Sanat, bilim, edebiyat ve felsefenin günümüz dünyasına ilişkin soruları, İstanbul’da düzenlenen LİBERİST’26 Kültür ve Sanat Zirvesi’nde tartışıldı. Liber Kültür Sanat Derneği’nin 7 Ekim’de İş Sanat Kültür Merkezi’nde gerçekleştirdiği etkinlik, akademisyenleri, sanatçıları, yazarları ve farklı disiplinlerden düşünürleri bir araya getirdi.
Geçen yıl “Merak” temasıyla düzenlenen zirvenin bu yılki başlığı “Yeniden Düşünmek” oldu. Gün boyunca düzenlenen panellerde teknolojik dönüşümden kamusal alanın kullanımına, toplumsal hafızadan edebiyatın değişen anlatı biçimlerine kadar farklı konular değerlendirildi.
ADNAN BALİ: YENİDEN DÜŞÜNMEK BİR HAYSİYET MESELESİDİR
Liber Kültür Sanat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ferah Türel’in açılış konuşmasıyla başlayan zirvede, piyanist Beril Eren ve kemancı Aras Sulanç bir müzik dinletisi sundu.
Ardından Türkiye İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali, geleceğe iz bırakmak ve yerleşik düşünce kalıplarını sorgulamak üzerine konuştu.
Bali, “Yeniden düşünmeyi teklif etmek, zekâ ve cesaretin ötesinde aslında bir haysiyet meselesidir” ifadelerini kullandı.
Kültür ve sanatın insanların alışılmış düşünme biçimlerini sorgulamasındaki rolüne değinen Bali, “Ya gelecek için her şeyi yeniden düşünmek zorundaysak?” sorusunu gündeme getirdi.
DELLALOĞLU: KALKINMA YALNIZCA SAYILARLA ÖLÇÜLEMEZ
Zirvede Liber Kültür Sanat Derneği Başkanı Ferah Türel ile söyleşi gerçekleştiren Prof. Dr. Besim Dellaloğlu, kültür ile kalkınma arasındaki ilişkiye değindi.
“Poetik ve Politik” kitabından hareketle değerlendirmelerde bulunan Dellaloğlu, ekonomik göstergelerin tek başına toplumsal gelişmişliği açıklamaya yetmeyeceğini belirtti.
“Yeniden düşünmek için önceden düşünmüş olmak gerekir” diyen Dellaloğlu, toplumsal sorunların birlikte ele alınabilmesi için ortak bir dil ve düşünce zemininin önemine dikkat çekti.
KENTLER KİMİN? KAMUSAL ALAN VE SANAT TARTIŞILDI
Zirvenin “Kimin Şehri? Kamusal Alanı Yeniden Düşünmek” başlıklı panelinde sanatçı Murat Germen ile Emre Zeytinoğlu, kent yaşamındaki dönüşümü ve kamusal alanın kullanımını değerlendirdi.
Özlem Gürses’in moderatörlüğünü yaptığı panelde, şehirlerde farklı toplumsal sınıfların ve kimliklerin bir arada yaşama imkânları, sanata erişim, aidiyet ve kamusal alan üzerindeki güç ilişkileri ele alındı.
Katılımcılar, sanatın kentteki görünürlüğünü ve toplumun ortak mekânları sahiplenme biçimlerini tartıştı.
YAPAY ZEKÂNIN SEZGİSİ OLABİLİR Mİ?
Zirvenin bilim panelinde yapay zekânın araştırma ve öğrenme süreçlerinde yarattığı değişim gündeme geldi.
Prof. Dr. Veysi Erkcan Özcan’ın yönettiği oturumda Prof. Dr. Çiğdem Gündüz Demir ve Doç. Dr. Özlem Beyarslan, yapay zekâ sistemlerinin bilimsel çalışmalardaki rolünü değerlendirdi.
Panelde yapay zekânın araştırma süreçlerini hızlandırmasıyla birlikte insanın düşünme, öğrenme ve sezgi geliştirme becerileri arasındaki ilişki tartışıldı.
“Yapay zekânın sezgisi olabilir mi?” sorusu üzerinden teknolojinin ürettiği sonuçlara duyulan güven ve insan sezgisinin bilimsel araştırmadaki yeri ele alındı.
TEKNOLOJİNİN İNSAN ÜZERİNDEKİ ETKİSİ MASAYA YATIRILDI
“Teknoloji ve İnsanı Yeniden Düşünmek” başlıklı felsefe panelinde Prof. Dr. Kaan Harun Ökten, Prof. Dr. Emre Şan ve Pelin Dilara Çolak, teknolojinin insanın dünyayı algılama biçimini nasıl değiştirdiğini tartıştı.
Teknolojinin yalnızca kullanılan araçları değil, zaman algısını, bilgiye ulaşma yöntemlerini ve bireyin kendisiyle kurduğu ilişkiyi de dönüştürdüğü üzerinde duruldu.
Panelde teknolojinin giderek dünyayı anlamanın baskın yöntemi haline gelip gelmediği ve felsefenin bu dönüşüm karşısındaki rolü ele alındı.
EDEBİYATTA İKLİM KRİZİ VE TOPLUMSAL TRAVMALAR
Prof. Dr. Zekiye Antakyalıoğlu’nun moderatörlüğündeki edebiyat panelinde Yalın Alpay ve Cem Alpan, günümüz edebiyatının toplumsal değişimlerle ilişkisini değerlendirdi.
Bireyselleşmenin artması ve kamusal alanın daralmasının edebiyattaki karşılıkları, özellikle özkurmaca türü üzerinden tartışıldı.
İklim krizi ve toplumsal travmaların yeni anlatı biçimlerinin gelişmesindeki rolü de panelin başlıkları arasında yer aldı.
Kültürel miras oturumunda ise Prof. Dr. Hüsamettin Koçan, Baksı Müzesi deneyiminden hareketle toplumsal hafıza, kültürel miras ve aidiyet arasındaki ilişkiyi anlattı.
Zirvenin kapanışında Prof. Dr. Itır Erhart ve FutureBright Group Kurucusu Akan Abdula, yapay zekânın çalışma hayatı ve insan ilişkileri üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
300'DEN FAZLA ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİSİ ÜCRETSİZ KATILDI
LİBERİST’26’nın öne çıkan uygulamalarından biri, üniversite öğrencilerinin etkinliklere ücretsiz erişimini sağlayan “Askıda Bilet” programı oldu.
2025 yılında 600 katılımcıyla gerçekleştirilen ilk zirvede 94 üniversite öğrencisi bu uygulamadan yararlanmıştı.
Bu yıl katılımcı sayısı yaklaşık 800’e yükselirken, Askıda Bilet aracılığıyla etkinliği ücretsiz takip eden üniversite öğrencilerinin sayısı 300’ü aştı.
TÜREL: BÜYÜMEYİ YALNIZCA KATILIMCI SAYISIYLA ÖLÇMÜYORUZ
Liber Kültür Sanat Derneği Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ferah Türel, zirvenin ardından yaptığı açıklamada farklı disiplinlerden katılımcıların aynı ortamda bir araya gelmesinin önemine değindi.
Türel, “LİBERİST’in büyümesini yalnızca katılımcı sayısıyla ölçmüyoruz. Bizim için asıl değerli olan, burada ortaya çıkan soruların ve fikirlerin bu salonun dışına taşması” dedi.
Bu yıl katılımcıları sahip oldukları bilgileri farklı açılardan değerlendirmeye davet ettiklerini belirten Türel, gelecek yıllarda daha fazla gencin bu etkinliklere katılmasını hedeflediklerini söyledi.
KİTAP KULÜBÜNDEN KÜLTÜR SANAT DERNEĞİNE
LİBERİST Zirvesi’ni düzenleyen Liber, 2019 yılında bir kitap kulübü olarak faaliyetlerine başladı. Oluşum, 2023 yılında 38 kadın kurucu üyenin girişimiyle dernekleşti.
Bugün 920 kişilik kitap kulübü ağı ve 83 aktif üyesi bulunan Liber Kültür Sanat Derneği, okuma kültürü, sanat, bilimsel düşünce ve kültürel miras alanlarında çalışmalar yürütüyor.
İlk kez 2025’te düzenlenen LİBERİST Kültür ve Sanat Zirvesi’nin ikinci buluşması, farklı disiplinlerin ortak meseleler üzerinde tartıştığı panellerin ardından tamamlandı.
