Tıp dünyası yaşlanmayı durdurmanın ve hastalıkları tamamen silmenin yollarını ararken, insan ömrünün biyolojik sınırına dair ezber bozan bir araştırma geldi. Rusya’daki Skolkovo Bilim ve Teknoloji Enstitüsü uzmanlarının geliştirdiği yeni matematiksel model, kanser ve demans gibi ölümcül hastalıklar tarihe karışsa dahi insanların sonsuza kadar yaşayamayacağını ortaya koydu. npj Aging dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, DNA’da kaçınılmaz olarak biriken hasarlar insan yaşamına 146 ile 194 yıl arasında doğal bir tavan çiziyor.
TÜM HASTALIKLAR BİTSE BİLE 'BİYOLOJİK SAAT' DURMUYOR
Araştırma ekibi, yaşlanmaya bağlı gelişen kanser, kalp-damar rahatsızlıkları ve demans gibi tüm ağır hastalıkların tamamen önlendiği kusursuz bir varsayımsal senaryo üzerinde çalıştı. Yaşlanma süreçlerinin durdurulduğu bu ideal tabloda bile vücuttaki hücrelerin hatasız kalamadığı görüldü.
Simülasyonlar, hücrelerde yaşam boyunca kendiliğinden oluşan somatik DNA mutasyonlarının durdurulamayacağını ve zamanla birikerek hücresel işleyişi bozacağını kanıtladı. Yapılan hesaplamalar sonucunda, insan yaşamının ulaşabileceği teorik üst sınırın 146 ile 194 yıl (yaklaşık 150-190 yıl bandı) arasında kilitlendiği ve biyolojik ölümsüzlüğün gerçekçi olmadığı belirlendi.
ÖMRÜ SINIRLAYAN İKİ ORGAN BULUNUYOR
Çalışmanın en çarpıcı bulgularından biri de insan bedenindeki tüm dokuların aynı kaderi paylaşmaması oldu. Bilim insanlarına göre deri ve karaciğer gibi organlar sürekli yeni hücre üretebildiği için DNA mutasyonlarının yol açtığı tahribatı uzun süre telafi edebiliyor.

Ancak beyin ve kalp hücreleri için durum tamamen farklı. Kendini yenileme kapasitesi son derece sınırlı olan bu hayati dokular, on yıllar boyunca yenilenmeden çalışmak zorunda kalıyor ve biriken her mutasyonu sırtında taşıyor. Uzmanlar, insan ömrünün önündeki en büyük biyolojik engelin tam olarak bu yenilenemeyen hücrelerdeki yıpranma olduğuna dikkat çekiyor.
190 YIL YAŞAYABİLİR MİYİZ?
Araştırmanın başyazarı hesaplamalı biyolog Dmitriy Kryukov, ortaya çıkan rakamların yanlış yorumlanmaması gerektiği konusunda önemli bir şerh düştü. Bu sonuçların "insanların gelecekte kesin olarak 150 ila 190 yıl yaşayacağı" yönünde bir kehanet olmadığını vurgulayan Kryukov, geliştirilen modelin yalnızca DNA mutasyonlarının tek başına yaratacağı etkiyi ölçtüğünü belirtti.
Günümüzde ortalama insan ömrünün hesaplanan bu teorik sınırın çok gerisinde kalması, yaşlanma mekanizmasının tek bir faktöre bağlı olmadığını kanıtlıyor. Araştırmacılar, gelecekte yaşlanmayı yavaşlatan ileri tedaviler geliştirilse dahi insan vücudunda ömrü frenleyen başka biyolojik mekanizmaların devreye girebileceğine işaret ediyor.
KAYITLARA GEÇEN EN UZUN YAŞ KAÇ?
Arama motorlarında insan ömrünün sınırını merak eden okuyucuların en sık araştırdığı konulardan biri de bugüne kadar resmen doğrulanmış en uzun insan ömrüdür. Bilimsel modeller teorik üst sınırı 150-194 yıl aralığında hesaplasada, modern tarihte resmi belgelerle kanıtlanmış en uzun yaşam rekoru 122 yıl 164 gün ile Fransız vatandaşı Jeanne Calment'e (1875-1997) aittir. Aradan geçen on yıllara ve gelişen tıp teknolojisine rağmen henüz hiçbir insanın bu 122 yıllık eşiği aşamamış olması, araştırmacıların işaret ettiği "DNA mutasyonları dışındaki diğer biyolojik yıpranma süreçlerinin" insan ömrü üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor.
