Dünya genelinde en sık görülen kanser türlerinden biri olan mide kanseri, genellikle yıllar içerisinde yavaşça gelişen ve sinsi seyreden yapısıyla dikkat çekiyor. Trabzon İmperial Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Adnan Çalık, hastalığın çoğu zaman basit bir mide rahatsızlığıyla karıştırıldığını, bu durumun teşhisi geciktirdiğini belirtti.
Diyaliz hastalarına müjdeli haber! Günlük Omega-3 takviyesi kalp krizi riskini yüzde 43 azaltıyor
Sessizce çürütüyor, yaşlı-genç dinlemiyor: Türkiye'nin organ sağlığını tehdit eden 'üçlü' tehlike!
Çalık, kaser dışında çeşitli sebeplerle mide ameliyatı geçiren kişilerin yıllar sonra mide kanserine yakalanma riskinin arttığını vurgulayarak "Uzun süreli mide iltihabı, mide dokusunun incelmesi, mide iç yüzeyinde hücre değişiklikleri, mide polipleri ve özellikle pernisiyöz anemi gibi hastalıklar mide kanserine zemin hazırlayabiliyor. Daha önce kanser dışı nedenlerle mide ameliyatı geçiren kişilerde de yıllar sonra mide kanseri gelişme ihtimali artıyor" dedi.
ERKEN TANI TEDAVİ İÇİN EN ÖNEMLİ DETAY
Mide kanserinin önlenmesi kolay bir hastalık olduğunu ancak en önemli detayın erken tanı olduğunu belirten Çalık şöyle konuştu:
"Mide kanseri genellikle yıllar içinde yavaş gelişen bir hastalıktır ve çoğu zaman bazı risk faktörlerinin birikmesiyle ortaya çıkar. Toplumun bu riskleri bilmesi, erken tanı açısından büyük önem taşır. Mide kanserinin en önemli nedenlerinden biri, mideye yerleşen ’Helicobacter pylori’ adlı bakteridir. Bu bakteri uzun yıllar midede kaldığında iltihap, doku kaybı ve zamanla kansere giden değişikliklere yol açabilir. Bu nedenle mide şikâyeti olan kişilerin gerekli testleri yaptırması önemlidir."
Özellikle beslenme alışkanlıklarının ve mideye yerleşen bakterilerin kanser oluşumunda kritik bir rol oynadığını söyleyen Çalık, "Aşırı tuzlu, tütsülenmiş, salamura ve işlenmiş gıdalar, mideyi uzun vadede tahriş ederek riski artırır. Buna karşılık taze sebze ve meyveden fakir beslenme koruyucu etkiyi azaltır. Sigara kullanımı ve aşırı alkol tüketimi de mide kanseri riskini belirgin şekilde yükseltir." dedi.
Mide kanserinin sebepleri arasında bazen çeşitli hastalıkların bazen de aile geçmişinin yattığını söyleyen Çalık şu ifadeleri kullandı:
Bazı mide hastalıkları kansere zemin hazırlar. Uzun süreli mide iltihabı, mide dokusunun incelmesi, mide iç yüzeyinde hücre değişiklikleri, mide polipleri ve özellikle ’pernisiyöz anemi’ gibi durumlar risklidir. Daha önce kanser dışı nedenlerle mide ameliyatı geçiren kişilerde de yıllar sonra mide kanseri gelişme ihtimali artabilir. Aile öyküsü önemli bir faktördür. Birinci derece akrabasında mide kanseri olan kişilerde risk daha yüksektir. Kan grubu A olanlarda ve nadiren de olsa bazı kalıtsal genetik hastalıklar, genç yaşta mide kanserine yol açabilir. Mide kanseri erkeklerde, ileri yaşlarda ve düşük sosyoekonomik şartlarda daha sık görülür. Ayrıca obezite özellikle midenin yemek borusuna yakın kısmında gelişen kanserler için risk oluşturur. Sonuç olarak mide kanseri çoğu zaman önlenebilir veya erken yakalanabilir bir hastalıktır. Sağlıklı beslenme, sigaradan uzak durma, mide şikâyetlerinin ihmal edilmemesi ve risk grubundaki kişilerin düzenli kontrollerini yaptırması gerekli durumlarda endoskopi hayat kurtarıcıdır"
SİNSİ BELİRTİLERE DİKKAT!
Mide kanseri, erken evrelerde genellikle belirgin bir işaret vermiyor. Ancak vücudun verdiği bazı küçük sinyaller, hastalığın erken yakalanması için büyük önem taşıyor. Prof. Dr. Çalık, özellikle şu belirtilerin altını çizdi:
"Mide kanseri erken dönemde çoğu zaman belirti vermez ya da basit mide rahatsızlıklarıyla karışabilecek yakınmalarla seyreder. Bu nedenle hastalık genellikle geç evrede fark edilir. En sık görülen erken belirtiler arasında hazımsızlık, mide yanması, şişkinlik ve çabuk doyma yer alır. Kişi az yemekle doymaya başlar ve yemek sonrası rahatsızlık hissi yaşar. Bu şikâyetler uzun süre geçmezse dikkate alınmalıdır. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte iştahsızlık ve istemsiz kilo kaybı ortaya çıkar. Sürekli bir halsizlik, çabuk yorulma ve günlük yaşamı zorlaştıran bir güçsüzlük hissi gelişebilir. Bunun önemli nedenlerinden biri gizli mide kanamalarına bağlı oluşan kansızlıktır. Mide ağrısı, özellikle geceleri artan, künt ve sürekli bir ağrı şeklinde hissedilebilir. Bazı hastalarda bulantı ve kusma görülür; ileri evrelerde kusmukta kan veya kahve telvesi görünümü olabilir. Dışkının siyah renkte olması da mide kanamasının bir işareti olabilir. Tümör mide çıkışına yakınsa, yemeklerin midede takılıyormuş gibi hissedilmesi, aldığı besinleri içeren kusma görülebilir. Yemek borusuna yakın yerleşimlerde ise yutma güçlüğü ortaya çıkabilir. İleri evrelerde ele gelen karın kitlesi, karında sıvı birikimi, lenf bezlerinde büyüme (özellikle sol köprücük kemiği üstünde sert bezeler) ve nadiren ciltte veya göbek çevresinde sertlikler saptanabilir"
MİDE KANSERİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Adnan Çalık'ın açıklamasına göre mide kanseri erken belirtileri şöyle listelenebilir:
Hazımsızlık ve Şişkinlik: Uzun süre geçmeyen mide yanması ve şişkinlik hissi ilk belirtiler arasındadır.
Çabuk Doyma: Az miktarda yemek yense bile hissedilen doluluk ve rahatsızlık hissi dikkate alınmalıdır.
İstemsiz Kilo Kaybı: Diyete bağlı olmayan ani kilo kayıpları ve iştahsızlık ilerleyen evrelerin işaretidir.
Gizli Kanama ve Halsizlik: Mide içindeki gizli kanamaların yol açtığı kansızlık, sürekli bir yorgunluk hissi yaratır.
Dışkı Renginde Değişim: Dışkının siyah renkte olması veya kahve telvesi şeklinde kusma, acil tıbbi müdahale gerektiren kanama belirtileridir.
MİDE KANSERİNİ TETİKLEYEN RİSK FAKTÖRLERİ
Hastalığın gelişiminde yaşam tarzı ve genetik yatkınlık belirleyici oluyor. Prof. Dr. Çalık, mide kanserine zemin hazırlayan temel nedenleri şöyle sıraladı:
H. Pylori Bakterisi: Mideye yerleşen bu bakteri, uzun vadede doku kaybı ve kanserleşmeye yol açabilir.
Beslenme Hataları: Aşırı tuzlu, tütsülenmiş, salamura ve işlenmiş gıdaların sık tüketimi mide dokusunu tahriş ederken; taze meyve ve sebze eksikliği koruyucu kalkanı zayıflatır.
Geçmiş Mide Ameliyatları: Kanser dışı nedenlerle mide ameliyatı olan kişilerde, yıllar sonra kanser gelişme ihtimali daha yüksektir.
Genetik ve Yaş: Birinci derece akrabasında mide kanseri olanlar ve kan grubu A olan kişiler daha yüksek risk taşır.
Kötü Alışkanlıklar ve Obezite: Sigara, alkol kullanımı ve obezite, özellikle midenin yemek borusuna yakın kısımlarındaki kanser riskini artırır.
ERKEN TANI İÇİN ENDOSKOPİ HAYAT KURTARICI
Mide kanserinin önlenebilir ve erken yakalandığında tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Adnan Çalık, risk grubundaki kişilerin ve geçmeyen şikâyetleri olanların düzenli kontrol yaptırması gerektiğini belirtti. Açıklanamayan kansızlık, yutma güçlüğü ve sürekli mide ağrısı yaşayanların vakit kaybetmeden doktora başvurması gerektiğini vurgulayan Çalık, modern tıpta endoskopik yöntemlerin en güvenilir teşhis aracı olduğunu ifade etti.
