Anayasa Mahkemesi (AYM), farklı sosyal güvenlik kurumlarındaki hizmetleri birleştirilerek emekli olanların ikramiye almasını kıdem tazminatı şartına bağlayan 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesine ilişkin başvuruyu esastan inceleme kararı aldı. Mahkeme, altı yerel mahkemenin itirazından birini esastan incelemeye dahil ederken, beş başvuruyu ise usul yönünden reddetti.
AYM GENEL KURULU ALTI BAŞVURUYU DEĞERLENDİRDİ
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun 29 Eylül 2026 tarihli toplantı sonuçları ilan edildi. Mahkeme gündeminde, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesinin ikinci fıkrasının iptali talebiyle yapılan altı ayrı itiraz başvurusu yer aldı.
Genel Kurul değerlendirmeleri sonucunda;
Ankara 25. İdare Mahkemesinin E.2026/229, E.2026/234, E.2026/236, E.2026/237 sayılı dört başvurusu,
Ankara 15. İdare Mahkemesinin E.2026/232 sayılı bir başvurusu usulden reddedildi.
Söz konusu ret kararları, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı ve 41. maddesinin (2) numaralı fıkraları gereğince başvuruların yöntemine uygun yapılmaması sebebiyle alındı. Kararlar düzenlemenin Anayasa'ya uygun olduğu anlamına gelmeyip, usule ilişkin eksiklik ve hatalardan kaynaklandı.
ANKARA 3. İDARE MAHKEMESİNİN DOSYASI BİRLEŞTİRİLDİ
İlk inceleme aşamasını geçen Ankara 3. İdare Mahkemesinin E.2026/243 sayılı başvurusu ise esastan incelemeye alındı. AYM, bu dosyayı daha önce 6 Kasım 2025 gündeminde yer alan ve Ankara 7. İdare Mahkemesi tarafından yapılan E.2025/214 sayılı başvuru dosyasıyla birleştirdi.
Norm denetiminde ilk inceleme aşamasında usul şartları; dava sürecinin varlığı, kuralın davada uygulanabilirliği ve dosya tamamlığı kontrol ediliyor. Bu aşamayı geçen başvurularda raportörün esas inceleme raporu hazırlanıyor ve Genel Kurul nihai kararını veriyor. Esastan incelemeye alınma kararı tek başına iptal anlamı taşımıyor.
TARTIŞMALI DÜZENLEME VE KIDEM TAZMİNATI ŞARTI
5434 sayılı Kanun’un 89. maddesinin birinci fıkrası, tüm hizmet süresi Emekli Sandığına tabi olanlara koşulsuz ikramiye ödenmesini düzenliyor. Ancak 17 Ocak 2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanun'la eklenen ikinci fıkra, mülga 2829 sayılı Kanun kapsamında hizmet birleştirmesi yaparak emekli olanlara farklı bir kural uyguluyor.
Bu kural uyarınca, memuriyet dışındaki SSK veya Bağ-Kur hizmetleriyle birleştirme yapanların memuriyet sürelerine ilişkin ikramiye alabilmesi, çalışmalarının "1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesindeki kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması" şartına bağlanıyor.
Düzenleme en çok;
Kanun hükmünde kararname (KHK) veya disiplin cezası ile kamu görevinden çıkarılıp emekliliğini farklı bir sosyal güvenlik statüsünde tamamlayanları,
Memuriyetten istifa ederek özel sektöre geçen kişileri etkiliyor.
Bütün hizmeti Emekli Sandığında geçen bir kamu görevlisi görevden çıkarılsa dahi ikramiyesini alabilirken, hizmet birleştirmesi yapanlar bu haktan yararlanamıyor.
YASAL VE HUKUKİ SÜRECİN GEÇMİŞİ
AYM, 2009 yılında 2829 sayılı Kanun'daki "son defa Emekli Sandığına tabi görevden emekliye ayrılma" şartını (E.2005/40, K.2009/17); 2011 yılında ise 2010'da getirilen benzer düzenlemeyi (E.2010/81, K.2011/78) iptal etmişti.
Kıdem tazminatı şartına karşı CHP milletvekillerince açılan iptal davası 8 Kasım 2012'de reddedilmiş (E.2012/33, K.2012/174) ve bu karar 21 Eylül 2013'te Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Anayasa'nın 152. maddesindeki 10 yıllık başvuru yasağı süresi 2023 yılında sona erdi.
Ayrıca AYM, 25 Şubat 2025 tarihli Fikret Aslan bireysel başvurusunda (B. No: 2019/41241) mülkiyet hakkı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğine hükmetti. 7 Ağustos 2025 tarihli ve 32979 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan bu kararın bir örneği TBMM'ye gönderildi. İhlal kararı sonrası Ağustos 2025 ve 2026 yıllarında TBMM'ye sunulan kanun teklifleri henüz yasalaşmadı.
