yı İstanbul’a getiriyor. 35 yıllık geçmişe sahip topluluk, klasik repertuvarı çağdaş sanatın yeni disiplinleriyle buluşturan prodüksiyonlarıyla tanınıyor. Geçtiğimiz şubat ayında Moskova’da prömiyerini yapan ‘Fındıkkıran: Bu Bir Masal Değil’ (The Nutcracker. Not a Fairytale), Çaykovski’nin dünyaca ünlü eserine alışılmışın dışında bir perspektiften yaklaşıyor. Eserin müziği herhangi bir kesinti ya da tempo değişikliği yapılmadan canlı olarak seslendirilirken, topluluk aynı zamanda dans ekibi ile aynı sahneyi paylaşıyor ve sahne tasarımında meydandaki gerçek bir orkestra olarak konumlanıyor.
BİR ASKERİN HAFIZASINDAN
Pavel Glukhov ve Tatyana Belova tarafından kaleme alınan libretto, I. Dünya Savaşı’na giden ve savaştan sağ dönmesine rağmen yaşadıklarının izlerini taşıyan genç asker Nataniel’in hikâyesini merkezine alıyor. Geçmişin anıları arasında yaşayan Nataniel’in hafızasını takip eden izleyici; bir oyuncak bebek ustasının atölyesinden Noel için süslenmiş bir Fransız kasabasının meydanına, oradan da savaş meydanına uzanan bir yolculuğa çıkıyor. Savaşın gölgesinde yaşama sevincini ve ilk aşkın heyecanını kaybeden Nataniel’in yeniden hayata bağlanmasında ise sevgilisi Clara’nın sevgisi belirleyici oluyor. Geçmiş ile bugünün, anılar ile düşlerin iç içe geçtiği yapım, Fındıkkıran’ın bilinen masal dünyasını bu kez insanın yaşadığı travmayla, hafızayla ve aşkın iyileştirici gücüyle ilişkilendiriyor.
HİKÂYEDEKİ DÖNÜŞÜM SAHNEDE
İki perde, bir prolog ve bir epilogdan oluşan yapımda Pavel Glukhov, çağdaş dansın anlatım olanaklarından yararlanarak Nataniel’in psikolojik dönüşümünü koreografiye taşıyor. Bu dönüşüm prodüksiyonun görsel dünyasında da karşılık buluyor. Larisa Lomakina’nın sahne tasarımı geçmiş ile bugünü, anılar ile düşleri bir araya getirirken; Svetlana Tegin’in kostüm tasarımında başlangıçtaki eski fotoğrafları çağrıştıran sepya tonları, hikâye ilerledikçe yerini baharın canlı renklerine bırakıyor. Rus çağdaş dansının önde gelen isimlerinden Pavel Glukhov, dansçı olarak başladığı kariyerinin ardından dünyaca ünlü Mikhail Lavrovsky ile koreografi eğitimi aldı. Sözlere ihtiyaç duymadan güçlü psikolojik karakterler yaratmasıyla tanınan Glukhov, 2022 yılında Altın Maske Ödülü’nde Yılın En İyi Koreografı seçildi. Glukhov aynı zamanda Diana Vishneva. Context Çağdaş Dans Festivali’nin küratörlüğünü yürütüyor.
ELEŞTİRMENLERDEN TAM NOT
Eser Rusya’da sahnelenmeye başladıktan sonra manşetlerde yer aldı. “Kommersant: sansasyon olacağı söyleniyordu, oldu. ClassicalMusicNews: Sezonun deniz feneri olan bir gösteri” başlıkları atarken, Stsena’da Andrey Galkin ayrıntılı bir analiz yayımladı. Moskova’da 2026 biletleri satışa çıkan ve şimdiden yoğun ilgi gören ‘Fındıkkıran: Bu Bir Masal Değil’ şimdiden kalıcı eserler arasında yerini aldı. Oyun Atatürk Kültür Merkezi (AKM) 11-12 Eylül tarihlerinde sahnelenecek.
