İran, ABD ile aylardır devam eden çatışmaların sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması amacıyla Washington'a yedi günlük bir yol haritası sundu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, belirli koşulların yerine getirilmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın yedinci günün sonunda yeniden açılacağını açıkladı.
Erakçi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York'ta düzenlediği basın toplantısında, teklifin ABD'ye arabulucular üzerinden iletildiğini söyledi. İranlı bakan, planın haziran ayında iki ülke arasında hazırlanan ancak uygulanamayan mutabakatın temel unsurlarına dayandığını belirtti.
İran: Olası saldırı durumunda farklı silahlar kullanacağız
İRAN'IN ŞARTLARI NELER?
Plana ilişkin aktarılan bilgilere göre Tahran, yedi günlük süreç boyunca bölgedeki çatışmaların durdurulmasını talep ediyor. İran ayrıca ABD'nin dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve deniz ablukasının sona erdirilmesini istiyor.
Bu koşulların yerine getirilmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın yedinci günün sonunda gemi trafiğine açılması ve hemen ardından İran'ın nükleer programına ilişkin kapsamlı müzakerelerin başlaması öngörülüyor. Reuters da İran'ın daha önce ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarındaki ablukayı kaldırması halinde boğazı bir hafta içinde açmaya hazır olduğunu bildirmişti.
İran'ın ayrıca yaklaşık 12 milyar dolar tutarında olduğu belirtilen dondurulmuş fonların serbest bırakılmasını istediği öne sürülüyor.
ABD'DEN "ACELE ETMEYECEĞİZ" MESAJI
New York Times gazetesinin haberine göre, ABD tarafında ise görüşmelerin arabulucular üzerinden sürdüğü belirtiliyor. Amerikalı bir yetkili, temasların olumlu ve yapıcı olduğunu ancak Washington'ın herhangi bir anlaşmaya varmak için acele etmeyeceğini ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın nükleer silah edinmesini engellemenin öncelikli hedef olduğunu ve bunun diplomatik bir anlaşmayla ya da askeri yöntemlerle sağlanabileceğini savunuyor.
ABD yaptırımlarının ilk etkisi: İran uçağı Azerbaycan üzerinden geçemedi
GÖRÜŞMELER KATAR ÜZERİNDEN YÜRÜTÜLÜYOR
İran ile ABD arasındaki dolaylı temaslarda Katar arabulucu rolü üstleniyor. Erakçi'nin 22 Eylül'de ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile Katar üzerinden mesaj alışverişinde bulunduğu, İran tarafının görüşmeyi verimli olarak değerlendirdiği bildirildi.
Erakçi, anlaşmaya ABD'deki ara seçimlerden önce ulaşılmasının tercih edileceğini de söyledi.
Yaklaşık yedi aydır devam eden çatışmaların küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisi de diplomatik girişimlerin önemini artırıyor. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik teklifin gündeme gelmesinin ardından petrol fiyatlarında da düşüş yaşandığı bildirildi.
Crisis Group İran Projesi Direktörü Ali Vaez ise teklifin, savaşın sona erdirilmesi ve enerji fiyatlarının düşürülmesi açısından Washington için değerlendirmeye değer bir seçenek oluşturabileceği görüşünü dile getirdi.
