İran’da ABD ve İsrail’in 28 Şubat’taki saldırılarıyla başlayan savaşın ardından ülke genelinde internet erişimi büyük ölçüde durduruldu.
Londra merkezli internet izleme kuruluşu NetBlocks, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran’daki kesintinin 37 gündür aralıksız sürdüğünü ve bunun bir ülkede ulusal ölçekte gerçekleşen en uzun süreli internet kesintisi olduğunu bildirdi.
Kuruluş, daha önce farklı ülkelerde yaşanan uzun süreli internet kesintilerinin çoğunlukla bölgesel ya da aralıklı olduğunu, İran’daki uygulamanın ise tüm ülkeye yayılan ve kesintisiz devam eden yapısıyla ayrıştığını vurguladı.
KUZEY KORE ÖRNEĞİYLE KARŞILAŞTIRMA
NetBlocks, bazı ülkelerde internet erişimi konusunun farklı değerlendirilmesi gerektiğine de dikkat çekti.
Örneğin Kuzey Kore’de hiçbir zaman küresel internete yaygın erişim olmadığı, bu nedenle İran’daki gibi sonradan uygulanan ulusal bir kesintiyle doğrudan karşılaştırılamayacağı belirtildi.
Kuruluş, aralıklı kesintilere örnek olarak Myanmar ve Sudan’ı gösterirken, uzun süreli bölgesel kesintiler bakımından Keşmir ve Tigray bölgelerini öne çıkardı.
DW'de yer alan habere göre savaş nedeniyle altyapı hasarının uzun süreli bağlantı sorunlarına yol açtığı Ukrayna ve Gazze gibi örneklerde de ciddi iletişim sorunları yaşandığı, ancak bir ülkenin tamamının aralıksız biçimde internetten yoksun bırakıldığı durumların çok sınırlı olduğu ifade edildi.
DIŞ DÜNYAYLA İLETİŞİM ZORLAŞTI
İran’da savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana süren ülke çapındaki internet kesintisi, bilgi akışını ciddi ölçüde zorlaştırdı.
Karartma nedeniyle İranlıların savaşla ilgili gelişmeleri bağımsız kaynaklardan takip etmesi, dış dünyayla iletişim kurması ve yakınlarıyla haberleşmesi büyük ölçüde sekteye uğradı.
Ülke genelindeki kesinti, hem içeride bilgiye erişimi hem de dış basına gelişmelerin aktarılmasını önemli ölçüde güçleştirdi.
DAHA ÖNCE PROTESTOLAR VE SAVAŞ DÖNEMLERİNDE DE UYGULANMIŞTI
İranlı yetkililer daha önce de birçok kez ülke genelinde internet kesintisine başvurmuştu.
Bunlar arasında, geçen Ocak ayında ülke genelinde düzenlenen ve güvenlik güçleri tarafından sert şekilde bastırılan protestolar sırasında haftalarca süren kesintinin yanı sıra, Haziran 2025’te İsrail’e karşı verilen 12 günlük savaş sırasında uygulanan internet karartması da bulunuyor.
Son kesintiyle birlikte İran’daki internet karartması, ulusal ölçekte kayıtlara geçen en uzun süreli kesinti olarak öne çıktı.
