Sermaye piyasalarını sarsan ve Adalet Bakanı’nın "saadet zinciri (Ponzi) benzeri yapı" olarak tanımladığı fon krizinin çözümü için atılan adımlar uluslararası finans medyasının ana gündem maddelerinden biri haline geldi. Bloomberg tarafından yayımlanan kapsamlı analizde, Türkiye’deki düzenleyici otoritelerin tasfiyesine karar verilen 100’ün üzerindeki yatırım fonunda kilitli kalan yaklaşık 20 milyar dolarlık kaynağın bir kısmını kurtarmak ve mağduriyetleri gidermek amacıyla alışılagelmişin dışında bir formülü uygulamaya koyduğu aktarıldı.
Bakan Şimşek’ten fon mağdurlarına güvence: Yatırımcılara en yüksek düzeyde ödeme yapılacak
FAHİŞ KAZANÇ SAĞLAYANLARA 'GÖNÜLLÜ İADE' MASASI
Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre, kriz çözme stratejisinin en dikkat çekici ayağını, çöküş öncesinde çıkış yaparak olağanüstü yüksek kâr elde eden yatırımcılara yönelik çağrı oluşturdu.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) kamu kontrolündeki Birleşik Fon Bankası nezdinde "İsteğe Bağlı İade Hesapları" açtığı duyuruldu. Plana göre; piyasa çökmeden önce katılma paylarını satmayı başaran aktörlerin bu kazançlarını devlete gönüllü olarak iade etmeleri, toplanan bu kaynağın ise parası fonlarda donan diğer şanssız tasarruf sahiplerine yeniden dağıtılması hedefleniyor.
KÜÇÜK YATIRIMCIYA 1 MİLYON TL’LİK ACİL NAKİT VE AVANS KURALI
Düzenleyici kurumların eş zamanlı olarak küçük tasarruf sahiplerinin nakit çıkışını sağlamak amacıyla devreye aldığı ödeme takvimine göre, portföy büyüklüğü 1 milyon TL’nin (yaklaşık 20 bin 400 dolar) altında bulunan yatırımcılara doğrudan yatırdıkları anapara tutarı kadar ilk etapta ödeme yapılması öngörülüyor. Daha yüksek tutarda birikimi bulunan fon sahiplerinin ilk ara ödemesi ise 1 milyon TL tavanıyla sınırlandırılıyor. SPK yetkilileri, hak sahiplerine ulaştırılacak bu ilk ödemelerin fonların tasfiye süreci nihayete erdiğinde yatırımcıların elde edeceği kesin tutardan mahsup edilecek birer "avans" niteliği taşıdığının altını çiziyor.
İlk ödemelerin acil koduyla ve likidite riski en düşük olan Para Piyasası Fonları’ndan (PPF) başlayacağı bildirilirken; her bir yatırımcının net yatırım tutarının Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından hesaplanacağı aktarıldı.
İLK ÖDEMELER HANGİ FONLARI KAPSAYACAK?
Açıklanan takvime göre ilk ödeme dilimi; Tera Portföy, Pusula Portföy, Atlas Portföy ve Hedef Portföy tarafından yönetilen tasfiyedeki fonları kapsayacak.
Kurul ayrıca A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy yönetimindeki fonların tasfiye sırasını da ilan etti. Bu grupta da öncelikle Para Piyasası Fonları tasfiye edilecek; sıralamada ise en fazla yatırımcı sayısına sahip olan fonlara öncelik verilecek. Bu üç şirketin tasfiye edilmeyen ancak 17 Eylül’de işlem kısıtlaması getirilen diğer fonlarının ise tasfiye süreci tamamlandığında yeniden alım-satıma açılabileceği vurgulandı.
Bilindiği üzere hükümet, Tera fonlarının tasfiyesi için Türkiye İş Bankası’nı, kalan diğer 6 portföy şirketinin fonları için ise kamu bankası Ziraat Bankası’nı görevlendirmişti.
UZMAN ANALİZİ: "DOLAYLI BİR KAMU KURTARMASI (BAİLOUT) YARATABİLİR"
Haberde piyasa uzmanlarının karara ilişkin analizlerine de yer verildi. Finans kuruluşu Akalın Finance Kurucusu Alper Akalın, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede sistemin doğurabileceği risklere işaret etti:
"Resmî olarak böyle bir niyet beyan edilmemiş olsa dahi, kurulan bu mekanizma nihayetinde dolaylı bir kamu sektörü kurtarması (kamu eliyle bailout) benzeri bir etki yaratabilir.
Ayrıca, toplam alacaklarına kıyasla oransal olarak daha küçük bir geri ödeme alacak olan büyük fon yatırımcılarından sürece yönelik hukuki itirazlar ve davalar gelebilir."
Feti Yıldız’dan fon soruşturması açıklaması: "Araştırma komisyonuna gerek yok"
SORUŞTURMA BÜYÜYOR: 41 HİSSE, 56 TUTUKLAMA VE ESKİ SPK BAŞKANI
Finansal tedbirlerin yanı sıra adli makamların yürüttüğü ceza soruşturmasındaki son gelişmelere de geniş yer ayıran Bloomberg, adli sürecin üst düzey denetim ve piyasa aktörlerine uzandığını aktardı. Haberde, eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül’ün çarşamba günü İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nda soruşturma kapsamında şüpheli sıfatıyla ifade verdiği, krizin merkezindeki kurumlardan Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel ile Tera Finans yöneticisi Emir Münir Sarpyener’in ise resmen tutuklanarak cezaevine gönderildiği bildirildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in Sabah gazetesine yaptığı açıklamalara da atıfta bulunulan analizde; dosya kapsamında 217 şüpheliden 56’sının tutuklandığı ve olağandışı fiyat hareketlerinin görüldüğü 41 hisse senedinin ayrıntılı incelemeye alındığı kaydedildi. Bakan Gürlek, soruşturma kapsamında şüphelilerden el konulan mal varlıklarının doğrudan mağdurların zararlarını karşılamak üzere kullanılacağını ifade etti.
Analizde ayrıca, sığ hisselerdeki yapay fiyat hareketlerinin merkezinde yer alan aracı kurum Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin faaliyetlerinin SPK tarafından geçici olarak durdurulduğu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) ise Tera, Destek ve Hedef yatırım bankalarındaki ortaklık haklarını Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devrettiği hatırlatıldı.
