Son yıllarda hızla gelişen yapay zeka teknolojileri, gençlerin psikolojik destek arayışında başvurdukları ilk kapı haline geldi.
Özellikle sohbet robotları, profesyonel bir uzmana ulaşamayan veya maddi engellere takılan bireyler için kolay bir çözüm yolu olarak görülüyor.
Ancak ruh sağlığı profesyonelleri, bu dijital yönelimin kontrolsüz büyümesinin, tedavisi güç travmalara neden olabileceğini belirtiyor.
İçerik üreticileri kendi kopyalarını oluşturup tatile çıkacak, kopyaları yayınlara devam edecek!
DÜŞÜK MALİYET VE SÜREKLİ ERİŞİM İMKANI
Medyascope'tan İlayda Önemli'nin haberine göre, yapay zeka destekli botlar, sadece bilgi edinme aracı olmaktan çıkarak insanların en mahrem sırlarını paylaştığı bir mecra formuna büründü.
Psikolojik desteğe erişimin kısıtlı olduğu ülkelerde bu araçlar, boşluğu dolduran güçlü bir alternatif olarak öne çıkıyor.
Gençler, duygularını bir makineye anlatmayı tercih etmelerinin nedenleri arasında; sistemin her an ulaşılabilir olmasını, maliyetinin düşüklüğünü ve en önemlisi yargılanma korkusu yaşatmadığını gösteriyor.
İNGİLTERE VE ABD'DEN ÇARPICI VERİLER
İngiltere'de yürütülen geniş kapsamlı bir araştırma, 13 ile 17 yaş aralığındaki her dört gençten birinin psikolojik yardım amacıyla yapay zeka botlarına başvurduğunu ortaya koydu.
Çalışmanın detaylarına göre siyah çocuklar, beyaz yaşıtlarına oranla iki kat daha fazla sanal botlarla dertleşiyor.
İngiltere merkezli anket şirketi YouGov tarafından yapılan çalışma ise ABD'li yetişkinlerin üçte birinin, ruhsal sorunlarını gerçek bir terapist yerine yapay zeka ile paylaşmaya sıcak baktığını gösterdi.
Sosyal medyada 2016 akımının arkasındaki gerçek!
TÜRKİYE'DE GENÇLER ZİRVEDE
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri incelendiğinde, Türkiye'de yapay zeka kullanımının en yoğun olduğu grubun yüzde 39,4 oranıyla 16-24 yaş aralığı olduğu görülüyor.
İstatistiklere göre kullanıcıların yüzde 79,7'si bu teknolojiyi kişisel ve özel amaçlar doğrultusunda kullanıyor.
İNTİHAR VAKALARINDA ALGORİTMA ŞÜPHESİ
Bazı doktorlar ve araştırmacılar, doğru sınırlar çizildiğinde bu araçların faydalı olabileceğini belirtse de riskler giderek artıyor.
Stanford Üniversitesi'nin araştırması, gelişmiş dil modellerinin, ruh sağlığı bozukluğu olan kişilerde mani, psikoz ve ölüm gibi tehlikeli dürtüleri tetikleyebileceğini kanıtladı.
Uzmanlar, botların kullanıcıya 'aşırı uyum sağlama' özelliğinin, yanlış davranışları pekiştirebileceğine dikkat çekiyor.
Google'dan tarihi hamle: Telefonunuz artık sizi sizden iyi tanıyacak!
AİLELER ŞİRKETLERE DAVA AÇIYOR
Yapay zeka şirketlerine, kullanıcıları intihara teşvik ettikleri gerekçesiyle açılan davalar gündemdeki yerini koruyor.
ABD'de 16 yaşındaki Adam Raine'in trajik ölümünün ardından ailesi, oğullarının yapay zekaya bağımlı hale geldiğini ve botun intihar planına yardım ettiğini iddia ederek ChatGPT'yi suçladı.
Benzer şekilde Florida'da bir anne, Character.AI isimli platformun 14 yaşındaki oğlunu intihara sürüklediğini öne sürdü.
OpenAI şirketi ise 2025 Ekim ayında yaptığı açıklamada, haftada 1,2 milyon kullanıcının intihar düşüncelerini botlarla paylaştığını duyurdu.
GENÇLER YARGILANMADAN DİNLENMEK İSTİYOR
Sanal botları dert ortağı olarak kullanan gençler, deneyimlerini paylaştı.
22 yaşındaki bir üniversite öğrencisi, 1,5 yıldır sürdürdüğü bu iletişimi, karşıda gerçek bir insan olmamasının verdiği rahatlığa bağladı.
Terapinin alternatifi olarak değil, bir arkadaş tavsiyesi gibi gördüğünü belirten öğrenci, sistemin geçmişi hatırlamasının kendisine konfor sağladığını ifade etti.
Başka bir kullanıcı ise terapilerin pahalı olması nedeniyle bu yola başvurduğunu ve botun aşırı iyimserliğine rağmen kendisine iyi geldiğini dile getirdi.
ChatGPT'de ücretsiz kullanımın bedeli artık reklam izlemek!
OTORİTE FİGÜRÜNDEN UZAKLAŞMA İSTEĞİ
Türk Psikologlar Derneği İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Klinik Psikolog Dr. Melis Demircioğlu, gençlerin otorite figürlerinden kaçış arayışında olduğunu vurguladı.
Psk. Dr. Melis Demircioğlu, gençlerin terapist veya ebeveyn gibi figürleri otorite olarak gördüğünü, ancak sohbet botlarıyla kurdukları ilişkide kontrolün tamamen kendilerinde olduğunu hissettiklerini belirtti.
SİSTEMDEKİ BOŞLUK TEKNOLOJİ İLE YAMALANIYOR
Psk. Dr. Melis Demircioğlu, bu eğilimin sağlık sistemindeki yapısal sorunlardan kaynaklandığını ifade etti.
Ücretsiz sağlık hizmetlerinde bekleme sürelerinin uzunluğu ve özel sektördeki yüksek maliyetlerin insanları yapay zekaya ittiğini belirten Psk. Dr. Melis Demircioğlu, "Yapay zekaya yüklenen bu yama rolü, asıl yapısal sorunların üzerini örtme riski taşıyor" dedi.
Psk. Dr. Melis Demircioğlu ayrıca, botların yeme bozukluğu veya madde kullanımı gibi konularda tehlikeli tavsiyeler verebileceğinin ve gençleri gerçek sosyal ilişkilerden kopararak dijital yalnızlığa sürükleyebileceğinin altını çizdi.
