Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı TÜİK güncel ilçe nüfusları verilerine göre 218 bin 204 kişilik barınma hacmine ulaşan 29 kilometrekarelik Bakırköy, Bizans'ın askeri toplanma alanı Hebdomon'dan bugüne uzanan asırlık serüveniyle İstanbul Bakırköy tarihi kayıtlarının en radikal demografik dönüşümlerinden birini yansıtıyor.
Grekçe kökenli Makriköy ne demek sorgusunun tarihi belgelerdeki karşılığı olan 'Uzun Köy' tanımı, bölgenin bir balıkçı kasabasından devasa bir merkeze evrilmesini sağladı.
Osmanlı döneminde filizlenen bu kıyı yerleşimi, yıllar sonra Ataköy nasıl kuruldu araştırmalarına da zemin hazırlayan sanayi ve yerleşim hamlelerinin merkez üssü haline geldi.
Bakırköy ilçesinin mahalleleri
BAKIRKÖY İSMİ NEREDEN GELİYOR, ESKİ ADI NEDİR?
Bizans döneminde şehre olan uzaklığından dolayı 'yedinci mil' anlamına gelen Hebdomon adını taşıyan sahil şeridi, dönemin kudretli imparatorlarının orduları selamladığı bir toplanma alanı olarak kayıtlara geçti.
Bugün Veliefendi Hipodromu'nun bulunduğu topraklarda yüzyıllar boyunca ordular konakladı.
İmparatorlukların çöküşünün ardından sessizliğe bürünen bu kıyı, zamanla denize yoldaşlık eden dar bir balıkçı köyüne dönüştü.
Rumların 'Uzun Köy' anlamına gelen Makri Hori adını verdiği bu yerleşim, Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarına Makriköy olarak geçti.
Cumhuriyetin ilanından kısa bir süre sonra, 1925 yılında yabancı kökenli yer adlarının Türkçeleştirilmesi politikası devreye girdi.
Makriköy tabelası sökülerek yerine bugün kullanılan Bakırköy ismi asıldı.
Bu radikal harf değişikliği, madencilik veya bakırcılık faaliyetlerinden değil, doğrudan halkın günlük dilindeki pratik kullanımdan beslendi.
Sokaktaki vatandaşın dilinde çoktan 'Bakır' kelimesine dönüşen bu ses uyumu, resmi devlet kayıtlarına da aynen aktarıldı.
1 milyon barajını aştı: Türkiye nüfusunun yüzde 1,2'si Esenyurt'ta yaşıyor
İSTANBUL BARUTHANE NEREDE, KİM KURDU?
Sessiz ve sakin bir balıkçı köyü olan Makriköy'ün kaderini değiştiren en önemli etken, 1701 yılında kurulan devasa baruthane tesisi oldu.
Osmanlı sanayisinin can damarlarından biri olan tesis, bölgeye eşsiz bir hareketlilik getirdi.
Barutçubaşı Dadyan ailesinin girişimiyle bölgeye getirilen Ermeni işçiler, köyün nüfusunu kısa sürede ikiye katladı.
Sanayi devrimiyle tanışan bölge, aynı zamanda yemyeşil üzüm bağlarını da sınırları içinde barındırarak farklı kültürleri bir araya getirdi.
Semtin verimli toprakları, taneleri neredeyse bir ceviz büyüklüğüne ulaşan efsanevi Çavuş üzümleriyle şöhret kazandı.
Yazar Sermet Muhtar Alus'un eserlerinde 'emsalsiz' kelimesiyle betimlediği bu bereketli bağlar, zaman içinde filoksera hastalığının kurbanı oldu.
Amansız tarım hastalığı yüzünden tamamen kuruyan devasa bağlar, tarihin tozlu sayfalarına karıştı.
Bakırköy ilçesinin İstanbul'daki konumu
BAKIRKÖY İLÇESİ HANGİ SEMTLERE BÖLÜNDÜ, NÜFUSU KAÇ?
İdari yapısında tarihi bir dönüm noktası yaşayan semt, yıllar içinde devasa bir toprak kaybı yaşarken aynı oranda nüfus patlamasıyla karşı karşıya kaldı.
Resmi kayıtlarda yaşanan bölünmeler ve toprak kayıplarının tarihsel süreci şu şekilde gelişti:
1926: Toplam 275 kilometrekarelik geniş bir yüzölçümüyle resmen ilçe statüsü kazandı.
1955: Artan sanayi ve yerleşim talepleriyle nüfusu 107 bin 142 seviyesine fırladı.
15 Eylül 1957: Tarihi baruthane arazisi, Emlak Kredi Bankası öncülüğünde 60 bin kişilik modern bir yaşam alanına dönüşerek Ataköy'ün temellerini attı.
1987: İdari bölünmelerin ilk büyük dalgasında Küçükçekmece bölgesi ana sınırlardan koptu.
1992: Hızlı kentleşmenin etkisiyle Bağcılar, Bahçelievler ve Güngören semtleri de bağımsız ilçelere dönüştü.
2025: Yüzölçümü giderek daralan ilçe, nüfus yoğunluğunu artırarak 218 bin 204 kişilik devasa bir metropol parçası haline geldi.
Ataköy projesi kapsamında kurulan modern evler, birikim sahiplerine çekilen kura yöntemiyle ve 12 yıl vade imkanıyla satılarak Cumhuriyet tarihinin en büyük konut hamlelerinden birini oluşturdu.
Madenden veya bakırcıdan gelmeyen Bakırköy ismi, İstanbul'un kent hafızasında dilsel bir dönüşümün en somut kanıtı olarak yaşamaya devam ediyor.
İstanbul'un 39 ilçesinde yaşayanların memleket haritası: Sivas 11 ilçede liderliği bırakmadı
