Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yürütülen “Obruk Duyarlılık Haritası” çalışması kapsamında Konya, Karaman ve Aksaray’daki obruk envanteri güncellendi. Çalışma sonucunda bölgede kayıt altına alınan obruk sayısı 739’a ulaştı.
Konya Ovası’nda iklim değişikliği, kuraklık ve kontrolsüz yer altı suyu kullanımına bağlı olarak oluşan obrukların sayısı artmayı sürdürüyor.
Konya AFAD İl Müdürlüğü bünyesinde 2020 yılında başlatılan “Obruk Duyarlılık Haritası” projesinde, yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve uydu görüntülerinden yararlanılarak bölgedeki obruk envanteri düzenli olarak güncelleniyor.
Projeden önce Konya’da kayıt altındaki obruk sayısı 576 olarak belirlenirken, çalışmanın başladığı tarihten bu yana 126 obruk daha envantere eklendi.
Kentte 2020 yılında 28, 2021’de 28, 2022’de 14, 2023’te 12, 2024’te 32, 2025’te 10, bu yıl ise 2 yeni obruk oluştuğu bildirildi.
DUYARLILIK HARİTALARI RİSK YÖNETİMİNE KATKI SAĞLIYOR
Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Konya, Karaman ve Aksaray’ı kapsayan Konya Kapalı Havzası’nda yer altı suyunun bilinçsiz kullanımının obruk oluşumlarını hızlandırdığını belirtti.
AFAD koordinasyonunda hazırlanan envanter ve duyarlılık haritalarının, alınacak önlemler ile afet riskinin azaltılması açısından önemli olduğunu vurgulayan Arslan, Konya AFAD İl Müdürlüğünce başlatılan proje kapsamında bölgedeki obruk envanterinin düzenli olarak güncellendiğini ifade etti.
Projede obruk oluşumunu etkileyen ana ve tali faktörlerin analiz edildiğini aktaran Arslan, yapay zeka destekli haritalama yöntemleriyle duyarlılık haritalarının hazırlandığını ve bu çalışmaların erken önlem alınması ile risk yönetimi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Obrukların, AFAD’ın envanter çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen saha taramalarıyla belirlendiğini dile getiren Arslan, gelişen uydu teknolojileri sayesinde elde edilen görüntü analizleriyle envanterin güncellendiğini kaydetti.
Daha önce oluşmasına rağmen kayıt altına alınmamış çok sayıda obruğun uydu görüntüleri sayesinde tespit edilerek envantere dahil edildiğini belirten Arslan, şöyle konuştu:
“AFAD verilerine göre, Konya Kapalı Havzası’nda 739 obruk bulunmaktadır. Obrukların 702’si Konya’da, 29’u Karaman’da, 8’i de Aksaray’da. Konya’da bulunan 702 obruğun 380’i kuyu tipi obruk sınıfına girmektedir. Bu obrukların da hemen hemen hepsi son 30-35 yılda oluşmuş obruklardır. Envanter güncelleme çalışmaları kapsamında teknoloji de kullanılarak daha önceden oluşmuş obruklar tespit edildi. Yani bu obruklar aslında bundan yıllarca öncesinde oluşmuş.”
Konya Kapalı Havzası’nda yüzlerce yıl önce meydana gelen ana kaya çökme obruklarının da bulunduğunu ifade eden Arslan, bölgede yaklaşık 50 ana kaya obruğu tespit edildiğini söyledi.
Son yıllarda yeni oluşan obruk sayısında azalma görüldüğünü belirten Arslan, geçmişte yılda ortalama 20 civarında olan yeni obruk sayısının bugün 10’lu rakamlara gerilediğini sözlerine ekledi.
