Sigara yasağı delik deşik edildi! Sigara şirketlerine devletten ballı börek

Sigara yasağı delik deşik edildi! Sigara şirketlerine devletten ballı börek

Türk Tabipleri Birliği (TTB), Sigara Bırakma Günü'nde yayımladığı çarpıcı raporla tütün kontrolündeki başarısızlığı gözler önüne serdi. Hekimler, Türkiye'nin tütün tüketiminde dünya sıralamasında üst basamaklara tırmandığını belirterek, kağıt üzerinde kalan stratejilerin halk sağlığını tehdit ettiğini vurguladı. Yabancı şirketlere verilen teşvikler ve denetim yetersizliği, kullanım oranlarını rekor seviyeye taşıdı.

Tütün kullanımıyla ilgili arama motorlarında sigaranın zararları ve KOAH tedavisi gibi sorgular zirveye yerleşmiş durumda.

Vatandaşlar nikotin sakızı gibi alternatiflere yönelirken, uzmanlar kalp krizi belirtileri konusunda da tütün kaynaklı risklere işaret ediyor.

Özellikle Yeşilay danışmanlık hizmetlerine olan ihtiyaç artarken, sigara bağımlılığı testi yaptıranların sayısında da dikkate değer bir yükseliş gözlemleniyor.

TÜRKİYE TÜTÜN TÜKETİMİNDE DÜNYA LİDERLERİ ARASINDA

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Tütün Kontrolü Çalışma Grubu, Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu ve Merkez Konseyi, 9 Şubat Sigara Bırakma Günü vesilesiyle ortak bir bildiri yayımladı.

Türkiye'nin, dünyada en çok tütün ürünü tüketilen 10 ülke arasına girdiğine dikkat çekildi.

Hekimler, siyasi iktidara tütün kontrolü mücadelesini ciddiyetle yürütme çağrısında bulunurken, vatandaşları da her türlü tütün ürününü bırakmaya davet etti.

ELEKTRONİK SİGARA VE ISITILMIŞ TÜTÜN ÜRÜNLERİ TEHLİKE SAÇIYOR

Dünya genelinde en yaygın kullanım şekli sigara olsa da nargile, puro, sigarillo ve sarma tütün kullanımı da devam ediyor.

Son yıllarda hızla yayılan elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de diğerleri kadar zararlı olduğu vurgulandı.

Uzmanlar, tütün ürününe maruz kalmanın güvenli bir seviyesi olmadığının altını çizdi.

MÜCADELE STRATEJİLERİ KAĞIT ÜZERİNDE KALDI

Türkiye'de tütünle mücadele kapsamında ilk yasal düzenleme 1996 yılında yapıldı.

Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin imzalanmasıyla ivme kazanan süreç, 2011 yılından sonra duraklama dönemine girdi.

Her yeni sağlık bakanının açıkladığı stratejilerin uygulamaya geçmediği, aksine tütün endüstrisinin bu süreçte daha da güçlendiği belirtildi.

YENİ TEHLİKE: KENEVİR VE DUMANSIZ ÜRÜNLER

Mevcut denetimsiz ortamın sürmesi halinde Türkiye'yi bekleyen tehlikelere işaret edildi.

Raporda, dumansız tütün ürünlerinin kullanımının yaygınlaşacağı ve tütün şirketlerinin yeni hedefi olan kenevir içiminin de yaşanacağı bir ülke haline gelinebileceği uyarısı yapıldı.

KULLANIM ORANLARI REKOR KIRDI

Mücadele söylemlerine rağmen istatistikler endişe verici boyuta ulaştı.

2012 yılında erkeklerde yüzde 35,9 olan tütün kullanım oranı, 2023 yılında yüzde 46,1 seviyesine çıktı.

Kadınlarda ise artış daha dramatik oldu; 2012'de yüzde 10,8 olan oran, 2023 itibarıyla yüzde 23,6'ya yükseldi.

2024 yılı verilerine göre, ülke içi sigara satışı 151 milyar adede ulaştı.

Bu rakamın cumhuriyet tarihinin en yüksek değeri olduğu kaydedildi.

Üstelik bu sayıya makaron, sarma tütün ve kayıt dışı kaçak tütün kullanımının dahil olmadığı, gerçek tablonun daha vahim olduğu belirtildi.

RUHSATLI ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİNDE YÜZDE 99 ARTIŞ

Tütün endüstrisinin, bir ürünün farklı çeşitlerini piyasaya sürerek tüketimi artırdığı tespit edildi.

Yapılan bir araştırmaya göre, sadece 2011 ile 2016 yılları arasında ruhsatlı tütün ürünü sayısında yüzde 99 oranında artış yaşandı.

DENETİM YETERSİZLİĞİ MEVZUATA UYUMU ZAYIFLATTI

4207 sayılı Tütün Kontrol Kanunu'nun hükümleri açık olmasına rağmen, sahada etkin denetim yapılmadığı vurgulandı.

Perakende satış noktalarında mevzuata uyulmamasının bir alışkanlık ve kural haline geldiği ifade edildi.

HÜKÜMET TÜTÜN ŞİRKETLERİNE 53 AYRI TEŞVİK VERDİ

Ocak 2019 ile Ağustos 2022 dönemini kapsayan araştırmada, hükümetin tütün şirketlerine 53 farklı teşvik sağladığı ortaya çıktı.

KDV istisnası, vergi indirimleri, işveren sigorta primi desteği ve gümrük vergisi muafiyeti gibi uygulamaların, şirketlerin kârını ve tütün tüketimini artırdığı belirtildi.

KÜRESEL TÜTÜN ENDEKSİNDE TÜRKİYE SINIFTA KALDI

Hükümetlerin tütün endüstrisine karşı tutumunu ölçen Küresel Tütün Endeksi'nde Türkiye, 100 ülke arasında en kötü 15'inci sırada yer aldı.

Tütün endüstrisinin müdahalesi açısından ise Türkiye en kötü 8. ülke konumunda bulunuyor.

ÜRETİM DÜŞERKEN TÜTÜN ÇİFTÇİSİ YOKSULLAŞTI

Tütün ürünlerinin kullanımı artsa da yerli üretici bu durumdan olumsuz etkilendi.

Şirketlerin düşük fiyat politikası nedeniyle geliri eriyen tütün çiftçisi sayısı, 2002'de 405 bin 800 iken 2023'te 44 bine geriledi.

Üretim ise 159 bin 500 tondan 73 bin 500 tona düştü.

İTHAL TÜTÜN KULLANIMI YÜZDE 81 SEVİYESİNE ÇIKTI

2004 yılında tütün ürünlerinde yerli tütün kullanım oranı yüzde 42 iken, 2024 yılında bu oran yüzde 19'a kadar geriledi.

Buna karşılık ithal tütün kullanım oranı yüzde 81'e ulaşarak rekor kırdı.

2001 sonrası uygulanan politikalarla TEKEL özelleştirildi ve Tütün Fonu kaldırıldı.

Bu adımlar sonucunda tütün ürünleri imalatı, yüzde 92,6 oranıyla yabancı girişimlerin ciro payının Türkiye'de en yüksek olduğu faaliyet alanına dönüştü.

İSTANBUL'DA SADECE 25 SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ VAR

Sigara bırakma polikliniklerinin altyapı sorunları raporda geniş yer buldu.

2023 itibarıyla Türkiye genelinde 326 poliklinik bulunurken, 16 milyon nüfuslu İstanbul'da bu sayı sadece 25 ile sınırlı kaldı.

Faal görünen polikliniklerin bazılarının kapalı olduğu, açık olanların yüzde 40'ında ilaç stok sorunu yaşandığı ve sadece yarısında hemşire bulunduğu saptandı.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN