Son dönemde hem dünyada hem de Türkiye'de popülerliği artan ve kamuoyunda "zayıflama iğnesi" adıyla anılan GLP-1 etken maddeli ilaçlar, obeziteyle mücadelede yeni bir çığır açsa da bilinçsiz kullanım hayati tehditler barındırıyor. Denizli Özel Tekden Hastanesi Obezite ve Metabolik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Muhammed Raşid Aykota, özellikle estetik kaygılarla ve hekim kontrolü olmaksızın temin edilen bu ilaçların yol açabileceği geri dönülmez hasarları açıkladı.
Semaglutid ve tirzepatid gibi etken maddelerin klinik araştırmalarda belirgin kilo kaybı sağladığını ve doğru hastada etkin bir tedavi sunduğunu belirten Doç. Dr. Aykota, buna karşın söz konusu enjeksiyonların masum birer zayıflama takviyesi gibi algılanmasının büyük bir hata olduğunu dile getirdi.
"İLACI BIRAKANLAR KİLOLARIN 3'TE 2'SİNİ GERİ ALIYOR"
Tedavi sürecinin en çok göz ardı edilen ve hastaların yanıldığı noktasının ilacın kesilmesi sonrası yaşandığını aktaran Doç. Dr. Muhammed Raşid Aykota, bilimsel araştırma verilerini paylaştı:
"Semaglutid tedavisine yönelik geniş çaplı bir çalışmada, ilacın ve yaşam tarzı desteğinin sonlandırılmasının ardından bir yıl içinde hastaların verdikleri kilonun ortalama üçte ikisini geri aldıkları net biçimde kanıtlandı. Benzer bir tablo tirzepatid etken maddeli çalışmalarda da tespit edildi. Obezite, kronik ve nüksetmeye yatkın bir hastalıktır. Birkaç ay enjeksiyon yaparak kilo vermek, metabolik hastalığın kökten yok olduğu anlamına gelmez."
MİDE BOŞALMASINI YAVAŞLATIYOR: PANKREATİT VE BÖBREK RİSKİ
İlaç kullanımında kas kaybının önüne geçmek için protein dengesi ve direnç egzersizlerinin şart olduğunu bildiren Aykota; bulantı, kusma, kabızlık ve ishalin ötesinde organ sağlığını tehdit eden ağır tablolara değindi:
"Bu mekanizma mide boşalmasını geciktirir. Bazı hastalarda uzayan sindirim sorunları, aşırı sıvı kaybına ve buna bağlı böbrek fonksiyonlarında bozulmaya zemin hazırlayabilir. Safra kesesi rahatsızlıkları ve ölümcül olabilen pankreatit riski mutlaka hesaba katılmalıdır. Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı ile durdurulamayan kusma yaşayan hastaların derhal bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir."
AMELİYATA GİRECEKLER DİKKAT: ANESTEZİ ÖNCESİ BİLDİRİLMELİ
Doç. Dr. Aykota, cerrahi müdahale veya derin sedasyon gerektiren herhangi bir operasyon geçirecek bireylerin, mide boşalma hızını değiştiren bu iğneleri kullandıklarını anestezi ekibine kesinlikle önceden bildirmeleri gerektiği hatırlatmasında bulundu. İlaçların uzun vadeli etkileri ve bırakılma protokollerinin tıp dünyasında halen incelendiğini söyleyen Aykota, hiçbir bilginin hastadan saklanmaması gerektiğini savundu.
"İLAÇ VE AMELİYAT BİRBİRİNİN RAKİBİ DEĞİL"
Obeziteyle mücadelenin tamamen kişiselleştirilmiş bir strateji gerektirdiğini aktaran Doç. Dr. Aykota, yöntemler arasındaki dengeyi şu sözlerle özetledi:
"Medikal tedaviler ile bariatrik cerrahi birbirine rakip uygulamalar değildir. Hastanın beden kitle indeksi, ek hastalıkları ve kilo geçmişi değerlendirilmelidir. Kimi vakada yaşam tarzı değişikliği ve medikal enjeksiyon kafi gelirken, morbid obezite ve ağır metabolik tablolarda cerrahi müdahale kalıcı ve güçlü bir seçenektir. Esas olan herkese ezbere aynı yöntemi tatbik etmek değil, bilimsel çerçevede doğru hastaya doğru müdahaleyi uygulamaktır."
