Halkların İklim Zirvesi (HİZ), sonuç bildirgesini yayımladı. Antalya'da dünyanın farklı bölgelerinden işçilerin, köylülerin, küçük üreticilerin, yerli halkların, kadınların, gençlerin, sendikaların, bilim insanlarının ve iklim adaleti hareketlerinin temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen zirvede, iklim krizinin sonuçlarının yanı sıra krize neden olan ekonomik ve toplumsal ilişkiler ele alındı.
Bildiride, farklı coğrafyalardaki mücadelelerin birleştirilmesi ve alternatif yaşam koşullarının oluşturulması hedefinin öne çıktığı belirtildi. İklim krizinin etkileri anlatılırken şu ifadelere yer verildi:
"Felaket ve nekropolitika çağında yaşıyoruz. Atmosfer ısınıyor, okyanuslar asitleniyor, tatlı su varlıkları tükeniyor, ormanlar yok oluyor, tarım toprakları zehirleniyor ve biyolojik çeşitlilik geri döndürülmesi güç kayıplara uğruyor. Milyonlarca insan açlık, yoksulluk, savaş, zorunlu göç ve güvencesizlik koşullarında yaşamaya çalışıyor"
COP31 VE 1,5 DERECE HEDEFİ ELEŞTİRİLDİ
Bildiride, COP31'in Paris Anlaşması'nda belirlenen 1,5 derece hedefinin aşılmasının kabullenildiği ve bu hedefin yüzyıl sonuna ertelenmeye çalışıldığı bir zirve olarak değerlendirildiği belirtildi. Hedefin aşılmasının kalıcı bir durum olarak kabul edilmemesi gerektiği vurgulanırken, küresel ısınmanın 1,5 derecede tutulmasının dahi ciddi ekolojik sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekildi.
Nepal'deki sel ve heyelanların yol açtığı yıkım, can kayıpları ve yerinden edilmeler iklim krizinin mevcut etkilerine örnek gösterildi. Bildirgede, emisyon azaltım hedeflerinin şirketlerin çıkarlarına değil, doğanın ve halkların ihtiyaçlarına göre yeniden belirlenmesi ve küresel ısınmanın önce 1,5 derecenin altında tutulması, ardından daha da düşürülmesi gerektiği ifade edildi.
FOSİL YAKITLAR, VERİ MERKEZLERİ VE ENDÜSTRİYEL ÜRETİM ELEŞTİRİLDİ
İklim krizinin kapitalist üretim modeliyle bağlantılı olduğu savunulan bildiride, doğal kaynakların sınırsız kullanımına ve emek maliyetlerini düşürmeye dayalı üretim anlayışına dikkat çekildi. Fosil yakıtlardan çıkılması ve tatlı su kaynaklarının korunması gerektiği belirtildi.
Hızla büyüyen veri merkezlerinin enerji ve su tüketimine de yer verilen bildiride, artan elektrik talebinin fosil yakıtlı santrallerin kapatılmasını geciktirebileceği, kapatılan santrallerin yeniden açılmasına veya yeni santraller kurulmasına neden olabileceği kaydedildi. Veri merkezlerinin soğutma sistemlerinin su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığı, tesislerin inşasında kullanılan ham maddelerin çıkarılmasının ise özellikle Küresel Güney'deki ekosistemlere ve yerel topluluklara zarar verebildiği ifade edildi.
Bildiride, iklim krizinin yalnızca enerji kaynaklarının değiştirilmesiyle çözülemeyeceği belirtilerek üretim ve kaynak dağılımına ilişkin kararları kimin aldığı ve çevresel maliyetleri kimin üstlendiği sorularının da önem taşıdığı vurgulandı.
TARIMDA AGROEKOLOJİK ÜRETİM VE GIDA EGEMENLİĞİ ÇAĞRISI
Endüstriyel tarım, kimyasal kullanımı, ormansızlaşma ve endüstriyel hayvancılığın iklim krizini derinleştirdiği belirtilen bildiride, kuraklık ve aşırı hava olaylarının küçük üreticilerin geçim koşullarını zorlaştırdığı ifade edildi.
Gıda egemenliği ve agroekolojik üretimin desteklenmesi gerektiği vurgulanarak çiftçilerin tohum haklarının korunması, küçük üreticilere kamusal destek sağlanması ve herkesin sağlıklı gıdaya erişiminin güvence altına alınması istendi.
Su kaynaklarının korunmasına da geniş yer ayrılan bildiride, temiz ve güvenli suya erişimin kamusal güvence altına alınması gerektiği belirtildi. Su hizmetlerinin özelleştirilmesine karşı çıkılırken sanayi, tarım, madencilik ve veri merkezlerinin su tüketimlerinin denetlenmesi, sulak alanların korunması ve kaynakların adil paylaşılması çağrısı yapıldı.
AKKUYU VE SİNOP DAHİL NÜKLEER GENİŞLEMENİN DURDURULMASI İSTENDİ
Sonuç bildirgesinin son bölümünde, iklim politikalarına ilişkin talepler sıralandı. Fosil yakıtlardan hızlı ve bağlayıcı biçimde çıkılması, enerji, su, gıda, barınma, sağlık, eğitim ve bakım hizmetlerinin temel kamusal haklar olarak güvence altına alınması istendi.
Bildiride yer alan talepler şöyle sıralandı:
"Fosil yakıtlardan adil, hızlı ve bağlayıcı bir çıkış sağlansın. Enerji, su, gıda, barınma, sağlık, eğitim ve bakım temel kamusal haklar olarak güvence altına alınsın. Doğanın hakları tanınsın; ekokırım ve yeşil ekstraktivizm durdurulsun. 350 ppm'i güvenli bir ekolojik sınır olarak benimseyerek karbondioksit salınımlarında devamlı bir azalma ile küresel ısınma 1,5 derecenin altına düşürülsün. İklim finansmanı tarihsel sorumluluk temelinde, yeterli, kamusal, hibe niteliğinde ve doğrudan erişilebilir olsun. Ekonomik olmayan kayıp ve zararlar da tanınsın; ekolojik ve toplumsal onarım güvence altına alınsın. Tarımda kimyasal zehirlerin kullanımı yasaklansın; agroekolojik üretim ve gıda egemenliği kamusal olarak desteklensin. Akkuyu ve Sinop dahil, nükleer genişleme dünya çapında durdurulsun. Fosil yakıtlara bağımlı endüstriyel hayvancılıktan adil biçimde çıkılsın, teşvikler hayvan kullanımına dayanmayan ekolojik tarıma ve bitki temelli agroekolojiye aktarılsın.
Planlı eskitme kaldırılsın; üretim toplumsal ihtiyaçlara ve ekolojik sınırlara göre demokratik biçimde planlansın. Atıkların üretildikleri ülkelerin dışına ihraç edilmesine son verilsin, üretimin planlamasıyla atık üretimi azaltılsın. Adil geçişte etkilenen topluluklar karar sahibi olsun. Tarım ve gıda sistemleri önceliklendirilsin, toprak ve tohum hakları korunsun. Tam istihdam ve herkes için insan onuruna yakışır işler sağlansın, bölgeler, toplumsal cinsiyetler ve kuşaklar arasındaki istihdam eşitsizliklerinin yanı sıra engellilerin, göçmenlerin ve LGBTİA+’ların karşılaştığı eşitsizlikler giderilsin. Afetlerin öncesinde, sırasında ve sonrasında bütün kamusal haklar korunsun; afet politikaları toplumsal cinsiyet eşitliğine ve evrensel erişilebilirliğe dayansın.
Toplumsal cinsiyet eşitliği ve ayrımcılık yasağı iklim politikalarında bağlayıcı olsun, kadın ve LGBTİ+ örgütlerine karar yetkisi ve finansmana doğrudan erişim sağlansın. Bakım toplumsallaştırılsın; emekçilerin hem geçim güvencesi hem sağlıklı çevrede çalışma hakkı korunsun. Karbon piyasaları, sahte çözümler ve ekolojik açıdan riskli jeomühendislik uygulamaları gerçek emisyon azaltımlarının yerine geçirilmesin. İklim bilimi şirketlerin ekonomik çıkarlarından bağımsız, şeffaf ve kamusal denetime açık olsun. Savaş bütçeleri kaldırılsın; kaynaklar iklim adaletine, barışa ve kamusal hizmetlere aktarılsın. İşçilerin ve halkların yaşamlarını, emeklerini ve yaşadıkları yerlerin geleceğini belirleyen kararlarda doğrudan yetki sahibi olduğu gerçek bir demokrasi talep ediyoruz."
