Norveç Nobel Komitesi, dünya kamuoyunun merakla beklediği 2026 Nobel Barış Ödülü'nün sahibini açıkladı. Komite, barışı ve uluslararası hukukun üstünlüğünü savunma yolundaki tavizsiz mücadelesi dolayısıyla Güney Afrikalı kıdemli hukukçu ve Birleşmiş Milletler (BM) eski İnsan Hakları Yüksek Komiseri Navanethem Navi Pillay’ı ödüle layık gördü.
Norveç Nobel Komitesi tarafından yapılan resmî duyuruda, ödülün küresel cezasızlık kültürüne karşı bir meydan okuma olduğu vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:
"2026 Nobel Barış Ödülü, olağanüstü bir cesaret ve dürüstlükle daha kapsamlı bir küresel hukuk düzenine giden yola öncülük eden bir isme veriliyor. Bu yılın ödül sahibi Navi Pillay; savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım suçlarının yargı önüne çıkarılmasını sağlamada kilit bir rol oynamıştır."
GAZZE KATLİAMINI DÜNYANIN GÖZLERİ ÖNÜNE SERDİ
Navi Pillay'ın bu ödüle layık görülmesindeki en kritik etken, BM İnsan Hakları Konseyi tarafından 2021 yılında kurulan "İşgal Altındaki Filistin Toprakları, Doğu Kudüs ve İsrail Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu"nun başında yürüttüğü tarihi tahkikat oldu.
Özellikle 7 Ekim 2023 sonrasında İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne yönelik ağır bombardımanları ve ablukasını mercek altına alan Pillay liderliğindeki komisyon, sahadaki sivil yıkımı uluslararası hukukun terimleriyle adım adım kayıt altına aldı. Komisyonun Haziran 2024'te yayımladığı geniş kapsamlı raporda; Hamas ve diğer Filistinli silahlı grupların rehine alma ve sivil ölümleri gibi eylemleri savaş suçu olarak değerlendirilirken, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarında sivil halkı topluca cezalandırdığı, açlığı bir savaş yöntemi haline getirdiği ve geniş çaplı imha suçları işlediği ilan edildi.
Diplomatik dengeleri sarsan Eylül 2025 tarihli raporda ise tarihi bir tespitte bulunularak, İsrail makamlarının Gazze’de uluslararası hukuk normlarına göre soykırım suçu işlediği sonucuna varıldı. Yaşanan vahşeti kayıtlara "devam eden bir soykırım" olarak geçiren Pillay, taraf devletlerin soykırımı önleme ve failleri yargılama yönündeki bağlayıcı yükümlülüklerini dünyaya hatırlattı. Heyet ayrıca; hastanelerin hedef alınmasını, yeni doğan üniteleri dahil sağlık altyapısının sistematik tahribatını ve on binlerce çocuğun hayatını kaybettiği katliamları hazırladığı bağımsız raporlarla dünya arşivine sundu.
İSRAİL'İN KARALAMA KAMPANYALARINA RAĞMEN GERİ ADIM ATMADI
Pillay’ın Gazze’deki sivil katliamları ve savaş suçlarını korkusuzca dile getirmesi, Tel Aviv yönetiminin ve uluslararası destekçilerinin sert tepkilerine yol açmıştı. İsrail hükümeti soruşturma heyetiyle işbirliği yapmayı reddederek raporları "sistematik önyargı" ve "propaganda" iddialarıyla itibarsızlaştırmaya çalıştı. UN Watch gibi lobi kuruluşları da Pillay'ı hedef alan kampanyalar yürüttü.
Ancak ömrünü Apartheid rejimiyle mücadeleye, Ruanda Soykırımı Mahkemesi'ne ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kuruluşuna adayan Pillay, siyasi baskılara boyun eğmeyerek raporların arkasında durdu.
İlerlemiş yaşı ve sağlık gerekçeleriyle 2025 yılı içerisinde komisyon başkanlığı görevini devreden Navi Pillay, 9 Ekim 2026'da Oslo'dan gelen bu tarihi kararla, Gazze'deki mazlumların sesi olan hukuk mücadelesini küresel bir tescille taçlandırmış oldu.
