Dünya enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın yol açtığı arz şokuyla mücadele ediyor. Her gün yaklaşık 20 milyon varil petrolün geçtiği bu kritik su yoluna yönelik kapatma kararı, "alternatif rotalar kurtarıcı olabilir mi?" sorusunu gündeme getirdi. Ancak Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri, mevcut karasal hatların devasa enerji ihtiyacını karşılamaktan çok uzak olduğunu gösteriyor.
HAMANEY’DEN İLK HAMLE: "BOĞAZ KAPALI KALACAK"
Cumhuriyet'in haberine göre, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, göreve gelmesinin ardından yaptığı ilk resmi açıklamada, Hürmüz Boğazı’nı bölgesel gerilimde bir koz olarak kullanacaklarını ilan etti. Hamaney’in "bir baskı aracı olarak kapalı kalacak" sözleri, brent petrol fiyatlarını spekülatif bir tırmanışa zorlarken, lojistik darboğazın boyutlarını da gözler önüne serdi.
ALTERNATİF HATLARDA "KAPASİTE" VE "LOJİSTİK" ENGELİ
Hürmüz Boğazı’nı bypass edebilecek iki ana boru hattı bulunsa da, IEA bu hatların toplam ek kapasitesinin günlük 3,7 ila 5,7 milyon varil arasında kaldığını belirtiyor. Bu rakam, boğazdan geçen normal akışın sadece dörtte birine denk geliyor.
1. Suudi Arabistan Doğu-Batı Hattı: * Doğu kıyısındaki Abkayk sahasını Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'na bağlayan devasa hattın kapasitesi kağıt üzerinde 7 milyon varil/güne çıkarıldı.
IEA’ya göre bu kapasite henüz fiilen test edilmedi. Ayrıca Yanbu Limanı’nın geçmişteki yükleme rekorunun 2,5 milyon varil/günü geçememiş olması, "boru hattı çalışsa bile gemilere yükleme yapılamayacağı" riskini doğuruyor.
2. BAE Habshan-Fujairah Hattı: * Yaklaşık 400 kilometre uzunluğundaki bu hat, Suudi Arabistan'a göre çok daha kısıtlı bir kapasiteye sahip.
Geçtiğimiz hafta bir insansız hava aracının düşürülmesinin ardından Fujairah bölgesinde çıkan yangın, hattın operasyonel gücünü sekteye uğrattı. Hattın günlük ek kapasitesi sadece 700 bin varil seviyesinde kalıyor.
DOĞAL GAZDA ÇÖZÜM YOK
Petrol için kısıtlı da olsa bir alternatif bulunurken, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tarafında tablo çok daha karanlık. IEA raporları, bölgedeki doğal gaz boru hatlarının halihazırda tam kapasite ile çalıştığını ve Hürmüz’ün kapanmasıyla açıkta kalan LNG tankerlerini ikame edebilecek bir boşluk bulunmadığını teyit ediyor.
