Küresel iklim krizinin etkileri her geçen yıl daha yıkıcı bir boyuta ulaşırken, Pasifik Okyanusu'nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının anormal seviyelerde artmasıyla tetiklenen "El Nino" hava olayı, tüm dünyayı olduğu gibi Türkiye'yi de etkisi altına almaya hazırlanıyor. Arama motorlarında son günlerde sıkça araştırılan "El Nino Türkiye'yi nasıl etkileyecek?" sorusuna yanıt, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) Hava Tahmin Uzmanı Cengiz Çelik'ten geldi.
Atmosferin küresel bir bütün olarak çalıştığını belirten uzmanlar, Türkiye'nin El Nino akıntılarından doğrudan değil, "küresel atmosfer dolaşımındaki değişiklikler" (LSI) üzerinden dolaylı olarak etkileneceğini vurguluyor. Bu kapsamda, özellikle temmuz ve ağustos aylarında ülke genelinde aşırı sıcaklıkların hakim olması ve yağış rejiminin hızla kurak bir periyoda evrilmesi öngörülüyor.
EL NİNO NEDİR?
Pasifik Okyanusu'ndaki ısınmayla başlayan ve dünya genelinde sıcaklık rekorlarının kırılmasına zemin hazırlayan El Nino, bazı bölgelerde şiddetli yağışlara, bazı bölgelerde ise yıkıcı kuraklıklara neden olmaktadır.
EL NİNO TÜRKİYE'Yİ ETKİLEYECEK Mİ?
MGM Hava Tahmin Uzmanı Cengiz Çelik, bu büyük okyanus sisteminin Türkiye'yi coğrafi olarak doğrudan vurmadığını; ancak küresel iklim dinamiklerini değiştirdiği için dolaylı sonuçlar yarattığını ifade etmiştir. Bu dolaylı etki, ülkemizde sıcaklıkların yükselmesi ve mevsimsel yağışların azalması şeklinde kendisini göstermektedir.
2026 YAZINDA HAVA ÇOK SICAK OLACAK MI?
Süper El Nino ihtimalinin yılın ikinci yarısında %90 seviyelerine ulaşması beklenirken, Türkiye'nin yaz haritası da netleşmeye başladı. Uzman Çelik'in değerlendirmelerine göre; yaz aylarında ülke genelinde hava sıcaklıkları mevsim normallerinin en az 1-2 derece üzerinde seyredecek. Bu kavurucu sıcaklık dalgasının sadece temmuz ve ağustos aylarıyla sınırlı kalmayacağı, eylül ayının sonlarına kadar etkisini hissettireceği tahmin ediliyor.
YAĞIŞLAR NE ZAMAN AZALACAK?
Ocak ayından bu yana mevsim normallerinin üzerinde seyreden yağışlı periyot, yazın gelişiyle birlikte yerini ciddi bir kuraklık riskine bırakıyor. Haziran ayında lokal geçişlerin ardından, temmuz ayı itibarıyla Türkiye genelinde yağışların bıçak gibi kesilmesi ve ülkenin tamamen yağışsız bir sezona giriş yapması bekleniyor. Özellikle iç kesimlerde sıcaklık artışının ve nem kaybının çok daha belirgin olacağı uyarısı yapılıyor.
İKLİM KRİZİ YENİ DÖNGÜDE
El Nino, aslında gezegenin doğal iklim döngülerinden (ENSO) biridir. Ancak onu bugün bu kadar tehlikeli kılan unsur, sanayi devriminden bu yana insan eliyle yaratılan küresel ısınmanın üzerine "ekstra bir katman" olarak binmesidir. Geçmişteki güçlü El Nino yılları (örneğin 2016), yeryüzünün en sıcak yılları olarak kayıtlara geçmişti. Şimdi ise okyanuslardaki ısınmanın eşiği aşmasıyla "Süper El Nino" kavramını konuşuyoruz. Türkiye'nin baraj doluluk oranları kış aylarında umut verici seviyelere ulaşmış olsa da, eylüle kadar sürecek kesintisiz bir buharlaşma ve yağışsızlık periyodu, tarımsal rekolteyi ve metropollerin su arzını doğrudan tehdit edebilir.
Ay | Sıcaklık Beklentisi (MGM) | Yağış ve Kuraklık Durumu |
Haziran | Normaller civarı ve hafif üzeri | Mevsim normallerinde lokal geçişler |
Temmuz | Normallerin 1-2 derece üzerinde | Belirgin azalma, kurak periyoda giriş |
Ağustos | Normallerin 1-2 derece üzerinde | Minimum yağış, maksimum buharlaşma |
Eylül | Yüksek seyir devam edecek | Kuraklık etkilerinin zirve yapması |
SÜPER EL NİNO KURAKLIK YAPACAK MI?
Süper El Nino döngüsü, sadece sıcaklık artışıyla sınırlı kalmayıp, Türkiye'nin yağış rejimini de alışılagelmişin dışına çıkaran en önemli iklimsel risklerden biridir. Uzmanlar, bu sürecin Türkiye'de özellikle yaz aylarındaki "yağışsız sezonu" daha derin ve keskin hale getireceği konusunda uyarıyor. Temmuz ve ağustos aylarında mevsim normallerinin üzerine çıkan sıcaklıklar, topraktaki nemi hızla buharlaştırırken, yağışların azalmasıyla birleştiğinde baraj doluluk oranları ve tarımsal sulama üzerinde ciddi bir baskı oluşturabilir.
