Küresel enerji piyasalarında yaşanan arz şoku ve fırlayan akaryakıt fiyatları, dünyanın önde gelen sanayi ülkelerini harekete geçirdi. G7 Dönem Başkanı Fransa'nın ev sahipliğinde video konferans yöntemiyle bir araya gelen liderler, stratejik yakıt ve petrol stoklarının koordineli biçimde serbest bırakılması konusunda mutabakata vardı.
Uluslararası ajansların aktardığı bilgilere göre; G7 ülkeleri ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda yürütülecek operasyon kapsamında, piyasalara 100 milyon varile kadar dizel ve ham petrol arzı sağlanacak.
MACRON TEYİT ETTİ: ACİL GÖRÜŞMENİN ARDINDAN KARAR ÇIKTI
Zirveye başkanlık eden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kriz toplantısının ardından yaptığı açıklamada G7 ülkelerinin piyasaları sakinleştirmek ve tedarik zincirindeki aksamaları hafifletmek adına 100 milyon varillik bir rezerv tahliyesini onayladığını bildirdi.
Planlanan formüle göre, özellikle taşımacılık ve sanayi sektörünü vuran dizel krizini aşmak adına Avrupa ülkelerinin ağırlıklı olarak 50 milyon varillik dizel yakıt rezervini, IEA üyesi ülkelerin ise 50 milyon varillik ham petrol stokunu piyasaya sunması öngörülüyor.
TRUMP: "SÜREÇ DERHAL BAŞLIYOR"
Kararın öncesinde Avrupa ülkelerine stratejik yakıt stoklarını devreye sokmaları yönünde yoğun baskı uygulayan ABD Başkanı Donald Trump, mutabakatın sağlanmasının ardından Truth Social hesabı üzerinden bir açıklama yayımladı.
Avrupa'nın adımını memnuniyetle karşıladığını belirten Trump, şu ifadeleri kullandı:
"Avrupa, yüksek miktardaki dizel yakıt stokunu piyasaya sürmeyi kabul etti. Bu süreç derhal başlayacaktır."
Hafta başında ABD yönetiminin, Almanya ve Fransa başta olmak üzere Avrupalı müttefiklerine acil rezervlerini devreye almamaları halinde ABD’nin dizel ihracatını kısıtlayabileceği veya yasaklayabileceği yönünde uyarılarda bulunduğu iddia edilmişti. Yaklaşan ABD ara seçimleri öncesinde iç piyasadaki benzin ve dizel pompa fiyatlarını düşürmeyi hedefleyen Beyaz Saray'ın, bu mutabakatla ihracat yasağı tehdidini askıya alması bekleniyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE RAFİNERİ DARBOĞAZI FİYATLARI TIRMANDIRDI
Rezerv kararının arkasında yatan en kritik etken, Orta Doğu'daki askeri çatışmaların petrol taşımacılığının can damarı olan Hürmüz Boğazı'nda yarattığı lojistik tıkanıklık oldu. Hürmüz'den geçen tanker trafiğinin aksamasıyla birlikte Avrupa'da dizel vadeli kontratları zaman zaman varil başına 200 dolar sınırını aşarak tarihi zirveleri gördü.
Ham petrol arzındaki sıkışıklığın yanı sıra Rusya'nın rafineri hasarları nedeniyle uyguladığı ihracat kısıtlamaları ve Çinli rafinerilerin iç piyasayı önceleyerek yakıt ihracatını askıya alması, dizeldeki küresel açığı daha da derinleştirdi.
G7 ülkelerinin devreye soktuğu 100 milyon varillik acil müdahalenin, vadeli piyasalardaki panik alımlarını frenlemesi ve rafineri marjlarındaki aşırı yükselişi dizginlemesi hedefleniyor.
