Ha mülakat ha anket…
Kamuda bir işe girmek istiyorsunuz.
Yazılı sınavdan çok çok yüksek not almanız yetmiyor. Gerçek işe giriş kartınız mülakatta belirleniyor.
(Not: İktidarımız her ne kadar seçimlere giderken mülakatı kaldıracağız sözü vermiş olsa da o sözler seçimlerde söylenmiştir. Seçimlerde söylenen sözlerin ahiret hesabı olmuyor olacak ki mülakatı kaldırmadılar.)
Kısaca yazılı sınav bir gerçek ölçü birimi olurken mülakat sübjektif ölçüyü ifade ediyor.
Aslında TÜİK verilerinde de gerçek veriler ve anket verilerinde bunu gözlemliyoruz. Gerçek verilerde düzelmeyen durum anket verilerinde birden düzelmiş olabiliyor.
Ücretler kısmında buna hep beraber bakalım:
Çünkü Mehmet Şimşek ekonomi programı sayesinde gelir dağılımının düzeldiğini söyledi. Örnek olarak ise ücretlerin ülke gelirinden aldığı payı gösterdi.
Evet, bu doğru.
Ücretlilerin geliri özellikle son 3 yılda dolar bazında ciddi artış gösterdi. Size dolar bazında daha önce de verdiğim rakamları tekrar edeyim:
Ocak 2023
Asgari ücret 453 $
Ortalama ücret 665 $
Üst ücret 877 $
Ocak 2026
Asgari ücret 650 $ (%43,5)
Ortalama ücret 1.153 $ (%73,4)
Üst ücret 1.656 $ (%88,8)
Parantez içerisindeki yüzdeler 2023-2026 dolar bazındaki artış oranlarıdır. Dikkat ederseniz özellikle üst ücretlerde dolar bazında çok ciddi artışlar yaşanmıştır. Hükümet kontrolündeki asgari ücret artışı ise en düşük seviyede kalıyor.
(Ek: Emeklinin maaşını hiç hesaplamayın; orası tam bir felaket çukuru)
Tekrar edelim: Mehmet Şimşek’in övündüğü ücret düzelmesi iktidarın-hükümetin belirlemesi ile değil, patronların cömertliği ile gerçekleşti.
Ve son durum.
2020 yılında SGK kayıtlarına göre (burada yaklaşık kayıtlı çalışan 17 milyon kişinin gerçek net ücreti hesaplanıyor) ücretliler GSYH’dan %12,1 pay alıyor. TÜİK ise aynı dönemde memur dahil kayıtlı-kayıtsız tüm çalışan ücretlilerin ülke gelirinden aldığı payı %30,8 olarak ilan ediyor.
SGK kayıtlarına göre 2025 yılında yüzde 12,3’e yükselen ücretlilerin payı yılın sonunda yüzde 11,9’a geriliyor.
TÜİK verilerinde ise yüzde 33,5’e çıkan ücretlilerin payı yine yılın sonunda yüzde 32,7’ye düşüyor.
Burada bir fark var:
SGK kayıtlarına göre 2020 yılında yakalanan %12,1’lik zirvenin şu anda altına düşmüş durumdayız. Oysa TÜİK’in anket usulü verilerine göre ücretlilerin payı 2020 yılında %30,8 iken şimdi hala %32,7 ile bu seviyenin üzerinde kalmaya devam ediyor.
Tekrar edelim: SGK kayıtları 17 milyon özel sektör ücretli çalışanları ifade ediyor. Yani SGK kayıtları gerçek verilerden oluşmaktadır.
TÜİK verileri ise esnaf ve memur dahil kayıtsız çalışanları da içermektedir. Toplam çalışan sayısı 32 milyon kişi olarak görülüyor.
Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Gerçek kayıtlı verilere göre ücretlilerin payı reel olarak geriliyor ama TÜİK’in anket usulüne göre zirvede seyretmeye devam ediyoruz.
Sınavdan geçemediniz ama mülakatta gayet iyisiniz…
Tebrikler TÜİK.

