Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Eylül 2026 dönemini kapsayan Ücret Kayıpları İzleme Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, enflasyon ile gelir ve damga vergilerinin sigortalı işçilerin ücretlerinde yılın ilk dokuz ayında oluşturduğu birikimli kayıp 2 trilyon 254 milyar TL’ye ulaştı. Asgari ücretin yalnızca enflasyon nedeniyle Eylül ayındaki parasal kaybı ise 6 bin 828 TL olarak hesaplandı.
ENFLASYONDAN 1,2 TRİLYON TL’LİK KAYIP
DİSK-AR’ın hesaplamasına göre, Ocak-Eylül 2026 döneminde sigortalı işçilerin enflasyon nedeniyle yaşadığı birikimli parasal kayıp 1 trilyon 223 milyar TL’ye çıktı. Gelir ve damga vergilerinden kaynaklanan birikimli kayıp ise 1 trilyon 31 milyar TL oldu. Böylece iki kalemin toplamı 2 trilyon 254 milyar TL’ye ulaştı. Hesaplamaya dolaylı vergiler dahil edilmedi.
Raporda kullanılan SGK verilerine göre, Ocak-Temmuz 2026 döneminde ortalama günlük brüt işçi ücreti 2 bin 205 TL, aylık ortalama brüt ücret ise 66 bin 142 TL olarak esas alındı. Hesaplamalarda 17 milyon 268 bin sigortalı işçi dikkate alındı.
KAYIP BİR YILDA YÜZDE 47,2 ARTTI
İşçilerin vergi ve enflasyon kaynaklı dokuz aylık toplam kaybı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47,2 yükseldi. Ocak-Eylül 2025 döneminde 1 trilyon 531 milyar TL olan toplam kayıp, 2026’nın aynı döneminde 2 trilyon 254 milyar TL’ye çıktı.
Aynı karşılaştırmada enflasyon kaynaklı kayıp 855,5 milyar TL’den 1 trilyon 223 milyar TL’ye yükselerek yüzde 43 arttı. Gelir ve damga vergilerinden kaynaklanan kayıp ise yüzde 52,5 artışla 1 trilyon 31 milyar TL’ye ulaştı.
ORTALAMA ÜCRETTE AYLIK KAYIP 22 BİN 401 TL
Raporda 66 bin 142 TL olarak esas alınan ortalama brüt işçi ücretinin Eylül ayında gelir ve damga vergileri nedeniyle 9 bin 816 TL kayba uğradığı hesaplandı. Dokuz aylık yüzde 24,32’lik enflasyonun oluşturduğu parasal kayıp ise 12 bin 585 TL oldu. Böylece vergi ve enflasyondan kaynaklanan toplam kayıp 22 bin 401 TL’ye çıktı.
SGK ve işsizlik sigortası primi gibi kesintiler de hesaba katıldığında 66 bin 142 TL’lik brüt ücretin nominal net tutarı 46 bin 405 TL’ye geriledi. Enflasyon sonrasında bu ücretin alım gücü 33 bin 820 TL olarak hesaplandı. DİSK-AR’a göre böylece ortalama işçi ücretinin yüzde 48,9’u vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridi. Raporda bu durum, işçilerin Eylül ayının 30 gününün en az 15 gününü vergi, kesinti ve enflasyon için çalışması olarak ifade edildi.
ASGARİ ÜCRETİN ALIM GÜCÜ 21 BİN 248 TL’YE GERİLEDİ
DİSK-AR, 2026 yılı için 33 bin 30 TL brüt, 28 bin 75,50 TL net olarak belirlenen asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybını da hesapladı. Asgari ücretten 4 bin 955 TL SGK ve işsizlik sigortası primi kesintisi yapıldığı, kesintiler sonrasında net tutarın yaklaşık 28 bin 76 TL olduğu belirtildi.
Eylül itibarıyla yüzde 24,32 olarak gerçekleşen dokuz aylık resmi enflasyon dikkate alındığında, net asgari ücretin enflasyon kaynaklı parasal kaybı 6 bin 828 TL’ye çıktı. Asgari ücretin alım gücü 21 bin 248 TL’ye gerilerken, brüt ücret üzerinden kesinti ve enflasyon nedeniyle oluşan toplam kayıp 11 bin 782 TL olarak hesaplandı.
Ocak ayında asgari ücretin enflasyon kaynaklı kaybı 1.359 TL düzeyindeydi. Rapora göre Ocak-Eylül döneminde asgari ücrette vergi, prim kesintileri ve enflasyon nedeniyle oluşan toplam parasal kayıp 83 bin 360 TL’ye ulaştı. Dokuz aylık toplam erime yüzde 28 olarak hesaplandı.
ÜCRET ARTTIKÇA KAYIP ORANI DA YÜKSELDİ
Raporda farklı ücret grupları için de hesaplama yapıldı. Eylül ayında asgari ücretin 1,5 katı düzeyindeki brüt ücretin yüzde 40,2’sinin vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridiği belirtildi. Bu ücret grubunda toplam aylık kayıp 19 bin 893 TL olarak hesaplandı.
Asgari ücretin iki katı düzeyindeki 66 bin 60 TL brüt ücrette ise vergi ve kesintiler 19 bin 705 TL, enflasyon kaynaklı kayıp 11 bin 273 TL oldu. Ücretin alım gücü 35 bin 81 TL’ye gerilerken toplam kayıp 30 bin 979 TL’ye ulaştı. Eylül ayında bu ücretin yüzde 46,9’unun vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridiği hesaplandı.
DİSK-AR’ın raporundaki genel hesaplamaya göre Eylül ayında asgari ücretin 1,5 katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 40,2’si, iki katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 46,9’u, 2,5 katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 48,2’si ve üç katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 49,1’i vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridi.
