Geçen hafta ortalarında CHP’den aradılar. “Toplumsal Barış ve Demokrasi Konferansı”na katılıp katılmayacağımı sordular. Nerede? İstanbul Kongre Merkezi’nde. Saat kaçta? Saat sabah 9’da. Belki başlangıcına yetişemem ama bir yerine yetişirim.
Yetiştim.
Etrafta bir hafta sonu sükuneti var. CHP lideri Özgür Özel İstanbul’da, Anadolu’da, Ankara’da her gün bir meydan dolduruyor. Buraları doldurabilirdi. Demek ki böyle olmasını planlamışlar.
Program, “Kent uzlaşısı” davasından tutuklu bulunan Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan’ın teklifiyle yapılmış. Şahan, mesajında “Bu ülkenin barışına, demokrasisine ve birlikte yaşama umuduna duyduğum sorumluluktan asla vazgeçmeyeceğini” söylüyor.
İBB başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu ise yapay zekayla canlandırılmış konuşmasında “Terörü bitirmemiz, Kürt meselesini çözmemiz lazım” diyor. Yaklaşımını sınırın öte yakasına da taşırıyor. “Türkiye sınırlarının dışındaki Kürtlerle de kardeşlik hukukunun korunması gerekiyor.” (Bu önemli. Çünkü CHP’de sınırın tarafına çok bakılmaz.)
CHP lideri Özgür Özel CHP’nin 19 Mart darbesine, tarihe utanç olarak geçecek kent uzlaşısı soruşturmalarına rağmen barışın yanında olduğunu söyledi. “Ak Parti iktidarı sürece yönelik ikircikli tutumundan, rakiplerine karşı başlattığı yargı savaşından vazgeçmelidir. Kayyımlık sistemi barış imkanını sabote etmektedir” dedi.
Buraya kadarı konferansın başlangıcındaki siyasi mesajlar.
Konferansın ismi TBMM’deki çözüm komisyonunun ismine benziyor. Çözüm sürecine bir yakınlaşma eylemi, bir ilave katılım olarak düşünülmüş olabilir.
TBMM Komisyonundaki üyelerden davet edilenler olmuş. Gelmemişler. Anlaşılan MHP Genel Başkan Yardımcısı Fethi Yıldız ‘geleceğim’ dediği halde gelmemiş. CHP lideri Özel sitemini gönderdi, “Olsaydı çok iyi olacaktı” dedi.
Açış konuşmalarının ardından panel var. Panelin ismi kafiyeli olmuş. “Yurtta Barış, Dünyada Barış, Ulusal, Bölgesel, Küresel Bakış.”
Paneli, ‘Kürt meselesi’ etrafındaki çalışmalarından tanıdığımız siyaset bilimci Prof. Dr. Mesut Yeğen yönetiyor. Burada ilk defa yüz yüze tanıştık.
Galip Dalay ismini bilirsiniz. Karar’da, Perspektif’te yazdı. Yani bizim yazarımız. Chatham House, Brookings Enstitute ve Oxford’da araştırmacı. Dünya’yı, bilhassa Ortadoğu’yu çok iyi izlediğini biliyorum. Panelde çizdiği çerçeveyi aktarmak isterdim. Yazılı olarak bir yerde var mı diye sordum. Yokmuş. CHP’nin sitesinde konuşmanın kaydı var. Geniş bir zamanda tartışılabilir.
Doç. Dr. Esra Çuhadar Ottava Dialogue araştırma direktörü ve Bilkent Üniversitesi’nde öğretim üyesi. Çatışmaların çözümleri konusunda önemli çalışmaları var.
Baştan isimlere bakmamıştım. Panelistlerden birinin İHH’dan olduğu kulağıma çalındı. Dikkatli baktım. Hüseyin Oruç. Tanıyorum. CHP nereden bulmuş Hüseyin Oruç’u?
Aslında bulmakla iyi yapmış.
Ben de bilmiyordum. Hüseyin Oruç Mindanao’daki Moro cephesi ile Filipinler hükümeti arasındaki çözüm sürecinde gözlemci olarak çalışmış. Hala da çalışıyor.
(80’lerde az haberini yapmadık Moro cephesinin. Hatırası var. Bir not düşeyim, kenarda bulunsun. İspanyollar Filipinler’e ilk gittiklerinde orada Müslümanlarla karşılaşıyorlar. Endülüs’teki Müslümanlara ‘Moro’ dedikleri için, Filipinler’de gördükleri Müslümanlara da Moro diyorlar. Böylece ‘Moro’ adı İber yarımadasından büyük okyanusun ortalarına taşınıyor.)
Bizdeki PKK sorunuyla kıyaslanamaz ama o da bir çözüm süreci. Tecrübe tecrübedir.
Oruç’un dediğine göre müzakereler 13 yıldır devam ediyormuş.
Konferansın konusuna en yakın isim. Konunun tam ortasında: Prof. Dr. Mithat Sancar. Dem Şanlıurfa Milletvekili. İmralı’ya gidip Öcalan’la görüşen heyette yar almış.
‘Ütopya’ üzerine kurduğu cümleler güzeldi.
Ütopya ufuk çizgisidir. Oraya doğru yürürsün.
Ama yürüdükçe ufuk çizgisi de uzaklaşır, varamazsın.
Olsun, yürürsün.
Gördüklerim bunlar. Ama diyeceklerim bunlardan ibaret değil.
CHP’nin daha çok ülke içine dönük, yalın, rafine bir gündemi var.
Ortadoğu, Araplar, Kürtler, İranlılar, Afganlılar bu gündemin merkezinde bulunmuyor. Uzaktaki mevzular. Ne Şam’ın şekeri ne Arabın yüzü kabilinden şeyler.
Siyasetle yargının iç içe girdiği soruşturmalar, siyaseti kısıtlayan şiddetli tazyik bu rafine gündemi bile baskılıyor.
Nitelikli uzmanların, bilim adamlarının, düşünürlerin konuştuğu, tartıştığı bu tür ortamlar, paneller, konferanslar, çalıştaylar bütün partilere lazım.
CHP’ye de lazım.
