Back To Top
Morales niye geri adım atıyor?

Morales niye geri adım atıyor?

 - Son Güncelleme: 18.11.2019 Pazartesi 09:41
- A +

Bolivya Anayasasına göre devlet başkanlığına üst üste iki kerden fazla seçilmek mümkün değil.

Öyleyse Evo Morales nasıl oldu da üst üste üç kere seçildi (2005, 2009, 2014) ve geçen ay dördüncü dönem için seçime girebildi?

Şöyle:

Morales’in ilk döneminde yapılan geniş kapsamlı anayasa değişikliğinde ‘kilometre sıfırlandı’ ve -normalde beş sene olması gerekirken sadece dört sene süren- o dönem yok sayıldı.

Yeni dönemde üst üste iki kere seçilen Morales, bir kere daha seçilebilmek için anayasanın ilgili maddesini değiştirmek istedi; fakat bu konudaki halkoylamasını (2016) kıl payıyla kaybedince, Anayasa Mahkemesi’nden ‘Devlet başkanlığında süre tahdidi insan hakları ihlalidir’ diye bir karar çıkarttırarak söz konusu anayasa maddesini ‘baypas’ etti ve geçen ayki seçime öyle girdi; işin tadını iyice kaçırarak.

***

Halk oylamasına gitmişseniz çoğunluğun tercihine uyarsınız. Nokta.

Kıl payı mıl payı; devlet başkanının görev süresiyle ilgili halkoylamasını kaybedince, orada durmalıydı Morales.

Anayasa Mahkemesi’nin ve mensubu olduğu Sosyalizme Doğru Hareket’in (MAS) prestijiyle oynamamalıydı.

MAS saflarından münasip bir yoldaşını öne çıkarıp, başkanlık seçimine onu hazırlamalıydı.

Ne yazık ki öyle yapmadı ve bu yüzden geçen ayki seçime fena halde gergin bir ortamda girildi.

Seçim sonuçları açıklanırken ikinci tura işaret eden bir tablo ortaya çıktığı anda veri akışının kesilmesi ve saatler sonra yapılan açıklamada Morales’in zaferinin ilan edilmesi üzerine bu gerginlik patlamaya dönüştü; Morales muhalifleri ortalığı yangın yerine çevirdi, güvenlik güçleri muhalefetten yana tavır kordu, ordu Morales’i istifaya çağırdı (Düpedüz darbe), Morales istifa edip Meksika’ya sığındı, Senatör Jeanine Anez geçici devlet başkanı ilan edildi ve seçimlerin Morales olmadan yenileneceği açıklandı.

***

Bu sefer Morales taraftarları ayaklandı.

Ve Morales muhaliflerinin en şiddetli eylemlerine bile seyirci kalmış olan ordu bu sefer protestocuları ‘yola getirmeye’ pek hevesli.

Başkanlık iddiasındaki Anez’in çıkardığı şu kararname sayesinde askerlerin hevesleri kursaklarında kalmayacak:

“Kamu düzeni ve istikrarının tesis edilmesi için düzenlenen operasyonlara katılan silahlı kuvvetler mensupları, görevlerini yerine getirdikleri sırada meşru müdafaa ve zorunluluk halinde bulundukları müdahaleler nedeniyle cezai sorumluluktan muaf tutulurlar.”

Meşru müdafaa, adı üstünde, meşru müdafaadır… Zorunluluk halinde müdahale, adı üstünde, zorunluluk halinde müdahaledir… Bunlar zaten ceza konusu olmasa gerek… Demek ki bu kararnamenin ‘ifadesini aşan bir maksadı’ var: Morales taraftarı protestoculara yönelik şiddetin önünü açmak.

Seçime hile karıştırıldığı iddiasını paylaşarak Morales’e karşı tavır alan Amerikan Devletleri Örgütü’ne (OAS) bağlı Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu (IACHR) da bunu böyle görüyor.

Komisyonun konuyla ilgili açıklaması:

“Bolivya’da çıkarılan vahim kararname, uluslararası insan hakları standartlarını görmezden geliyor ve şiddetli baskıya teşvik ediyor. Bu tür kararnamelerin kapsamı, devletlerin insan hakları ihlallerini soruşturma, kovuşturma ve ceza verme yükümlülüğü ile çelişmektedir. IACHR, Bolivya hükümetinin, özellikle sosyal protestolarda silahlı kuvvetlerin adalet ve uluslararası insan hakları ihlallerine yol açan her türlü idari kararını kınamaktadır.”

***

Evet; Evo Morales, hukuku zorladı.

Morales’e güya bundan ötürü isyan edenler de hukuku zorladı ve zorlamaya devam ediyor; hem de kör şiddetin önünü açacak kadar.

Şimdi ne olacak?

Seçimlerin yenilenmesi gündemde; ama kargaşa devam ederse, MAS’ın iktidara dönme şansını (da) ifade eden bu gündem murdar olabilir ve Bolivya uzun müddet “geçici hükümet” (darbe hükümeti) ile idare edilebilir.

Geçen Cuma günü Reuters’e verdiği demeçte “Demokrasini hatırı var; benim katılmamı istemiyorlarsa yeni seçimlere katılmayıveririm, sorun değil” dediğine göre, Morales bu tehlikeyi bertaraf etmek için üzerine düşeni yapmaya hazır.

Bakalım “geçici hükümet” Morales’in aday olmamasıyla yetinecek mi, yoksa MAS’ın gücünü kırmaya yönelik başka hamlelerde de bulunacak mı?

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Karar okuru 18 Kasım 2019 23:35
"Diyarbakır’lı olduğumuzu söyleydigimizde küfür edip silah sıktılar... ve Şirin vuruldu... Ben kaçarak kurtulabildim... Geri döndüğümüzde Şirin başından yaralanmıştı... Ticari taksiler bile bizi hasteneye götürmeyi red etti... Nihayet ambulans geldi... Şirin iki ay sonra hastenede öldü... Tek isteğim bize ateş edip arkadaşımı öldüren saldırganların cezalandırılması..., ama verdiğim ilk özet ifadem hariç, şimdiye kadar dosya ile ilgili ifadeye çağırılmadım... Adliye başvurularımızı red ediliyor..."
Karar okuru 18 Kasım 2019 23:35
Artık oralara [Sakarya] çalışmaya gitmeyeceğim. Barındığımız yer ahır gibiydi... Oranın yerli işçilerine günluk 8 saat çalışma karşılığında 100 lira, artı yemek veriyorlardı ama bize [Kürt işçilere] 12 saat için günlük sadece 85 lira ödüyorlardı ve yemeğimizi kendimiz yapıyorduk. Kürt olduğumuz için hep ikinci sınıf muamelesi görüyorduk...”
Karar okuru 18 Kasım 2019 23:35
Evet, sayın Albayrak, Ağustos'ta gerçekleşmesine rağmen nihayet üç gün önce haberelere giren olay, gerçekten çok acı ve ciddi ama buna rağmen radikal sol haber site ve gazetelerinden başka hiç bir gazete — "müslüman demokrat" KARAR'da dahil — mezkur olayı haber vermedi bugüne dek. Olayın kurbanları Kürtler olunca, tüm basın (sol basın hariç) böyle davranıyor hep. KARAR'ın bu konuda takındığı sessizlik politikasını değiştirmesi dileğiyle, şimdi okumakta okuduğunuz bu mevzuya bahis yorumlarımı Sayın İbrahim Kiras'ın köşesine de aynen postalayorum.
Türk oğlu ! 18 Kasım 2019 21:30
Kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla yazısı olmuş.Sana katılıyorum,öyle gitmeyen böyle gider.Açıkça Erdoğan sen de böyle olursun diyememişsin.Bırak karnından konuşmayı da, ne söyleceksen dümdük söyle.Erdoğan yeniden sizleri yanına alıp dediklerinizi yapsa sorun biter mi?Halk umrunuzda olur mu?Şöyle bir düşündümde, Trump ve Erdoğan'dan hangisi yüksek mahkemeden böyle bir karar çıkartabilir ?Zalim Abd,kahrolsun Abd.Ayrıca merak ettim sen hangi ülkede yaşıyorsun.Nedense gündeminde ne Türkiye, ne de Türk halkı hiç yok.Varsa yoksa Suriyeli ve bilmem nereliler.Samimi söyle,Türkler n'aptı sana.
KARAR OKURU 19 Kasım 2019 16:42
0
21:30, Bırakın bu Munis Alptekin ayaklarını !
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 16:01
Büyük yazarlar böyle yapar. Kendi ülkesinin sorunları yok ki, o nedenle hep dünyayla ilgilenir.cok büyük yazar
Süheyl CALISKANOGLU 18 Kasım 2019 14:33
Morales 13 sene Bolivya'nin "anasini aglatti', medya ve halk korkudan sesini cikaramiyordu,Bolivya bu diktatör'den kurtuldu, bu iyi bir örnek,diktatörler zamani geldiginde er veya gec gidecekler..
KARAR OKURU Mürsel 18 Kasım 2019 14:26
Bolivya ve Morales hikayesini kendi merkez sağ hükümetler aynasında görür gibi oldum.Akp hükümeti dahil. Milletin kırmızı çizgilerini zorla. Hukukun kırmızı çizgilerini zorla. Vicdanını,sözlerini zorla. Sıkışınca,zorladıklarını da zora sok. Ateş bacayı sarınca su dök, yangını hızlandır.O may gud! Dejavu!
kafkas kartalı 18 Kasım 2019 14:02
Ülke nin ismini değiştir başkanın ismini değiştir sonra aynaya bak bi gülme gelecek neapıyom ben ne yazıyorum ben kimi kekliyorum ben
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 11:50
Morales kalıcı bir diktatör olmak istedi, havasını aldı. Muhaliflerini tebrik ediyorum.
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 11:21
Fani dünyada koltuğa yapışmanın bedeli de ağır oluyor.Halkın usulsüzlüklere tepkisinin önüne biryere kadar geçiliyor.Morales kendini kurtardı ama tüm takımı zorda.Bu durumun solculuk adına yüzkızartıcı yanı görülüp şahsi emellerin topluma maliyeti akılda tutulmalı.
Dr. 18 Kasım 2019 10:43
Haftada gereksiz iki Morales haberi bizim moralesimize çok iyi geldi. Dünyanın en önemli gündemini!!! bizimle paylaştığınız size minnettarız Hakan bey. Saolun varolun.
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 09:59
Veri akışı bizde de oldu,kıl payı mıl payı bizde de oldu.Fakat halkımız yenilene seçimde ne dedi;madem öyle al sana km.kadar fark.
KARAR OKURU 19 Kasım 2019 16:46
0
09:59: açık ve özgür seçimleri organize eden ve sonucunu yenilgi de olsa demokratik bir terbiye ile kabul edenleri neden ıskalıyorsun hemşerim ? Sen önce bir aynaya bak hele !
evin 18 Kasım 2019 04:45
mursi geri adım atmadı da ne oldu? sonu felaketle bitti...zeki insanlar nerede durmaları gerektiğini bilir....
KARAR OKURU 19 Kasım 2019 16:47
0
Sisi’yi Mursi’ye tercih edenlerin demokrasiden söz etmeye Hakkı yoktur.
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 04:08
Reis’te kendi dışında tüm akplilere üç dönem kuralı deyip gönderdi ama kendisi maşallah 18 seneyi doldurdu.
Has Parti 18 Kasım 2019 03:56
'Anayasa Mahkemesi’nin ve mensubu olduğu Sosyalizme Doğru Hareket’in (MAS) prestijiyle oynamamalıydı.' Sayın yazar yakında 'tek yol devrim' demenizi bekliyoruz.
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 03:40
Evet çok gerekliydi şimdi latin amerikada olan biten.
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 01:41
Bir cumhurbaskani'nin 2 donemden cok basta kalmamasi lazim. Sen 2 donem diye bir kanun varken, o kanunu degistirmeye calis, olmayinca "vay bu insan haklarina aykiri" diyerek koltuguna yapis. Olmaz abi boyle sey. insan haklari benim icin de herseyden onemlidir ama kimse bunu iktidarda kalmak icin suistimal etmemeli. Kaldi ki secimde de hile yaptirdigi acik secik ortada. Tabii, ABD yanlisi ordunun bunun firsat bilerek burnunu siyasete sokmasi da kabul edilemez...Morales bir cuval inciri berbat edip gitti. Latin Amerika ulkeleri de islam ulkeleri gibi. iktidari ele geciren hukuku hice sayiyor.
KARAR OKURU 18 Kasım 2019 19:56
0
Ucuncu dunya ulkelerinde secimle gelmis baskanlarin iktidari birakmak istememelerinin en onemli sebebi korkudur. iktidarda iken buyuk miktar yolsuzluk yapip karun gibi zengin oluyorlar sonra da ipleri birakirsam beni yolsuzluktan hapse atarlar korkusuyla iktidari birakmamak icin binbir turlu hukuka aykiri is yapiyorlar. Bu ulkelerde senaryo hep ayni.
musto 18 Kasım 2019 01:31
Bu konuda Amerikan sistemi.Bulunmaz Bursa kumaşı olsan 2 dönem başkanlık yapabilirsin.Bize benzer ülkelerde parti proğramına ,yasalara koyarlar, sonrada koydukları yasaları çiğnemek için hülle peşinde koşarlar.Olağan üstü hal altında referandum yapmayacağız dediler halkı aydınlatacak bilim adamlarından hukukculardan sivil toplum kuruluşlarından kaçırarak ülkeyi uçuracağız bizlere güvenin diyerek tek adama ülkeyi teslim ettiler.Ayıklayın pirincin taşını.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN