Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme (Ar-Ge) Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar 2026 bültenini yayımladı. Verilere göre, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge faaliyetleri için gerçekleştirilen harcama 253 milyar 544 milyon TL olarak hesaplandı. Bütçe başlangıç ödenekleri esas alındığında ise 2026 yılı için Ar-Ge faaliyetlerine 308 milyar 568 milyon TL kaynak tahsis edildi.
2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden yapılan Ar-Ge harcamalarının merkezi yönetim bütçesi içindeki payı yüzde 1,58 olurken, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı yüzde 0,40 olarak gerçekleşti. TÜİK’in yayımladığı grafiğe göre Ar-Ge harcamalarının merkezi yönetim bütçesi içindeki payı son yıllarda yüzde 1,5 seviyelerinde seyrederken, GSYH içindeki payı yüzde 0,40 düzeyinde kaldı.
AR-GE KAYNAKLARININ BÜYÜK BÖLÜMÜ ÜNİVERSİTELERE YÖNLENDİRİLDİ
Sosyo-ekonomik hedefler bazında değerlendirildiğinde, 2025 yılında Ar-Ge için merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamaların en büyük kısmı yüzde 64,9 ile genel bilgi gelişimi amacıyla üniversitelere ayrıldı. Bu alanı yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji izledi. Genel bilgi gelişimi kapsamında diğer kaynaklardan finanse edilen faaliyetler yüzde 5,0 pay alırken, tarım ve eğitim alanlarının her biri yüzde 4,4’lük paya sahip oldu.
2026 yılı bütçe başlangıç ödeneklerine göre de benzer bir dağılım öngörüldü. Ar-Ge ödeneklerinin yüzde 69,5’i üniversitelerde genel bilgi gelişimine ayrılırken, endüstriyel üretim ve teknoloji yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Bunu yüzde 5,5 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), yüzde 4,7 ile tarım ve yüzde 4,0 ile savunma takip etti.
ULUSLARARASI AR-GE PROGRAMLARINA AYRILAN KAYNAK YÜKSELDİ
Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası düzeyde yürütülen Ar-Ge programları için 2025 yılında 1,82 milyar TL ayrıldı. Bunun 987 milyon TL’si Avrupa çapında yürütülen Ar-Ge programlarına aktarılırken, 435 milyon TL’si ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programlarına, 402 milyon TL’si ise uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonlarından oluştu.
2026 yılı bütçe başlangıç ödeneklerine göre uluslararası Ar-Ge programlarına ayrılan kaynak 1,95 milyar TL’ye yükseldi. Bu kapsamda Avrupa çapındaki Ar-Ge programlarına 1 milyar TL, uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara 489 milyon TL, ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programlarına ise 460 milyon TL tahsis edildi.
AR-GE BÜTÇESİNDE ARTIŞ
TÜİK verileri, 2026 yılında Ar-Ge faaliyetlerine ayrılan bütçe ödeneğinin 2025 yılında gerçekleşen harcamanın üzerine çıktığını ortaya koydu. Buna göre, 2025 yılında 253 milyar 544 milyon TL olan Ar-Ge harcamasına karşılık, 2026 yılı için 308 milyar 568 milyon TL başlangıç ödeneği ayrıldı. Veriler, merkezi yönetim bütçesinde Ar-Ge faaliyetlerine yönelik kaynak tahsisinin sürdüğünü gösterdi.
