Türk sosyolojisinin ve düşünce tarihinin önde gelen isimlerinden Ziya Gökalp'in doğumunun 150. yılı, Ankara'daki Millî Kütüphane'de düzenlenen özel sergi ve panel programıyla anıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Millî Kütüphane Hazineleri: Ziya Gökalp Sergisi ve Paneli" kapsamında, düşünürün yaşamı, eserleri ve Türkiye'nin siyasi ve kültürel hayatına etkileri tarihî belgeler eşliğinde ele alındı.
Millî Kütüphane koleksiyonlarından seçilen eserlerin yer aldığı sergide, Gökalp'in ilk baskı kitaplarından şiirlerine, dönemin basınında yayımlanan yazılarından kişisel fotoğraflarına kadar çok sayıda materyal bir araya getirildi.
"CUMHURİYET'İN DEVLET FELSEFESİNE CİDDİ KATKILAR SUNDU"
Programda konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ziya Gökalp'in Osmanlı Devleti'nin son döneminden Cumhuriyet'e uzanan süreçte Türk fikir ve kültür hayatının şekillenmesinde önemli rol oynadığını belirtti.
Gökalp'in kimlik, dil, kültür, eğitim ve medeniyet üzerine geliştirdiği düşüncelerin Cumhuriyet'in fikrî temellerine katkı sağladığını ifade eden Ersoy, şunları söyledi:
"Türk milletinin kimliği, dili, kültürü, eğitimi ve medeniyet tasavvuru üzerine geliştirdiği fikirleri sistemleştiren Gökalp, millî kültür ile çağdaş medeniyet arasında kurmaya çalıştığı sentezle yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet felsefesinin ve ülküsünün oluşumuna ciddi katkılar sunmuştur."
Ersoy, Gökalp'in yalnızca yaşadığı dönemin sorunlarına çözüm aramakla kalmadığını, Türk toplumunun geleceğe ilişkin düşüncelerinin gelişiminde de etkili olduğunu vurguladı.
SERGİ BEŞ ANA BÖLÜMDEN OLUŞUYOR
Millî Kütüphane koleksiyonlarından yararlanılarak hazırlanan sergi, Gökalp'in hayatını ve düşüncelerini farklı yönleriyle ele alan beş bölümden oluşuyor.
Sergide şu başlıklar yer alıyor:
Ziya Gökalp'in Hayatı
Eserleri ve Fikrî Dünyası
Türk Siyasi Hayatına Etkileri ve İdari Görevleri
Düşünce Dünyamıza Yansımaları ve Hakkında Yazılanlar
Ziya Gökalp Haberleri
Bu bölümlerde Gökalp'in edebî ve bilimsel çalışmaları, siyasi görevleri, yaşadığı dönemin gelişmeleri ve sonraki kuşaklar üzerindeki etkileri arşiv belgeleriyle anlatılıyor.
ESERLERİN İLK BASKILARI VE TARİHÎ BELGELER BİR ARADA
Serginin dikkat çeken bölümlerini, Gökalp'in eserlerinin ilk baskıları ve yaşadığı döneme ait orijinal belgeler oluşturuyor.
Şiirler, fikir yazıları, farklı dönemlerde yayımlanan kitaplar, süreli yayınlar ve dönemin gazeteleri aracılığıyla düşünürün entelektüel gelişimi ziyaretçilere sunuluyor.
Sergide ayrıca Gökalp'in hayatına ilişkin fotoğraflar, posta pulları, afişler, kartpostallar ve çeşitli arşiv belgeleri de bulunuyor.
Gökalp'in çocuk edebiyatına yaptığı katkılara da yer verilen koleksiyon, düşünürün yalnızca siyaset ve sosyoloji alanındaki çalışmalarını değil, edebiyat ve eğitim alanındaki etkilerini de ortaya koymayı amaçlıyor.
Bakan Ersoy, serginin Gökalp'in kişisel ve fikrî dünyasının yanı sıra yaşadığı dönemin kültürel, siyasi ve düşünsel ortamının anlaşılmasına katkıda bulunduğunu belirtti.
"TÜRKLEŞMEK, İSLAMLAŞMAK, MUASIRLAŞMAK" BEŞ TÜRK LEHÇESİNDE YAYIMLANDI
Ziya Gökalp'in 150. doğum yılı kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar sergiyle sınırlı kalmadı.
Bakan Ersoy, düşünürün önemli eserlerinden "Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak" adlı kitabın daha önce beş farklı Türk lehçesinde yayımlandığını hatırlattı.
Eserin Özbek, Kazak, Azerbaycan, Kırgız ve Türkmen lehçelerinde okuyucularla buluşturulduğunu belirten Ersoy, bu çalışmalarla Gökalp'in düşüncelerinin Türk dünyasının farklı kesimlerine ulaştırılmasının hedeflendiğini söyledi.
MİLLÎ KÜTÜPHANE'NİN 80. YILINA ÖZEL ETKİNLİKLER ARASINDA
Ziya Gökalp sergisi, Millî Kütüphane'nin 80. kuruluş yılı kapsamında düzenlenen "Millî Kütüphane Hazineleri" etkinlik dizisinin de bir parçasını oluşturuyor.
Yaklaşık bir yıldır sürdürülen etkinliklerle kütüphane koleksiyonlarında bulunan tarihî eserlerin, belgelerin ve kültürel mirasın daha geniş kitlelere tanıtılması amaçlanıyor.
Bakan Ersoy, Millî Kütüphane'nin sahip olduğu koleksiyonların Türk düşünce ve kültür tarihinin farklı dönemlerine ışık tuttuğunu belirterek bu birikimin gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurguladı.
BAKAN ERSOY'DAN SERGİYE DAVET
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türk tarihine, kültürüne ve edebiyatına ilgi duyan herkesi Millî Kütüphane Sergi Salonu'ndaki koleksiyonu görmeye davet etti.
Serginin genç kuşakların Ziya Gökalp'in eserlerini ve Cumhuriyet'in fikrî arka planını daha yakından tanımasına katkı sağlamasını dileyen Ersoy, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Ziya Gökalp'i ve onun şahsında Türk fikir hayatına, edebiyat ve kültürüne yön vermiş, değer katmış, zengin kılmış bütün geçmişlerimizi rahmetle, saygıyla, minnetle yâd ediyorum."
