Avrupa Birliği (AB) kurumları, hava yolu seyahatlerinde yolcu haklarını baştan aşağı değiştirecek ve yolculara çok daha güçlü güvenceler sağlayacak yeni bir yasal düzenleme üzerinde tarihi bir uzlaşıya vardı. AB Konseyi; üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosu (AP) temsilcileri arasında yürütülen ve tam 13 yıldır çıkmaza giren müzakerelerin başarıyla tamamlandığını duyurdu.
Yapılan resmi açıklamada, 2013 yılından bu yana üzerinde çalışılan yeni kuralların, hava yolu şirketlerinin operasyonel gerçeklerini göz ardı etmeden yolcu haklarını en üst seviyede korumayı amaçladığı belirtildi. İlk kez 2004 yılında yürürlüğe giren yolcu hakları mevzuatı, bu yeni anlaşmayla birlikte günümüz şartlarına uygun olarak tamamen güncellenmiş olacak.
Yeni düzenlemenin getirdiği köklü değişiklikler ve yolculara sağlanan yeni haklar şu şekilde sıralandı:
GECİKME VE İPTALLERDE GÜÇLENDİRİLMİŞ TAZMİNAT HAKLARI
Yeni kurallar uyarınca, uçağa kabul edilmeme, uçuş iptali veya büyük rötarlar durumunda yolcuların tazminat hakları korunurken, başvuru ve bilgilendirme süreçleri net kurallara bağlandı.
96 SAAT İÇİNDE BİLGİLENDİRME ZORUNLULUĞU: Tazminat gerektiren bir aksaklık yaşandığında, hava yolu şirketleri yolcuları varıştan sonraki 96 saat içinde elektronik ortamda bilgilendirmekle yükümlü olacak. Ayrıca yolculara yasal hakları ve tazminat talebini nasıl iletecekleri açıkça bildirilecek.
30 GÜN İÇİNDE GERİ DÖNÜŞ: Şirketler, tazminat başvurusunu aldıklarını anında teyit edecek ve en geç 30 gün içinde ya ödemeyi gerçekleştirecek ya da reddetme gerekçesini açık bir şekilde sunacak.
3 SAATTEN FAZLA GECİKMELERE TAZMİNAT: Mevcut uygulamadaki gibi, uçuşu varış noktasına 3 saatten fazla geciken veya kalkışa 14 günden daha kısa süre kala uçuşu iptal edilen yolcular tazminat talep edebilecek.
MESAFE BAZLI TAZMİNAT TUTARLARI
1500 kilometre veya daha kısa uçuşlarda: 250 avro.
AB içi uçuşlar ile 1500 - 3500 kilometre arası uçuşlarda: 400 avro.
Diğer tüm uzun mesafe uçuşlarında: 600 avroya kadar tazminat ödenecek.
MAĞDUR YOLCULARA "SAATLİK" YARDIM VE KONAKLAMA DESTEĞİ
Uçuşlarda yaşanacak aksaklıklar sırasında yolcuların mahsur kalmaması adına hava yolu şirketlerine saat bazlı yardım zorunlulukları getirildi:
Her 2 saatlik beklemede: İçecek ikramı,
3 saat sonra: Yemek ikramı ve sonrasında her 5 saatte bir ek yemek,
İletişim hakları: İnternet erişimi ve 2 telefon görüşmesi hakkı sağlanacak.
Ayrıca, gecikme veya iptal nedeniyle bir ya da daha fazla gece konaklama ihtiyacı doğması halinde, hava yolu şirketi ücretsiz otel konaklamasını ve havalimanı-otel arasındaki ulaşımı karşılamak zorunda kalacak. Şirketin bu yardımı sağlamaması durumunda yolcular kendi konaklamalarını organize ederek masrafların geri ödenmesini talep edebilecek.
"NO-SHOW" UYGULAMASINA YASAK VE ÜCRETSİZ EL BAGAJI
Fiyat şeffaflığını artırmayı hedefleyen yeni düzenleme, biletleme süreçlerinde yolcu aleyhine olan bazı uygulamaları tamamen ortadan kaldırıyor:
ÜCRETSİZ EL BAGAJI STANDART OLUYOR: Yolcuların fiyat karşılaştırmasını daha kolay yapabilmesi için, bir adet el bagajı hakkını içeren bilet fiyatı rezervasyon sürecinin en başında "varsayılan" olarak gösterilecek.
DÖNÜŞ BİLETİNİN YANMASI (NO-SHOW) SON BULUYOR: Yolcunun gidiş uçuşuna katılmaması durumunda dönüş uçuşunun otomatik olarak iptal edilmesi anlamına gelen "no-show" uygulaması yasaklanıyor. Bu yasak; hamileler, refakatsiz küçükler ve hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler için hiçbir istisna olmaksızın tamamen uygulanacak.
AİLELERE ÜCRETSİZ YAN YANA OTURMA: Aileler, hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular ve onlara refakat eden kişiler, hiçbir ek ücret ödemeden uçakta yan yana koltuklara oturabilecek.
ALTERNATİF GÜZERGAH SUNMAYANA %400 GERİ ÖDEME
Uçuşun iptal edilmesi veya yolcunun makul bir gerekçe sunulmadan uçağa alınmaması durumunda, hava yolu şirketi yolcuya benzer seyahat koşullarında ve kendi masrafıyla 3 saat içinde alternatif bir güzergah sunmak zorunda olacak. Doğrudan uçuş rezervasyonu olan bir yolcu, çok sayıda aktarmalı uçuşa zorlanamayacak.
KENDİ ULAŞIMINI SAĞLAYANA BÜYÜK HAK: Hava yolu şirketinin 3 saat içinde alternatif bir ulaşım seçeneği sunamaması durumunda, yolcular kendi seyahatlerini kendileri organize edebilecek. Bu durumda yolcular, orijinal bilet fiyatının yüzde 400’üne kadar geri ödeme talep etme hakkına sahip olacak.
İSTİSNALAR VE KAPSAM
Düzenlemede, hava yolu şirketlerinin kontrolü dışında gelişen ve normal işleyişle bağı bulunmayan "olağanüstü durumlar" kavramı daha net bir tanıma kavuşturuldu. Bu tür olağanüstü durumların kanıtlandığı hallerde, şirketlerin mali tazminat ödeme yükümlülüğü ortadan kalkabilecek.
HANGİ UÇUŞLARI KAPSIYOR? Yeni kurallar; AB sınırları içinde gerçekleştirilen tüm uçuşların yanı sıra, AB merkezli hava yolu şirketlerinin AB dışındaki ülkelerden AB’ye yaptığı tüm uçuşları ve AB kalkışlı olup AB dışı ülkelere giden tüm uçuşları kapsayacak.
13 yıllık uzlaşının ardından hazırlanan yeni yönetmelik, Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB Konseyi tarafından resmi olarak onaylanıp genel kurulda kabul edildikten sonra resmen yürürlüğe girecek.
