Ukrayna ordusunun Donbas bölgesine bağlı Lyman çevresinde mayıs ayında başlattığı ve "Vivaldi Operasyonu" adını verdiği karşı saldırı kapsamında 176 kilometrekarelik alanın Rus güçlerinden geri alındığı bildirildi. İnsansız hava araçları (İHA) ile uzaktan kumandalı insansız kara araçlarının yoğun olarak kullanıldığı harekât, savunma uzmanları tarafından modern savaşın dönüşümünü ve robotik sistemlerin artan rolünü gösteren önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor.
OPERASYONUN DETAYLARI VE İNSANSIZ SİSTEMLERİN ROLÜ
Rusya güçlerinin yaklaşık bir yıldır Donetsk bölgesinde Ukrayna’nın kontrolündeki kentleri kuşatma çabaları sürerken, Ukrayna’nın Üçüncü Ordu Kolordusu Lyman çevresinde Rus hatlarının gerisine insansız sistemler konuşlandırdı. CNBC’nin güvenlik uzmanlarına dayandırdığı habere göre, operasyonun üçüncü aşamasında 51 kilometrekarelik alanın daha kontrol altına alınmasıyla toplam kazanım 176 kilometrekareye ulaştı.
Ukrayna Tuğgenerali Andrii Biletskyi, 28 Eylül’de yaptığı açıklamada operasyonun son aşamasında 2 binden fazla Rus askerinin kayıp verdiğini ve 250’den fazla Rus askerinin esir alındığını ifade etti. Ancak bu rakamların bağımsız kaynaklarca henüz doğrulanmadığı kaydedildi.
AYLAR SÜREN HAZIRLIK VE CEPHE GERİSİNE SALDIRI
Lahey Stratejik Çalışmalar Merkezi’nden savunma uzmanı Patrick Bolder, Ukrayna’nın operasyon öncesinde bilgi akışını kontrol etmek, dezenformasyon yürütmek ve Rusya’nın cepheye yönelik lojistik ikmal hatlarını aksatmak amacıyla aylar süren bir hava operasyonu gerçekleştirdiğini belirtti.
Ukrayna güçlerinin Lyman çevresindeki hava sahasında üstünlük sağlamasının ardından Rusya’nın İHA kullanımının sınırlandığı bildirildi. Ukrayna ordusu, kendi drone’ları aracılığıyla uzaktan kumandalı kara araçlarını Rus hatlarının gerisine taşıdı. Bu yöntem sayesinde Rus birliklerine arkadan saldırılar düzenlenirken, Ukrayna askerlerinin doğrudan sıcak çatışmaya girme ihtiyacı ve karşı karşıya kaldığı riskler azaltıldı. Bolder, bu operasyonun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Donbas’ın tamamını ele geçirme hedefi açısından ciddi bir darbe olduğunu savundu.
"ASKERLERİN YERİNİ ROBOTİK SİSTEMLER ALACAK"
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 30 Eylül’de operasyonda görev alan askerlerle gerçekleştirdiği görüşmede insansız kara sistemlerinin kullanımını takdir etti. Zelenski, imkân dahilindeki her durumda insan gücü yerine robotik sistemlerin kullanılmasının hedeflendiğini ve Vivaldi Operasyonu sırasında bu metodun önemli neticeler verdiğini vurguladı.
Ukrayna Güvenlik ve İşbirliği Merkezi Başkanı Serhii Kuzan ise robotik sistemlerin kullanımının çatışmanın işleyiş biçimini değiştirdiğine dikkat çekti. Kuzan, geçmişte onlarca ya da yüzlerce askerin icra etmesi gereken görevlerin giderek uzaktan kumandalı platformlara devredildiğini ve insan gücünün robotik sistemlerle ikame edilmesinin cephedeki can kayıplarını düşürdüğünü ifade etti.
SAVAŞTA DENGELER VE UZMAN DEĞERLENDİRMELERİ
Uzmanlar, Vivaldi Operasyonu’nu Ukrayna açısından önemli bir saha başarısı olarak nitelendirmekle birlikte, savaşın seyrini tek başına değiştirecek kesin bir askeri kırılma olmadığını ifade ediyor. Henry Jackson Society araştırmacısı David Kirichenko, operasyonun Moskova’ya ve Ukrayna’nın müttefiklerine güçlü bir mesaj verdiğini, Ukrayna ordusunun yenilikçi yaklaşımlarla Rusya karşısında sonuç alabileceğini gösterdiğini aktardı.
Öte yandan Ukrayna kaynakları, Rusya’nın Donetsk bölgesini yıl sonuna kadar tamamen ele geçirmeyi hedeflediğini, ancak özellikle Konstantinivka, Slovyansk ve Kramatorsk yönlerinde ağır kayıplar vermesi sebebiyle bu hedef için öngörülen süreyi gelecek yılın mart ayına kadar uzatmaya çalıştığını öne sürüyor.
