Kamuoyunda son dakika deprem haberleri yakından takip edilirken, Marmara Bölgesi'ndeki sismik risklere dair tartışmalar hız kesmeden devam ediyor.
İnternette sıklıkla karşımıza çıkan İstanbul'da deprem riski sorgularına yanıt niteliği taşıyan programda, mevcut haritaların yanlış yorumlandığı iddia edildi.
Özellikle 7 üzeri deprem olasılığına dair oluşturulan modellerin hatalı veriler üzerine kurgulandığını belirten Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, canlı yayınında haritalar üzerinde detaylı analizler yaptı.
ARMİJO MODELİNE SERT ELEŞTİRİ
TV100'de yer alan habere göre, İstanbul'un deprem riskine dair oluşturulan ve bilimsel makalelerde sıkça referans gösterilen 'Armijo Modeli'nin hatalı olduğunu savunan Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, bu modelin verileri çarpıttığını ileri sürdü.
Uzman isim, Marmara Denizi'nde Adalar Fayı, Orta Sırt Fayı ve Tekirdağ Fayı'nın sırayla kırılarak 7.6 büyüklüğünde bir deprem üreteceği tezine karşı çıktı.
Fransız yer bilimci Rolando Armijo'nun çalışmalarını eleştiren Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, söz konusu fay hatlarında iddia edildiği gibi bir stres birikimi olmadığını belirtti.
1894 DEPREMİ VE ÖLÜ FAY TARTIŞMASI
Tarihsel verilerin bugünkü analizlerde göz ardı edildiğini vurgulayan deprem uzmanı, 1894 yılında meydana gelen büyük depremin Yalova Çınarcık kıyılarını kırdığını hatırlattı.
Ayrıca 1999 depreminde Sapanca hattının kırıldığını belirten Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, fayların kemik gibi arka arkaya kırılmadığını, bunun belli bir gerilme sürecine bağlı olduğunu ifade etti.
Uzman isme göre, haritalarda 'normal fay' olarak gösterilen ancak kendisinin 'ölü fay' olarak nitelendirdiği Adalar Fayı, 1894 yılında enerjisini boşalttı ve şu an üzerinde deprem üretecek bir stres barındırmıyor.
HARİTALARDAKİ KESİNTİLER VE BİRLEŞTİRMELER
Bilim dünyasında ve kamuoyunda kabul gören bazı haritaların manipüle edildiğini iddia eden Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, 20 kilometrelik kısa fay parçalarının harita üzerinde birleştirilerek upuzun ve tek parça bir fay hattı gibi gösterildiğini söyledi.
Bu durumun riski olduğundan çok daha büyük gösterdiğine dikkat çeken deprem uzmanı, Adalar Fayı'nda stres olmadığının bilinmesine rağmen, Armijo modelini baz alan araştırmacıların bu fayı zorla aktif fay haritasına dahil ettiğini savundu.
BÜYÜKÇEKMECE VE KÜÇÜKÇEKMECE ARASINDAKİ DURUM
Marmara Denizi'nin tabanında, Büyükçekmece ile Küçükçekmece arasında orta sırtı kestiği iddia edilen fay hattının gerçekte var olmadığını belirten Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, bu konuda rahmetli Namık Aysal'ın verilerini referans aldı.
Verilerin milim milim yeniden incelendiğini aktaran uzman isim, bölgede bahsedildiği gibi kesintisiz bir hattın bulunmadığını, var olduğu varsayılan hatlarda bile büyük boşluklar ve kesiklikler olduğunu dile getirdi.
MATEMATİKSEL OLARAK 7.2 MÜMKÜN DEĞİL
Bölgedeki fay parçalarının uzunlukları üzerinden bir hesaplama yapan Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, 50 ila 70 kilometre uzunluğundaki bir hattın tek seferde kırılması durumunda dahi en fazla 7.2 büyüklüğünde bir deprem üretebileceğini belirtti.
Ancak bu büyüklüğe ulaşabilmek için 6.2 büyüklüğünde 30 adet depremin enerjisine ihtiyaç duyulduğunu ifade eden deprem uzmanı, bölgedeki fay yapısının parçalı olması nedeniyle 7.2'lik bir depremin mümkün olmadığını vurguladı.
Bu senaryoların skolastik bir söylem gibi zihinlere yerleştiğini ancak gerçeği yansıtmadığını ekledi.
SİLİVRİ DEPREMİNİ HATIRLATTI
2019 yılında meydana gelen Silivri depremini hatırlatan Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, o dönemde de fayın sadece Büyükçekmece ile Silivri arasında kırılacağını ve 6.0 ila 6.5 büyüklüğünde bir sarsıntı yaratacağını öngördüğünü belirtti.
Adalar Fayı'nın ölü olduğunu ve diğer hatta da büyük bir deprem beklemediğini yineleyen uzman isim, İstanbul için aktif ve büyük yıkım yaratacak başka bir fay hattının bulunmadığı görüşünü yineledi.
